Het tweedaagse evenement in het cultuurcentrum van Hanaholmen, Espoo, Finland, getiteld “Multilingualism in Digital Cultural Heritage - needs, expectations and ways forward”, vond plaats onder de paraplu van het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie, dat momenteel door Finland wordt georganiseerd.
Het ondersteunen van instellingen voor cultureel erfgoed om hun publiek te betrekken bij digitale cultuur staat centraal in alles wat Europeana doet. En het wordt als prioriteit aangemerkt in de voorstellen voor het nieuwe programma Digitaal Europa van de EU, dat de digitale transformatie van de Europese samenleving en economie vorm zal geven en ondersteunen.
Tijdens dit evenement kwamen beleidsmakers, instellingen voor cultureel erfgoed, leden van de deskundigengroep “Digitaal cultureel erfgoed en Europeana”, deskundigen op het gebied van meertaligheid en Europeana bijeen om te bespreken hoe de sector cultureel erfgoed gebruik kan maken van de vooruitgang op het gebied van digitale technologie om erfgoedmateriaal toegankelijker te maken voor meer mensen in de hele EU.
Waarom is meertaligheid belangrijk?
Europeana Collections bevat materiaal van galeries, bibliotheken, archieven en musea in alle 28 EU-lidstaten - en meer. U kunt op de website navigeren in 27 talen en gemakkelijk zoeken naar items die in uw eigen taal worden beschreven. Maar het wordt ingewikkelder als u items wilt zien die overeenkomen met uw zoekopdracht, maar in een andere taal worden beschreven.
In totaal worden 37 talen gebruikt om de collecties te beschrijven. Meer dan de helft van al het materiaal (57%) gebruikt echter een van de slechts vijf talen - Engels, Duits, Nederlands, Noors of Frans.
Het is niet eenvoudig om een in de ene taal beschreven item in de resultaten of bijbehorend materiaal te laten verschijnen wanneer er in een andere taal naar wordt gezocht. En we weten dat we nog een lange weg te gaan hebben, maar het doorvoeren van positieve veranderingen op dit gebied is een van onze prioriteiten.
Waar hebben we het over gehad?
Het evenement was een mix van toespraken, case study presentaties, workshop sessies en een paneldiscussie. De Finse staatssecretaris van Cultuur en Onderwijs Tuomo Puumala benadrukte de rol van cultuur en erfgoed bij de totstandbrenging van een democratisch en inclusief Europa. Hoofdspreker Anne Bajart, adjunct-eenheidshoofd bij het directoraat-generaal Communicatienetwerken, Inhoud en Technologie van de Europese Commissie, deed een oproep aan instellingen voor cultureel erfgoed en aanbieders van Europeana-inhoud om “de ontwikkeling van het eTranslation-project te helpen en te ondersteunen door de door hen samengestelde vertalingen te leveren”. Andere sprekers bespraken vervolgens een breed scala aan onderwerpen, waaronder meertalig beleid, ontwerp van gebruikerservaringen, lessen uit automatische vertaalprojecten, meertalige metagegevens, gekoppelde vocabulaires, automatische onderwerpindexeringsdiensten en het meten van succes.
Vervolgens werden de deelnemers in groepen uitgenodigd om hun ervaringen met kansen en uitdagingen in verband met meertaligheid te delen. Ze identificeerden de voordelen van meertaligheid en bespraken welke oplossingen of veranderingen nodig zijn om de uitdagingen aan te pakken.
Voordelen van meertaligheid
Tijdens de toespraken en workshops kwamen de volgende voordelen van meertaligheid naar voren:
Toegang tot meer informatiebronnen en tot de kennis en geschiedenis van andere culturen en minder gangbare taalgroepen
Bevordering van sociaal inclusieve samenlevingen en wederzijds begrip van verschillende culturen
Grotere bruikbaarheid van digitaal cultureel erfgoed in onderwijs en onderzoek
Bereik meer diverse doelgroepen, aantrekkingskracht van meer bezoekers en verhoogde blootstelling van collecties
Bijdrage aan een sterkere Europese identiteit.
Uitdagingen voor de vooruitgang van meertaligheid
Om de vastgestelde kansen te benutten, moeten een aantal uitdagingen worden aangepakt. De problemen waarmee de sector wordt geconfronteerd in verband met meertaligheid werden als volgt geïdentificeerd:
Gebrek aan inzicht in de voordelen van meertalig digitaal cultureel erfgoed en de kansen die het biedt voor de sector en de samenleving, waardoor er een gebrek is aan een uniform meertalig/vertaalbeleid
Gebrek aan bewustzijn en het niet delen, verspreiden en bevorderen van competenties en kennis in de sector, wat leidt tot een tekort aan deskundige middelen en opleiding
Gebrek aan instrumenten, technologieën en digitale middelen die gemakkelijk kunnen worden aangepast aan digitaal cultureel erfgoed en die in staat zijn de ingewikkelde aard en de voortdurende evolutie van taalkundige concepten in verband met ons domein aan te pakken
Gebrek aan kritische massa voor het toepassen van machinaal leren op minder gangbare talen
Bredere kwesties op het gebied van cultureel erfgoed die ook van invloed zijn op de behandeling van meertalige kwesties: gebrek aan kwaliteit (vertalingen van) metagegevens/inhoud, gebrek aan interoperabiliteit/normalisatie, instellingen die niet op de hoogte zijn van of geen gebruik maken van bestaande instrumenten, gebrek aan O&O in toekomstige technologieën zoals AI.
Mogelijke oplossingen om meertaligheid te bevorderen
Het werd duidelijk dat het aanpakken van deze kwesties een gedeelde verantwoordelijkheid is van de ministeries van cultuur en instellingen voor cultureel erfgoed van de lidstaten, aggregators en gegevensverstrekkers, Europeana en de Europese Commissie. Digitale-innovatiehubs, de Europeana Network Association en het Europeana Aggregators’ Forum, de EuropeanaTech Community, domeinvertegenwoordigers, verenigingen, aanbieders van ontologie, ontwikkelaars en het DCHE kunnen allemaal positief bijdragen aan deze vooruitgang.
De geïdentificeerde oplossingen en acties omvatten:
Samenwerking op Europees, nationaal en lokaal niveau tussen alle betrokken partijen, met inbegrip van aanbieders van inhoud en collectiebeheerders
Meer middelen ter beschikking stellen van instellingen voor investeringen in de verbetering van meertaligheid
Het bieden van standaarden/kaders voor meertalige datacataloguspraktijken, crowdsourcing, samengestelde vertaling en massavertaling voor het culturele domein
Ondersteuning van de ontwikkeling van meer expertise in de sector
Bewustmaking en vergemakkelijking van de overdracht van bestaande instrumenten, normen en kaders, en R&D door Europeana en/of de taaltechnologie-industrie
Bewustmaking van de voordelen van inhoud en metadata van goede kwaliteit
Verbeterde inname van metadata van aggregators naar Europeana, ondersteund door relevante diensten zoals geautomatiseerde tools voor het opschonen van gegevens
Wat is de volgende stap?
Als onderdeel van de volgende stappen om het meertalige bereik in Europeana en in de sector in het algemeen te vergroten, ontwikkelt Europeana een aanbevolen meertalige strategie en routekaart die voortbouwt op de resultaten van de workshop en de presentaties van deskundigen tijdens dit evenement.
Voor meer informatie over het evenement, lees de presentaties en bekijk de afbeeldingen en de video van de vergadering. Kijk voor updates over de resultaten van de vergadering op Europeana Pro.