Rinneadh an ócáid dhá lá ag Ionad Cultúir Hanaholmen, Espoo, an Fhionlainn, dar teideal ‘Ilteangachas san Oidhreacht Chultúrtha Dhigiteach – riachtanais, ionchais agus bealaí chun cinn’ faoi scáth Uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh, atá á hóstáil ag an bhFionlainn faoi láthair.
Tá sé i gcroílár gach rud a dhéanann Europeana tacú le hinstitiúidí oidhreachta cultúrtha a lucht féachana a mhealladh leis an gcultúr digiteach. Agus leagtar béim air mar thosaíocht sna tograí le haghaidh Chlár nua an Aontais don Eoraip Dhigiteach, lena múnlófar agus lena dtacófar le claochlú digiteach shochaí agus gheilleagar na hEorpa.
Ag an imeacht seo, tháinig lucht déanta beartas, institiúidí oidhreachta cultúrtha, baill den ghrúpa saineolaithe ‘Oidhreacht Chultúrtha Dhigiteach agus Europeana’, saineolaithe san ilteangachas agus Europeana le chéile chun plé a dhéanamh ar an gcaoi ar féidir le hearnáil na hoidhreachta cultúrtha leas a bhaint as an dul chun cinn sa teicneolaíocht dhigiteach chun ábhar oidhreachta a dhéanamh níos inrochtana do níos mó daoine ar fud an Aontais.
Cén fáth a bhfuil an t-ilteangachas tábhachtach?
Tá ábhar i mBailiúcháin Europeana ó ghailearaithe, leabharlanna, cartlanna agus músaeim i ngach ceann de 28 mBallstát an AE - agus go leor eile. Is féidir leat nascleanúint a dhéanamh ar an suíomh gréasáin i 27 dteanga, agus is furasta cuardach a dhéanamh ar mhíreanna a bhfuil cur síos orthu i do theanga féin. Ach éiríonn rudaí níos casta nuair is mian leat míreanna a fheiceáil a mheaitseálann do chuardach ach a ndéantar cur síos orthu i dteanga dhifriúil.
San iomlán, úsáidtear 37 teanga chun cur síos a dhéanamh ar na bailiúcháin. Mar sin féin, úsáideann níos mó ná leath an ábhair (57%) ceann amháin de chúig theanga - Béarla, Gearmáinis, Ollainnis, Ioruais nó Fraincis.
Níl sé éasca mír a bhfuil cur síos uirthi i dteanga amháin a chur sna torthaí nó san ábhar gaolmhar nuair a dhéantar cuardach uirthi i dteanga eile. Agus tá a fhios againn go bhfuil bealach fada le déanamh againn ach tá sé ar cheann dár dtosaíochtaí athruithe dearfacha a dhéanamh sa réimse seo.
Léigh tuilleadh faoin gcur chuige atá againn i leith an ilteangachais
Cad faoi a raibh muid ag caint?
Meascán d'óráidí, de chur i láthair cás-staidéir, de sheisiúin ceardlainne agus de phlé painéil a bhí san imeacht. Leag Státrúnaí Aireacht Cultúir agus Oideachais na Fionlainne, Tuomo Puumala, béim ar ról an chultúir agus na hoidhreachta maidir le hEoraip dhaonlathach chuimsitheach a chruthú. D’iarr an príomhchainteoir, Anne Bajart, Leas-Cheann Aonaid in Ard-Stiúrthóireacht na Líonraí Cumarsáide, an Ábhair Dhigitigh agus na Teicneolaíochta sa Choimisiún Eorpach ar institiúidí oidhreachta cultúrtha agus ar sholáthraithe ábhair Europeana ‘cuidiú agus tacú le forbairt thionscadal eTranslation trí na haistriúcháin choimeádaithe atá acu a chur ar fáil’. Ansin chlúdaigh cainteoirí eile raon leathan ábhar, lena n-áirítear beartas ilteangach, dearadh eispéireas an úsáideora, foghlaim ó thionscadail aistriúcháin uathoibríocha, meiteashonraí ilteangacha, foclóirí nasctha, seirbhísí uathoibríocha innéacsaithe ábhar, agus rath a thomhas.
Agus iad ag obair i ngrúpaí, tugadh cuireadh do na rannpháirtithe a dtaithí ar dheiseanna agus ar dhúshláin a bhaineann leis an ilteangachas a roinnt. Shainaithin siad buntáistí an ilteangachais agus phléigh siad na réitigh nó na hathruithe is gá chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin.
Buntáistí an ilteangachais
Le linn na n-óráidí agus na gceardlann, tháinig na buntáistí seo a leanas chun cinn maidir leis an ilteangachas:
Rochtain ar níos mó foinsí eolais, agus ar eolas agus ar stair cultúr eile agus grúpaí teanga nach bhfuil chomh coitianta céanna
Sochaithe atá cuimsitheach go sóisialta agus tuiscint fhrithpháirteach ar chultúir éagsúla a chur chun cinn
Inúsáidteacht mhéadaithe na hoidhreachta cultúrtha digití san oideachas agus sa taighde
For-rochtain ar lucht féachana níos éagsúla, mealladh níos mó cuairteoirí agus nochtadh méadaithe bailiúchán
Rannchuidiú le féiniúlacht Eorpach níos láidre.
Dúshláin roimh dhul chun cinn an ilteangachais
Chun na deiseanna sainaitheanta a bhaint amach, ní mór aghaidh a thabhairt ar roinnt dúshlán. Sainaithníodh na saincheisteanna atá os comhair na hearnála maidir leis an ilteangachas mar seo a leanas:
Easpa tuisceana ar na buntáistí a bhaineann leis an oidhreacht chultúrtha dhigiteach ilteangach agus ar na deiseanna a thugann sí don earnáil agus don tsochaí, rud is cúis le heaspa beartais aontaithe ilteangacha/aistriúcháin
Easpa feasachta agus mainneachtain inniúlachtaí agus eolas a chomhroinnt, a scaipeadh agus a chur chun cinn san earnáil, rud a fhágann go bhfuil ganntanas acmhainní saineolaithe agus oiliúna ann
Easpa uirlisí, teicneolaíochtaí agus acmhainní digiteacha atá curtha in oiriúint go héasca don oidhreacht chultúrtha dhigiteach agus atá in ann dul i ngleic le nádúr casta agus éabhlóid leanúnach na gcoincheap teanga a bhaineann lenár réimse
Easpa maise criticiúla chun meaisínfhoghlaim a chur i bhfeidhm ar theangacha nach bhfuil chomh coitianta
Saincheisteanna níos leithne san oidhreacht chultúrtha a mbíonn tionchar acu freisin ar shaincheisteanna ilteangacha a láimhseáil: easpa meiteashonraí/ábhar cáilíochta (aistriúcháin díobh), easpa idir-inoibritheachta/caighdeáin, institiúidí nach bhfuil ar an eolas faoi na huirlisí atá ann cheana nó nach bhfuil, easpa T&a;D i dteicneolaíochtaí a bheidh ann amach anseo e.g. IS.
Réitigh fhéideartha chun an t-ilteangachas a chur chun cinn
Ba léir gur freagracht chomhroinnte de chuid aireachtaí cultúir agus institiúidí oidhreachta cultúrtha, comhbhailitheoirí agus soláthraithe sonraí na mBallstát, Europeana agus an Choimisiúin Eorpaigh é aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna sin. Is féidir le moil nuálaíochta digití, Comhlachas Líonra Europeana agus Fóram Comhbhailitheoirí Europeana, Comhphobal EuropeanaTech, ionadaithe fearainn, comhlachais, soláthraithe ointeolaíochta, forbróirí agus DCHE, rannchuidiú go dearfach leis an dul chun cinn sin.
I measc na réiteach agus na ngníomhaíochtaí a sainaithníodh tá:
Comhar ar an leibhéal Eorpach, náisiúnta agus áitiúil i measc na bpáirtithe uile lena mbaineann, lena n-áirítear soláthraithe ábhair agus bainisteoirí bailiúcháin
Níos mó maoinithe a chur ar fáil d'institiúidí chun infheistíocht a dhéanamh i bhfeabhsú an ilteangachais
Caighdeáin/fráma-oibreacha a sholáthar le haghaidh cleachtais catalógaithe sonraí ilteangacha, sluafhoinsiú, aistriúchán coimeádta, agus ollaistriúchán don réimse cultúrtha
Tacú le tuilleadh saineolais a fhorbairt san earnáil
Feasacht a mhúscailt agus aistriú na n-uirlisí, na gcaighdeán agus na gcreataí atá ann cheana, agus R&D ag Europeana agus/nó ag tionscal na teicneolaíochta teanga a éascú
Feasacht a mhúscailt faoi na tairbhí a bhaineann le hábhar agus meiteashonraí ar ardchaighdeán
Ionghabháil fheabhsaithe meiteashonraí ó chomhbhailitheoirí go Europeana, le tacaíocht ó sheirbhísí ábhartha amhail uirlisí uathoibrithe glantacháin sonraí
Cad é an chéad chéim eile?
Mar chuid de na chéad chéimeanna eile chun dul chun cinn ilteangach a dhéanamh in Europeana agus san earnáil i gcoitinne, tá Europeana ag forbairt straitéis ilteangach mholta agus páipéar treochláir a chuireann leis an aschur ón gceardlann agus le cur i láthair na saineolaithe ag an imeacht seo.
Chun tuilleadh eolais a fháil faoin imeacht, léigh na cuir i láthair agus féach na híomhánna agus an físeán ón gcruinniú. Bí ag faire amach don eolas is déanaí maidir le torthaí an chruinnithe ar Europeana Pro.