Cumhdaítear sna Ceisteanna Coitianta thíos ceisteanna a bhaineann le hidirphlé le páirtithe leasmhara sa Treoir maidir le Cóipcheart sa Mhargadh Aonair Digiteach (CDSM). Is iad comhaltaí Mheitheal Europeana um Oibreacha Lasmuigh den Tráchtáil a d’fhorbair iad.
Cad iad na hidirphléití leis na páirtithe leasmhara?
Luaitear in Airteagal 11 agus in aithris 42 de Threoir CDSM nach mór do rialtais ‘dul i gcomhairle le sealbhóirí cirt, le heagraíochtaí comhbhainistíochta agus le hinstitiúidí oidhreachta cultúrtha i ngach earnáil sula mbunóidh siad ceanglais shonracha (...)’ i réimse na saothar nach bhfuil ar fáil ar bhonn tráchtála.
Ba cheart do gach rialtas náisiúnta an t-idirphlé sin leis na geallsealbhóirí a spreagadh, is dócha tar éis thrasuí na Treorach a thabhairt chun críche. Ba cheart dóibh a bheith earnáilsonrach (ba cheart idirphléití éagsúla a reáchtáil i gcomhthráth) agus ba cheart ionadaíocht a bheith acu ó earnáil na hoidhreachta cultúrtha, ó eagraíochtaí comhbhainistíochta, agus ó shealbhóirí ceart.
De réir na Treorach, ba cheart an t-idirphlé sin a úsáid chun teacht ar chomhaontú maidir le dea-chleachtais a d’fhéadfadh a bheith ann chun a chinneadh cad iad na hábhair nach bhfuil ar fáil ar bhonn tráchtála; ábharthacht, leordhóthanacht téarmaí agus poiblíocht ceadúnas a áirithiú; agus deimhneacht dhlíthiúil a sholáthar maidir le hionadaíocht eagraíochtaí comhbhainistíochta agus catagóiriú saothar.
Is féidir leat tuilleadh a léamh faoi idirphlé na bpáirtithe leasmhara sna ceisteanna a leanann, sa phost seo, treoirlínte Communia agus an Treoir do Chumainn Leabharlann agus Leabharlann ag EBLIDA, IFLA, LIBER agus SPARC Europe.
Cad is socrú maith ann don idirphlé leis na páirtithe leasmhara, agus cé ba cheart páirt a ghlacadh ann?
Bunaítear leis an Treoir nach mór don idirphlé le páirtithe leasmhara a bheith earnáilsonrach. Trí idirphlé le páirtithe leasmhara a bhriseadh suas i ngrúpaí, is féidir iad a bhainistiú ar bhealach níos fearr freisin. Mar shampla, is féidir idirphlé a bheith ann maidir le saothair scríofa, fuaim (fónagraim), saothair chlosamhairc, grianghraif, saothair amharc-ealaíne, bunachair sonraí agus bogearraí. Níl aon léiriú ann maidir le rialtacht ná fad ama na n-idirphléití sin, ná maidir leis an toradh sonrach ba cheart a thuar.
Mar a cuireadh in iúl sa cheist thuas, ba cheart ar a laghad ionadaithe ó institiúidí oidhreachta cultúrtha, ó eagraíochtaí comhbhainistíochta (más ann dóibh) agus ó shealbhóirí ceart a bheith i ngach idirphlé. D’fhéadfadh institiúidí earnála ionadaíocht a dhéanamh ar earnáil na hoidhreachta cultúrtha nó d’fhéadfaidís smaoineamh ar dhuine a cheapadh ó institiúid shonrach. Ba cheart eolas láidir cóipchirt agus/nó eolas láidir a bheith ag an duine lena mbaineann ar impleachtaí praiticiúla na gcinntí a d’fhéadfaí a dhéanamh ag an idirphlé leis na páirtithe leasmhara.
Ní chuirtear cosc leis an Treoir ar an bhféidearthacht cuireadh a thabhairt do chineálacha eile eagraíochtaí ar féidir leo léargas breise a thabhairt agus an plé a shaibhriú, mar shampla maidir leis an gcaoi a ndéantar cineál saothar a shaothrú ar bhonn tráchtála.
Mura bhfuil idirphlé le páirtithe leasmhara curtha ar bun ag rialtas cé go ndearnadh an Treoir a thrasuí, conas a d’fhéadfadh institiúidí oidhreachta cultúrtha na hidirphléití sin a spreagadh?
Tá sé d’oibleagáid ar na Ballstáit uile idirphlé le páirtithe leasmhara a chur ar bun, mar a leagtar amach in Airteagal 11 de Threoir CDSM. Mura gcuireann rialtais tús leis an bpróiseas sin, ba cheart d’eagraíochtaí oidhreachta cultúrtha dul i dteagmháil lena n-ionadaithe chun eagrú idirphléití le páirtithe leasmhara a spreagadh.
Mura n-éireoidh leis sin, d’fhéadfadh institiúidí oidhreachta cultúrtha féachaint fós le dul chun cinn a dhéanamh trí dhul i dteagmháil go díreach le heagraíochtaí comhbhainistíochta agus le hionadaithe sealbhóirí cirt i gcásanna inar léir gur dócha go mbeidh siad ionadaíoch a ndóthain. Trí idirphlé neamhfhoirmiúil leis na heagraíochtaí sin, is féidir faisnéis thábhachtach a mhalartú cheana féin – lena n-áirítear i ndáil le ceadúnú tionscadal digitithe amach anseo – agus is féidir teacht ar chomhthoil. Le cur chuige den sórt sin, nach gcuirfeadh bac ar chomhaontú a dhéanamh faoi idirphlé foirmiúil le páirtithe leasmhara arna eagrú ag an rialtas, chuideofaí leis an obair ar thionscadail digitithe a chur chun cinn agus le roinnt slándála dlíthiúla a chur ar fáil d’eagraíochtaí oidhreachta cultúrtha.
Is iad comhaltaí Mheitheal Oibre Europeana um Oibreacha Lasmuigh den Tráchtáil a d’fhorbair na Ceisteanna Coitianta sin. Foilsíodh den chéad uair iad i mí Mheán Fómhair 2022. Is é is aidhm don mheitheal athbhreithniú leanúnach a dhéanamh ar na ceisteanna agus na moltaí sin sna freagraí. Má tá aon tuairimí nó moltaí agat, téigh i dteagmháil le [email protected].
Níor cheart an fhaisnéis sna Ceisteanna Coitianta a úsáid mar chomhairle ghairmiúil nó dlí (má theastaíonn comhairle shonrach uait, molaimid dul i gcomhairle le gairmí atá cáilithe go cuí).
Séanadh: Is ball gníomhach é IFRRO de mheitheal Oibreacha Lasmuigh den Tráchtáil Europeana, chuir sé go mór leis an bplé, lena n-áirítear chun na Ceisteanna Coitianta sin a fhorbairt, agus comhoibríonn sé go dlúth le Europeana chun feasacht a mhúscailt laistigh dá mballraíochtaí faoi seach maidir le saothair nach bhfuil ar fáil ar bhonn tráchtála. Tá éagsúlachtaí tuairime ann, áfach, maidir le cuid den ábhar, lena n-áirítear moltaí áirithe abhcóideachta agus beartais a ndéantar cur síos orthu sna Ceisteanna Coitianta.