Ár n-aidhm
Nuair a thosaíomar ag obair ar shuíomh gréasáin nua Europeana in 2019, phléamar inrochtaineacht gréasáin mar chritéar tábhachtach. Ba cheart rochtain a bheith ar gach suíomh gréasáin de chuid na hearnála poiblí Eorpaí de réir na Treorach Eorpaí maidir le hInrochtaineacht Gréasáin. Ciallaíonn inrochtaineacht gréasáin go ndéantar suíomhanna gréasáin, uirlisí agus teicneolaíochtaí a dhearadh agus a fhorbairt ionas gur féidir le daoine faoi mhíchumas iad a úsáid. Nó, i bhfocail eile: is féidir le daoine an gréasán a bhrath, a thuiscint, a nascleanúint agus idirghníomhú leis. Ina theannta sin, is féidir leo cur leis an ngréasán freisin (féach Réamhrá ar Inrochtaineacht Gréasáin, W3C).
De réir Bhlaganna an Bhainc Dhomhanda, tá 15 % de dhaonra an domhain faoi mhíchumas de chineál éigin. Cuimsíonn sé daoine dalla, daoine nach féidir leo éisteacht, daoine faoi mhíchumas cognaíoch nó daoine a bhfuil fadhbanna fisiciúla acu. Ach tá buntáistí ag baint le hinrochtaineacht gréasáin freisin do dhaoine nach bhfuil faoi mhíchumas. D’fhéadfaí a áireamh leis sin daoine a bhfuil nasc mall idirlín acu, daoine scothaosta, daoine a úsáideann scáileáin bheaga nó daoine faoi mhíchumas sealadach, amhail lámh bhriste. Go hachomair, tá buntáistí ag baint le hinrochtaineacht gréasáin do chách agus is deis í chun lucht féachana níos leithne agus níos éagsúla a bhaint amach. I gcomhthéacs níos leithne, níl san inrochtaineacht gréasáin ach gné amháin den éagsúlacht agus den chuimsiú.
Ag Europeana, táimid ag déanamh iarrachta ár dtáirgí a dhéanamh inrochtana agus is é an aidhm atá againn ná leibhéal treoirlínte AA (WCAG 2.1) na dTreoirlínte idirnáisiúnta maidir le hInrochtaineacht Ábhair ar an nGréasán (WCAG) a chomhlíonadh. Ba mhaith linn go mbeadh gach duine in ann a bheith páirteach - agus taitneamh a bhaint as - an méid a dhéanaimid. Is mian linn cabhrú lenár gcomhpháirtithe teacht ar lucht féachana nua, is cuma cén riachtanais inrochtaineachta atá acu. Mar sin táimid i gcónaí ag obair ar theicneolaíochtaí nuálacha atá ann cheana a úsáid agus a fhorbairt chun a chinntiú go bhfuil an cultúr digiteach fíor do chách.
Na treoirlínte a chomhlíonadh
Ní bhaineann treoirlínte inrochtaineachta le cód amháin, baineann siad freisin le dearadh, téacs, na meáin, teanga, foirmeacha agus doiciméid. Ciallaíonn sé sin go bhfuil baint ag forbróirí, dearthóirí, eagarthóirí agus bainisteoirí táirgí - i measc nithe eile - le suíomhanna Gréasáin a dhéanamh inrochtana.
Mar shampla, baineann sraith amháin treoirlínte le struchtúr. Tá sé níos éasca do dhaoine struchtúr an láithreáin ghréasáin a thuiscint nuair a bhíonn teidil agus ceannteidil shoiléire ann, rud a fhágann go bhfuil sé níos éasca leathanach gréasáin a scanadh agus a nascleanúint. Agus do dhaoine a bhíonn ag brath ar léitheoir scáileáin tá struchtúr suímh soiléir tábhachtach. Aithníonn ár bhfoireann UX dearadh na n-eilimintí struchtúracha seo - mar shampla, tá clómhéid níos mó ag ceannteidil thábhachtacha ná na cinn nach bhfuil chomh tábhachtach. Léiríonn forbróirí an struchtúr sa chód. Agus úsáideann an fhoireann eagarthóireachta na heilimintí seo ina n-ábhar.
‘Smaoinímid ar inrochtaineacht a luaithe a thosaímid ar ghné nua a dhearadh’, a deir Dearthóir Eispéireas Úsáideora Europeana Romain. ‘Tá an smaoineamh ag iarraidh a chinntiú nach gcuirfear aon duine as an áireamh ón tús. Maidir liom féin mar dhearthóir, ciallaíonn sé rudaí a mheas amhail dathanna agus codarsnachtaí, méid na n-eilimintí, ábhar a struchtúrú go loighciúil, ag cinntiú go bhfuil an téacs agus na lipéid soiléir agus intuigthe.’
Na treoirlínte a fhíorú
Chun a fhíorú an gcomhlíonann suíomh gréasáin Europeana treoirlínte WCAG, reáchtálaimid tástálacha láimhe agus uathoibrithe araon. Tá na tástálacha uathoibrithe, a n-úsáidimid an uirlis tástála inrochtaineachta Axe ina leith, mar chuid dár bpróiseas tógála. Gach uair a chuirtear gné nua leis, seiceáil tástálacha le haghaidh sáruithe inrochtaineachta. Deir an Forbróir Sinsearach Lutz Biedinger: ‘Mar riail ghinearálta, déanfaidh mé iarracht cloí le cuir chuige chaighdeánacha sheanbhunaithe a mhéid is féidir, ós rud é gurb iad sin is dóichí a mbeidh réitigh inrochtaineachta acu a bhfuil cur amach ag úsáideoirí orthu cheana féin. Ansin, ar leibhéal bunúsach, beidh mé ag brath ar sheiceálacha uathoibrithe chun saincheisteanna inbhraite aitheanta a chur in iúl. Ar deireadh, tá sé tábhachtach triail a bhaint as agus ligean do dhuine eile an fheidhmiúlacht a thástáil freisin chun saincheisteanna breise a shainaithint.’
Cé go ndéanaimid iarracht i gcónaí pleanáil le haghaidh inrochtaineachta, uaireanta léiríonn tástáil go gcaithfear rudaí a athrú chun na treoirlínte a chomhlíonadh. Sampla amháin is ea a chinntiú go bhfuil go leor codarsnachta idir íomhánna téacs agus cúlra. ‘Dearadh an meirge laoch ar dtús le haghaidh mórthionchar amhairc, ag áitiú an chuid is mó d’eastát réadach an scáileáin agus na híomhánna ardcháilíochta atá ar fáil againn á dtaispeáint’, a mhíníonn an Dearthóir Físiúil Sinsearach Carlos Marcelino. ‘Cé go mbeadh seasamh maith ag an téacs, bheadh air brath ar íomhá an-chodarsnachta chun go mbeadh sé inléite go hiomlán, rud a d’fhág gur dúshlán é íomhánna a roghnú. Mar thoradh air sin, rinneamar athmhachnamh ar an gcuid iomlán, agus an inrochtaineacht mar thúsphointe againn, agus mar sin rinneamar íomhá agus téacs a dheighilt go hiomlán agus tosaíocht á coinneáil againn sa dá ghné.’
Na chéad chéimeanna eile
Choimisiúnaíomar saineolaí inrochtaineachta le déanaí chun athbhreithniú a dhéanamh ar shuíomh gréasáin Europeana le haghaidh saincheisteanna inrochtaineachta, agus tabharfaimid aghaidh ar a mholtaí sna míonna amach romhainn.
Is próiseas leanúnach tástála, atriallta agus foghlama é a chinntiú go bhfuil an suíomh Gréasáin inrochtana do chách. Deir an Dearthóir Eispéireas Úsáideora Romain, ‘Beidh daoine faoi mhíchumas agus daoine a úsáideann teicneolaíocht chúnta inár dtástáil úsáideoirí san áireamh go luath amach anseo. Ar an gcaoi sin, déanfaimid machnamh ar a riachtanais ón tús agus déanfaimid gnéithe a dhearadh agus a fhorbairt ar féidir le réimse leathan daoine iad a úsáid go héasca.’
Chun feabhas a chur ar inrochtaineacht dár lucht féachana uile, tógfaimid an méid a fhoghlaimímid ó shuíomh gréasáin Europeana ar Pro freisin. Tá ár ndícheall á dhéanamh againn chun a chinntiú go mbeidh rochtain ag cách ar ár dtáirgí, agus má aimsíonn tú gnéithe nach féidir leat rochtain a fháil orthu, déan teagmháil liom trí ríomhphost a sheoladh chuig[email protected]).
Más spéis leat tuilleadh a fhoghlaim faoin ábhar seo, ná caill ceardlann Dean Birkett dar teideal ‘Réamhrá maidir le hInrochtaineacht do Dhearthóirí UX’ a bheidh ar siúl in Europeana 2020 – cláraigh don chomhdháil anois.