Is réimse tosaíochta é an t-ilteangachas don spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha. Cé gur foilsíodh líon beag scéalta ar europeana.eu i dteangacha Eorpacha éagsúla a thosaigh breis agus deich mbliana ó shin, le blianta beaga anuas, táimid ag obair chun na huimhreacha sin a fheabhsú. Ó 2022 i leith, chuireamar breis agus 1,200 aistriúchán leis agus chuireamar feabhas ar chion na scéalta a foilsíodh i níos mó ná teanga amháin faoi chúig.
Bealach tábhachtach amháin chun na feabhsuithe seo a bhaint amach is ea trí thionscadail mac léinn. Ag comhoibriú le hollscoileanna a chuireann cúrsaí staidéir aistriúcháin ar fáil, tá Europeana in ann fíorchleachtas agus fíorthaithí san aistriúchán a chur ar fáil do mhic léinn agus, ag an am céanna, cuidíonn siad le héagsúlú na dteangacha a léirítear ar fud na hoidhreachta cultúrtha digití.
Tionscadail in Éirinn, sa Ghréig agus sa Pholainn
Le blianta beaga anuas, d'oibríomar le Coláiste na hOllscoile Corcaigh (UCC) in Éirinn, le hOllscoil Vársá sa Pholainn agus le hOllscoil Thessaloniki sa Ghréig. Trí chomhoibriú le léachtóirí ar na tionscadail, tá sé mar aidhm againn dul chun tairbhe do mhic léinn, d’fhoireann na hollscoile agus do lucht féachana Europeana araon.
Tá cur chuige difriúil ag gach tionscadal. Le UCC, ar feadh dhá bhliain as a chéile, mar chuid de mhodúl Foghlaim Chomhtháite Oibre san Aistriúchán agus Logánú an chláir ollscoile, chruthaigh mic léinn a mbiúrónna aistriúcháin ionsamhlaithe féin chun tionscadail aistriúcháin a bhainistiú, a chur i gcrích agus a sholáthar i gcomhréir le príomhghnéithe na gcaighdeán Eorpach agus idirnáisiúnta le haghaidh seirbhísí aistriúcháin (EN 15038, ISO 1700).
Le linn an ama sin, d’oibrigh 16 dhalta ar 13 scéal, agus chuir siad aistriúcháin isteach i sé theanga: Fraincis, Gearmáinis, Gréigis, Gaeilge, Iodáilis agus Spáinnis.
Mar a mhíníonn Estefanía Muñoz Gómez, ó Scoil na dTeangacha, na Litríochtaí agus na gCultúr in UCC, 'Trí scéalta Europeana a aistriú, bhí an deis ag daltaí taithí phraiticiúil a fháil sna príomhróil agus sna príomhphróisis a bhaineann le seirbhísí teanga, agus inniúlachtaí gairmiúla a fhorbairt ar bhealach comhtháite. Ní amháin go bhfuil siad in ann oibriú le hábhar barántúil le fíorphobal agus fíorchuspóir, ach é sin a dhéanamh in imthosca leathréadúla, freagairt do riachtanais cliaint sheachtraigh, spriocdhátaí agus ceanglais cháilíochta a bhainistiú, déileáil le haiseolas, buiséadú agus caibidlíocht le conraitheoirí.'
Le hOllscoil Vársá, thug an tOllamh Marta Kaźmierczak, Institiúid an Ollaimh Chomhlach um Theangeolaíocht Fheidhmeach, cuireadh do roinnt foirne de 40 mac léinn téacs a aistriú – le comórtas chun an t-aistriúchán buaiteach a roghnú. Mar a mhíníonn sí, rinneadh na haistriúcháin a ghrádú de réir cháilíocht an aistriúcháin ar chodanna aonair, le bónais le haghaidh réitigh rathúla aonair.
Foghlaim agus machnamh na ndaltaí
Aithníonn na daltaí féin freisin na buntáistí a bhaintear as a dtionscadail.
D'oibrigh Katerina Bizirtsaki ar thionscadal in Ollscoil Aristotle in Thessaloniki, faoi stiúir an Dr Kyriaki Kourouni, Roinn an Aistriúcháin agus an Léinn Idirchultúrtha – ag aistriú dhá théacs, lena n-áirítear téacs amháin dar teideal 'Did Picasso steal the Mona Lisa?' a d'aistrigh sí go Gréigis. Deir Katerina, 'Bhí sé an-tábhachtach domsa a bheith rannpháirteach sa tionscadal mac léinn seo toisc gur dhún sé an bhearna idir mo chuid staidéir acadúla agus taithí an domhain réadaigh. Ba é an tionscadal an chéad deis a bhí agam mo chuid scileanna a thástáil agus gníomhú mar fhíoraistritheoir, rud a chuir le mo mhuinín ionam féin agus as mo chuid scileanna.'
Léirigh Sarah Guckian, a d'oibrigh ar thionscadal UCC, gur eispéireas iontach a bhí san aistriú do Europeana. Thug sé deis dúinn gach rud a d'fhoghlaim muid le linn ár gclár MA a chur i bhfeidhm i ndáiríre. Ní hamháin gur fhoghlaimíomar conas amlínte a bhainistiú agus seiceálacha cáilíochta a chleachtadh, ach thug sé deis uathúil dúinn muid féin a thumadh i stair agus i gcultúr na hEorpa ó gach cearn den mhór-roinn – ba fhíor-bhuaicphointe den chlár é!’
D'aontaigh Emilia Sellin, Julie Fougnies Sanchez agus Esther Oar Arteta Estebanez, ag cur leis gur 'deis iontach a bhí ann comhoibriú le Fondúireacht Europeana chun ár gcuid oibre aistriúcháin a fhoilsiú!' I measc a gcuid oibre tionscadail, d'aistrigh Emilia scéal faoin dearthóir faisin Sybil Connolly go Gearmáinis, agus d'aistrigh Esther ceann ag díriú ar an gleacaí Nadia Comăneci go Spáinnis.
Tá an pointe a rinne Emilia, Julie agus Esther tábhachtach a thabhairt faoi deara – tugtar creidiúint do gach mac léinn mar aistritheoir as aon cheann de na scéalta a foilsíodh ar europeana.eu atá aistrithe acu. De réir mar a thosaíonn siad a ngairmeacha beatha i réimse an aistriúcháin ghairmiúil, cuireann sé sin obair fhoilsithe inláimhsithe ar fáil dóibh le roinnt le cliaint nó fostóirí ionchasacha.
Léiríonn Estefanía Muñoz Gómez ‘gur chuir an comhar le Europeana go mór le foghlaim na mac léinn i ngach réimse inniúlachta a leagtar amach i gCreat Inniúlachta na Máistreachta Eorpaí san Aistriúchán le haghaidh oiliúint aistritheoirí, chomh maith le muinín a chothú, scileanna cinnteoireachta agus réitigh fadhbanna a neartú, agus freagracht, tionscnamh agus cruthaitheacht a chothú.’
Trí na tionscadail sin, agus trínár spriocanna níos leithne maidir le scéalta ilteangacha, tá Europeana tiomanta é a dhéanamh níos éasca do dhaoine – go háirithe do na glúnta óga – tairbhe a bhaint as ár n-oidhreacht chultúrtha shaibhir agus éagsúil. Is critéir thábhachtacha iad na tionscadail seo a bheith cómhalartach agus tairbheach do chách.
Tá rochtain ar scéalta ilteangacha fós ina tosaíocht dúinn agus muid ag dul ar aghaidh. Má tá tú spreagtha ag na tionscadail seo agus más mian leat tionscadal féideartha a phlé linn, seol ríomhphost chuig [email protected].