Áirítear sa téacs deiridh don treoir atá beartaithe atá á plé le beagnach 30 mí roinnt feabhsuithe suntasacha ar institiúidí oidhreachta cultúrtha.
In éineacht lenár gcomhpháirtithe ó Chomhlachas Líonra Europeana agus ó eagraíochtaí leabharlainne agus taighde, d’éirigh linn go leor de na spriocanna a bhí san áireamh i sainordú abhcóideachta Europeana, a glacadh i mí na Nollag 2016, a bhaint amach. Leis an téacs comhréitigh deiridh a ghlac na hidirbheartaithe Dé Céadaoin, feabhsaítear an togra bunaidh ón gCoimisiún i roinnt réimsí. Áirítear orthu sin:
Le hAirteagail 3 agus 3a tugtar isteach eisceachtaí cóipchirt le haghaidh mianadóireacht téacsanna agus sonraí. Mar thoradh ar ár n-iarrachtaí, cuireadh institiúidí oidhreachta cultúrtha san áireamh mar thairbhithe d’Airteagal 3, rud a áirithíonn gur féidir le taighdeoirí, institiúidí oidhreachta cultúrtha agus a n-úsáideoirí léargais nua a fháil ar a mbailiúcháin trí mhianadóireacht téacsanna agus sonraí.
Le hAirteagal 5 tugtar isteach eisceacht uile-Eorpach lena gceadófar caomhnú digiteach saothar laistigh den chóipcheart.
Le hAirteagail 7-9 cruthaítear sásraí a chuireann ar chumas institiúidí oidhreachta cultúrtha saothair nach bhfuil ar fáil ar bhonn tráchtála atá ina mbailiúcháin a chur ar fáil ar líne. Mar thoradh ar ár n-iarrachtaí, neartaíodh na hairteagail sin trí eisceacht chúltaca a chur isteach i gcásanna nach bhfuil aon eagraíochtaí comhbhainistíochta ann atá in ann ceadúnais a eisiúint.
Le hAirteagal 9a nua, tugtar an cumas do Bhallstáit aonair scéimeanna Ceadúnúcháin Chomhchoitinn Fhadaithe intíre a thabhairt isteach chun olldigitiú ag institiúidí oidhreachta cultúrtha a éascú tuilleadh.
Áirithítear le hAirteagal 10b nua go mbeidh macasamhla digiteacha de shaothair ealaíne san fhearann poiblí ar fáil don phobal lena n-úsáid agus lena n-athúsáid. Aistreoidh an t-alt seo ceann de na príomhghnéithe dár gCairt um Fhearann Poiblí 2010 isteach i ndlí an AE.
I dteannta a chéile, is céim ollmhór chun tosaigh iad na hailt seo i dtreo creat cóipchirt Eorpach a chuireann rochtain ar chultúr, ar thaighde agus ar oideachas chun cinn. Cuideoidh siad le hinstitiúidí oidhreachta cultúrtha ar fud an Aontais feabhas a chur ar an rochtain ar shaothair ina mbailiúcháin agus oibreoidh siad i dtreo pholl dubh an 20ú haois a dhúnadh.
Na constaicí deiridh
Ní mór do bhallstáit an AE agus do Pharlaimint na hEorpa comhréiteach Dé Céadaoin a fhormheas go foirmiúil anois. Táthar ag súil go nglacfaidh na Ballstáit é laistigh de na trí seachtaine amach romhainn. Táthar ag súil go vótálfaidh Parlaimint na hEorpa ar an téacs deiridh idir deireadh mhí an Mhárta agus lár mhí Aibreáin. Meastar go bhfuil an vótáil dheireanach sin ríthábhachtach ós rud é go bhfuil go leor i gcoinne codanna eile den treoir i measc Fheisirí na Parlaiminte.
Sa tréimhse roimh an vótáil, tathantaímid ar na Feisirí go léir aitheantas a thabhairt do na feabhsuithe ollmhóra a dhéantar le hAirteagail 3, 5, 7-9 chun cur ar chumas institiúidí oidhreachta cultúrtha na hEorpa a mbailiúcháin a dhigitiú agus a chomhroinnt ar líne.
Tabhair faoi deara: Thar ceann Chomhlachas Líonra Europeana, déanann Fondúireacht Europeana ionadaíocht ar dhearcadh na n-institiúidí oidhreachta cultúrtha sna díospóireachtaí maidir le hathchóiriú cóipchirt an Aontais. Léigh an sainordú iomlán atá bunaithe ar chomhthoil. Formheasadh an sainordú le tromlach soiléir de Chomhairle Chomhaltaí Chomhlachas Líonra Europeana, agus líon beag eagraíochtaí ag taifeadadh a n-easaontais (atá taifeadta go soiléir sa sainordú).