Instytucje dziedzictwa kulturowego mogą wykorzystywać wiele różnych instrumentów do przekazywania informacji na temat praw związanych z dziełami znajdującymi się w ich zbiorach. Różnorodność opcji może powodować dezorientację co do tego, czy i kiedy instrumenty te powinny być stosowane. Ale nie bój się - jeśli nie możesz wziąć udziału w ostatniej sesji Copyright Office Hours na ten temat, przeczytaj dalej, aby dowiedzieć się o różnych opcjach i o tym, kiedy powinieneś z nich skorzystać.
Oświadczenia o prawach
Oświadczenia o prawach to ujednolicone i ujednolicone zestawy oświadczeń, które mają na celu publiczne informowanie o statusie praw autorskich przedmiotu znajdującego się w zbiorach instytucji dziedzictwa kulturowego oraz o innych związanych z nimi warunkach ponownego wykorzystywania. Pomagają one osobom trzecim zrozumieć, czy utwór jest objęty ochroną praw autorskich, kto jest właścicielem praw autorskich i jak można ponownie wykorzystać utwór.
Podczas gdy w kontekście Europeany "oświadczenia o prawach" są używane jako termin obejmujący wszystkie narzędzia wskazujące na zakres, w jakim istnieją prawa autorskie, oświadczenia o prawach nie są licencjami, które są prawnie wiążące. Nie chodzi o udzielenie zgody na ponowne wykorzystanie utworu chronionego prawem autorskim, ale raczej o działanie jako etykieta informacyjna zawierająca powyższe informacje bez przypisywania jakichkolwiek praw lub udzielania zgody na wykorzystanie danego utworu. W tym sensie są one użytecznym narzędziem dla instytucji dziedzictwa kulturowego, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że takie instytucje nie zawsze mogą być właścicielami praw do dzieł znajdujących się w ich zbiorach.
Konsorcjum ds. oświadczeń o prawach tworzy i utrzymuje 12 oświadczeń o prawach. Sześć z tych stwierdzeń popiera Europeana. Należy również podkreślić, że oświadczenia o prawach odnoszą się do przedmiotu bazowego, a nie do zdigitalizowanej reprodukcji przedmiotu w zbiorach instytucji dziedzictwa kulturowego.
Licencje
W odróżnieniu od oświadczeń o prawach, licencje są sposobem, w jaki ci, którzy są właścicielami praw do utworu (posiadacze praw), mogą wyrazić zgodę na korzystanie z utworów chronionych prawem autorskim w określony sposób. Co do zasady pozostają one w wyłącznej gestii i w gestii podmiotów praw autorskich. Zazwyczaj mają one formę umów, w których strona wnioskująca o zezwolenie na korzystanie z utworu chronionego prawem autorskim (licencjobiorca) i strona zezwalająca na ponowne wykorzystanie utworu (licencjodawca) negocjują warunki korzystania. Aby jednak udzielić licencji na utwór, należy być posiadaczem praw lub mieć na to zgodę posiadaczy praw. Licencje są również nieważne bez ważnego chronionego utworu jako przedmiotu licencji.
Najbardziej znanymi licencjami w odniesieniu do sektora dziedzictwa kulturowego są licencje Creative Commons (CC). Licencje CC działają jako przyjazny dla użytkownika sposób rejestrowania charakteru udzielonego zezwolenia i warunków leżących u podstaw zezwolenia osobom trzecim na ponowne wykorzystanie utworu chronionego prawem autorskim. Ich warstwa nadająca się do odczytu maszynowego dla usług online umożliwia łatwe wykrycie warunków licencji.
Kiedy należy używać którego?
Odpowiedź na pytanie, kiedy instytucja dziedzictwa kulturowego powinna korzystać z którego z tych narzędzi, zależy od tego, w jaki sposób chciałaby korzystać z obiektów w swoich zbiorach i jakie mają do nich prawa. To, że dany przedmiot znajduje się w zbiorach instytucji dziedzictwa kulturowego, nie oznacza, że instytucja ta jest właścicielem praw autorskich do niego ani że może stosować licencje na ten przedmiot według własnego uznania. Prawa autorskie nie są automatycznie przenoszone na instytucję dziedzictwa kulturowego, gdy dzieło, które chroni, jest obdarowywane, obdarowywane lub przekazywane do kolekcji instytucji. W związku z tym tylko posiadacz praw może stosować licencję CC do materiałów chronionych prawem autorskim, a nie instytucje, chyba że mają na to pozwolenie. W przypadku gdy instytucja nie ma praw do utworu ani zgody posiadaczy praw, a korzystanie z licencji byłoby nieodpowiednie, oświadczenia o prawach mogą być użyteczną alternatywą do wdrożenia.
Oświadczenia o prawach autorskich mogą być również stosowane w odniesieniu do utworów, w przypadku których status praw autorskich jest niejasny lub gdy instytucje dziedzictwa kulturowego chciałyby zaznaczyć dodatkowe ograniczenia w korzystaniu z utworów w swoich zbiorach, mimo że utwory te nie są objęte prawami autorskimi. W takich przypadkach instytucje powinny mieć na uwadze, aby nie stosować niewłaściwie licencji na cyfrowe reprodukcje obiektów znajdujących się w ich zbiorach.
Ponadto art. 14 dyrektywy w sprawie praw autorskich na jednolitym rynku cyfrowym stanowi, że instytucje nie mogą dochodzić praw autorskich do zdigitalizowanego przedmiotu, jeżeli sam przedmiot nie jest już objęty prawami autorskimi. Zgodnie z tą zasadą Europeana zaleca również, aby instytucje nie dochodziły żadnych praw do cyfrowych reprodukcji utworów znajdujących się w ich zbiorach. W związku z tym pytaniem przewodnim, które należy zadać, aby poradzić sobie z wyzwaniem wyboru narzędzi, z których należy korzystać, może być: Kiedy można korzystać z licencji i kiedy należy używać etykiety/oświadczenia?
Dowiedz się więcej
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź, na co zwrócić uwagę, wybierając odpowiednie oświadczenie o prawach. Bardziej obszerną listę wyjaśnień na temat najczęściej zadawanych pytań dotyczących oświadczeń o prawach i licencji można znaleźć w arkuszu często zadawanych pytań dotyczących oświadczeń o prawach.
Możesz również zarejestrować się, aby dołączyć do nas w nadchodzących godzinach Biura Praw Autorskich i Politycznych! Przegląd wszystkich nadchodzących sesji można znaleźć tutaj; następne wydarzenie odbędzie się 19 lipca z sesją poświęconą otwartemu dostępowi, prawom autorskim i etyce.
Jeśli chcesz kontynuować tę dyskusję, możesz to zrobić na platformie inDICEs. Zastrzeżenie prawne: Należy pamiętać, że ani dyskusje prowadzone w godzinach pracy biura praw autorskich, ani w tym poście nie stanowią porady prawnej.