Tugann an Eoraip ag an Obair scéalta faoinár saol oibre pearsanta le chéile le hábhar cartlainne faoin oidhreacht thionsclaíoch agus faoin oidhreacht a bhaineann le saothar. Ag féachaint ar ár saol oibre, is féidir linn a thaispeáint do mhic léinn agus d’fhoghlaimeoirí go bhfuil an saol oibre ina bhfuil cónaí orainn inniu saibhir agus éagsúil, agus go n-insíonn sé scéal na n-athruithe teicneolaíochta agus sochaíocha le himeacht ama.
Sa tsraith seo, breathnaímid ar an gcaoi a bhfuil EUROCLIO ag úsáid ábhar oidhreachta tionsclaíche chun acmhainní foghlama a chruthú d’oideoirí ar a dtairseach Historiana. Ar an gcéad dul síos, breathnaímid ar a mbailiúchán foinsí Iarnróid agus Nascachta, rud a chabhraíonn le daltaí forbairt na n-iarnród a fhiosrú le himeacht ama, machnamh a dhéanamh ar na bealaí éagsúla inar úsáideadh iad, agus meastóireacht a dhéanamh ar a dtionchar.
Cén fáth a múineann tú faoi iarnróid agus nascacht?
Tugann iarnróid agus nascacht deis shaibhir do mhic léinn scrúdú a dhéanamh ar thionchar an athraithe teicneolaíochta ar shochaithe ar fud na staire. Le bailiúchán foinse ón 17ú haois go dtí an 20ú haois, tugann an topaic seo samplaí luachmhara do mhúinteoirí atá ag iarraidh smaointeoireacht stairiúil na ndaltaí a fhorbairt i réimse an leanúnachais agus an athraithe. Is féidir an staidéar ar iarnróid agus ar nascacht a ionchorprú go héasca i staidéir ar an Réabhlóid Thionsclaíoch/na Réabhlóidí Tionsclaíocha, ar an domhandú, nó ar an bhfionnachtain agus ar an nuálaíocht.
Cuireann an t-ábhar deis iontach ar fáil freisin chun foghlaim na mac léinn a fhorbairt i réimsí ETIM, rud a chuireann béim níos mó agus níos mó ar go leor curaclaim. Áirítear sa bhailiúchán foinse samplaí den chéad seirbhís iarnróid do phaisinéirí, agus leanann sé ar aghaidh le forbairt iarnróid faoi thiomáint gaile agus fiú traenacha piléar.
Cuireann na hiarnróid túschlár úsáideach ar fáil freisin chun anailís agus meastóireacht a dhéanamh ar úsáid agus ar mhí-úsáid teicneolaíochtaí agus ar an tionchar éagsúil atá acu ar shochaithe. Léiríonn na foinsí, mar shampla, úsáidí dearfacha agus amhrasacha éagsúla na n-iarnród ó shaothrú eacnamaíoch, go cogadh, go turasóireacht, go seachadadh cabhrach.
Conas a mhúineann tú faoi iarnróid agus nascacht?
Tá go leor bealaí ann chun dul i ngleic le teagasc an ábhair seo agus tá sé riachtanach straitéisí a roghnú a oireann do chomhthéacs an tseomra ranga. I measc roinnt modhanna féideartha tá:
Úsáid a bhaint as gníomhaíocht ríomhfhoghlama iarnróid réamhdhéanta agus inoiriúnaithe Historiana. Scrúdaíonn na daltaí an bailiúchán foinse ar fad agus forbraíonn siad léarscáil choincheapa fhíorúil. Déanann siad íomhánna a athshuíomh agus a athrú chun cosúlachtaí agus difríochtaí a thaispeáint i dtionchar iarnróid éagsúla, chomh maith lena dtábhacht choibhneasta. Ansin déanann na daltaí achoimre ar na tionchair is suntasaí a bhí ag na hiarnróid ó bhí an Réabhlóid Thionsclaíoch ann, dar leo. Is féidir le daltaí a bhfreagraí a chur i gcomparáid le comhpháirtí chun a fháil amach ar tháinig siad ar chonclúidí éagsúla.
An bailiúchán foinse a phriontáil, le híomhánna ar bhileog amháin agus an fhaisnéis ábhartha ar an taobh eile. Ní mór do dhaltaí an fotheideal agus an íomhá cheart a mheaitseáil sula gcuireann siad na foinsí ar amlíne i gceart, chun cabhrú lena scrúdú ar leanúnachas agus ar athrú.
Ag sannadh gach mac léinn, nó péire mac léinn, foinse dhifriúil le taighde. Ní mór do dhaltaí míniú a thabhairt ar an gcaoi ar fheidhmigh an t-iarnród a léirítear san fhoinse, ar an gcaoi ar úsáideadh é, ar an tionchar a bhí aige ar dhaoine éagsúla, agus ar an úsáid a bhaintear as an iarnród sa lá atá inniu ann.
Féach leat an oidhreacht thionsclaíoch ar Bhailiúcháin Europeana agus faigh tuilleadh acmhainní teagaisc lena n-áirítear aonaid, bailiúcháin foinse agus gníomhaíochtaí ríomhfhoghlama ar shuíomh gréasáin Historiana.