Europeana XX. Century of Change to usługa ogólna Europeany, która koncentruje się na XX wieku i jego zmianach społecznych, politycznych i gospodarczych udokumentowanych na fotografiach, filmach i dziełach sztuki. Aby pomóc w promowaniu projektu, zespół projektowy zaprosił szereg czołowych postaci publicznych do pełnienia roli „ambasadorów zmian” dla Europeany XX, co obejmuje dzielenie się ich wyjątkowym wglądem w tematy istotne dla XX wieku. Cieszyliśmy się, że Marija Gabriel, europejska komisarz ds. innowacji, badań naukowych, kultury i edukacji, odpowiedzialna za programy takie jak „Horyzont Europa”, Erasmus+ i „Kreatywna Europa”, przyjęła to zaproszenie.
Niedawno przeprowadziliśmy wydarzenie online, podczas którego międzynarodowi dziennikarze zostali zaproszeni do przeprowadzenia wywiadu z komisarz Gabriel na temat Europeany XX. Komisarz rozmawiała również z zespołem redakcyjnym projektu, inspirując go spostrzeżeniami i strategiami związanymi z dziedzictwem kulturowym. Celem jest, aby oba wywiady były wykorzystywane do podnoszenia świadomości na temat projektu i promowania dyskusji na istotne dla niego tematy.
Chociaż projekt koncentruje się na zmianach w XX wieku, nie można było uniknąć dyskusji na temat pandemii COVID-19 w XXI wieku, a komisarz podzieliła się swoimi przemyśleniami na temat wyzwań i możliwości stojących obecnie przed sektorem kultury.
W tym poście przyjrzymy się przemyśleniom komisarz na ten temat, w szczególności dwóm kwestiom bliskim jej sercu i krytycznym dla naszego sektora: co pandemia oznacza dla transformacji cyfrowej sektora i roli zbiorów cyfrowych w edukacji.
Transformacja cyfrowa i COVID-19: szanse i wyzwania
Zdaniem komisarz Gabriel wyzwania, przed którymi stoją instytucje dziedzictwa kulturowego w wyniku pandemii, są bardzo realne.
Powiedziała: „W ciągu ostatnich miesięcy widziałam, że z jednej strony mamy niezwykłą zdolność mobilizacji i kreatywności, ale z drugiej strony potrzebujemy zasobów, ukierunkowanych inwestycji i większego wsparcia w niektórych krytycznych momentach”.
Powołując się na niedawne sprawozdanie Sieci Organizacji Muzeów (NEMO), komisarz Gabriel zauważyła: „Trzy z czterech muzeów wskazały niewystarczające zasoby gospodarcze, niewystarczający czas pracowników jako największe przeszkody dla cyfryzacji i dostępności online. Zaledwie 30 % stwierdziło, że nie posiada odpowiedniego sprzętu do digitalizacji”.
Komisarz zauważył jednak również, że „sprawozdanie mówi nam również, że cztery na pięć muzeów zwiększyło swoją usługę cyfrową w odpowiedzi na zamknięcie drzwi w czasie pandemii, a prawie połowa z nich świadczy obecnie co najmniej jedną usługę online”.
Odzwierciedliła również, że jeśli podejdzie się do kryzysu w sposób otwarty i innowacyjny, może on stanowić nie tylko wyzwanie, ale także szansę dla sektora na znaczne przyspieszenie transformacji cyfrowej.
„Nadszedł czas, ponieważ zapotrzebowanie na dobrze przygotowany, wysokiej jakości wirtualny dostęp do kultury nigdy nie było większe”.
Rozważając wykorzystanie przez Komisję kultury w internecie w ostatnich miesiącach, komisarz Gabriel zwróciła uwagę na dwie istotne kampanie w mediach społecznościowych w ramach programu Kreatywna Europa – „Kreatywna Europa w domu” i „Kultura Europy – blisko Ciebie”. Kampanie dotyczą konkretnych wyzwań stojących przed sektorem kultury w wyniku kryzysu – program „Kreatywna Europa w domu” promuje bogatą reakcję sektora w internecie na angażowanie odbiorców, ponieważ jego drzwi są tymczasowo zamknięte w czasie kryzysu, podczas gdy kultura Europy – w pobliżu – promuje zrównoważoną turystykę kulturalną, podkreślając bogate skarby kultury Europy.
Jak zauważyła komisarz: „Biorąc pod uwagę, że turystyka kulturalna generuje 40 % całego dochodu z turystyki w UE, kluczowe znaczenie ma przekształcenie sektora kultury i sektora kreatywnego w odpowiedzi na obecną sytuację. Oferowanie działań online lub hybrydowych atrakcyjnych dla szerokiego grona odbiorców jest – i pozostanie – kluczowe”.
Edukacja cyfrowa i związane z nią wyzwania
Podobnie jak sektor dziedzictwa kulturowego, sektor edukacji został głęboko dotknięty kryzysem związanym z COVID-19. Nagłe zmiany w dostępie do sal lekcyjnych zmusiły nauczycieli i ich organizacje do szybkiego przemyślenia i dostosowania metod nauczania i programów nauczania do nowych wirtualnych scenariuszy. Kompetencje podstawowe, takie jak umiejętności cyfrowe i krytyczne myślenie, mają coraz większe znaczenie.
Obecnie nauczyciele i wychowawcy stają w obliczu rosnącej potrzeby znalezienia alternatywnych treści i sposobów nawiązania kontaktu ze swoimi uczniami. Jednym z rozwiązań jest wykorzystanie materiałów online, takich jak kolekcje oferowane przez Europeanę.
Komisarz Gabriel powiedziała: „Kiedy mówimy o Europeanie, od razu myślę o nadzwyczajnej konieczności tego rodzaju platform, na których mamy wysokiej jakości treści. Powstaje pytanie, w jaki sposób udostępnić te treści, co oznacza, że u podstaw mamy pewne wyzwania”.
Wyzwania te są zróżnicowane, począwszy od kwestii związanych z łącznością w niektórych obszarach Europy, a skończywszy na ograniczonym zainteresowaniu wprowadzaniem dziedzictwa kulturowego jako materiału edukacyjnego do programów nauczania, przy czym decyzja w tej sprawie należy do poszczególnych państw członkowskich. Wszystkie te kwestie uwzględniono w nowym planie działania komisarza w dziedzinie edukacji (2021–2027), w którym przedstawiono wizję KE dotyczącą lepszej jakości, bardziej dostępnej i włączającej edukacji cyfrowej w Europie. Plan ma na celu wspieranie rozwoju wysokowydajnego ekosystemu edukacji cyfrowej oraz zwiększenie umiejętności i kompetencji cyfrowych niezbędnych do transformacji cyfrowej.
Pan komisarz widzi korzyści. Powiedziała: „Dzięki wnioskowi dotyczącemu planu działania w dziedzinie edukacji dajemy sobie tym razem szansę, aby mieć przynajmniej wspólne ramy, mieć przynajmniej wspólną platformę, na której możemy dzielić się tym, co już istnieje, i rozpowszechniać to, aby uczynić tę platformę i Europeanę bardziej dostępnymi, bardziej sprzyjającymi włączeniu społecznemu”.
Produkowanie, przekształcanie i ponowne wykorzystywanie treści cyfrowych na potrzeby edukacji jest tym, od czego wszystko się zaczyna, ale w żadnym wypadku nie kończy, powiedziała komisarz Gabriel: „Wspieranie kreatywności poprzez edukację jest tak ważne. Dlatego chcę zainicjować nowe inicjatywy, aby umożliwić ludziom zobaczenie artystów, twórców filmowych i innych twórców w pracy. W pełni wierzę, że my, jako politycy, nie możemy generować takich samych gwiazd w oczach dzieci, jak wtedy, gdy doświadczają, jak wielkie dzieła sztuki są tworzone. Po raz kolejny: jest jeszcze wiele do zrobienia i potrzebne są większe zasoby, aby wspierać, pielęgnować i wspierać talenty twórcze”.
Synergia i współpraca
W żarliwym apelu o intensyfikację współpracy między sektorem dziedzictwa kulturowego, edukacji i badań naukowych a ich odpowiednimi strukturami finansowania komisarz uznała potrzebę dalszej dyskusji i sformalizowania synergii.
„Te czasy koronawirusa po raz kolejny pokazały, że jeśli chodzi o synergie, powinniśmy nie tylko rozmawiać, ale zacząć działać i wdrażać. Dlaczego nie stworzyć europejskiej sieci, opierając się na istniejących projektach i zespołach, aby pomóc uniknąć błędów i wykorzystać najlepsze praktyki w celu osiągnięcia prawdziwie zrównoważonych wysiłków?”
Reprezentując różne podmioty, które spotykają się na styku cyfrowego dziedzictwa kulturowego, konsorcjum Europeana XX zdecydowanie popiera takie przekrojowe podejście oparte na współpracy, które okazało się już nieocenionym atutem na poziomie projektu.
Więcej informacji na temat prac Europeany XX można znaleźć na stronie projektu Europeana Pro. Aby wziąć udział w dyskusji na temat możliwości i wyzwań stojących przed sektorem dziedzictwa kulturowego w wyniku kryzysu, zapisz się na Europeanę 2020 „Kryzys, zmiana i kultura”.
Ten post został napisany przez Jana Błaszczaka, Sofie Taes i Aishę Villegas.
Europeana XX - Century of Change pragnie wyraźnie podziękować komisarz Gabriel i jej gabinetowi, a także dziennikarzom Bregtje van der Haak (dyrektor dokumentalny - VPRO Television) i Michałowi Klimko (dziennikarzowi kulturalnemu - POLITYKA Polish News) oraz Ellen Harrington (dyrektor DFF - Deutsches Filminstitut & Filmmuseum) za ich wkład.