In dit nieuwsbericht wordt verwezen naar antisemitische taal in het kader van het onderzoek dat is uitgevoerd voor het DE-BIAS-project. Lees verder of ga naar de homepage van Europeana Pro.
Identificatie van antisemitische termen
Het DE-BIAS-project heeft tot doel een meer inclusieve en respectvolle benadering van de beschrijving van digitale collecties en het vertellen van verhalen en geschiedenissen van geminoritiseerde gemeenschappen te bevorderen. Het project heeft betrekking op verschillende gevoelige kwesties, waaronder die in verband met antisemitische taal in Europeana-metagegevens.
Als onderdeel van de ontwikkeling van een instrument om deze taal op te sporen in de metadata van instellingen voor cultureel erfgoed, verzamelden en analyseerden de projectpartners van DE-BIAS een lijst van problematische termen met betrekking tot het Jodendom. De termen werden verzameld met behulp van een “bottom-upbenadering”. We gebruikten woorden zoals “Jood”, “Joods”, “Joods”, “Israël”, “Israëliet” en “Hebreeuws” als zoektermen in Europeana.eu om relevante gegevens te vinden, volgens de methodologie van onze eerdere studies (Kizhner et al. 2022, 2023, Zhitomirsky-Geffet en Kizhner 2024). De metagegevens voor deze verslagen bevatten antisemitische clichés zoals “JewBill”of een combinatie van verwijzingen naar de eerdere kennis van de lezers en een afbeelding met een karikatuur van een Jood.
Het interpreteren van dergelijke clichés, woordcombinaties of satires vereist aanvullend onderzoek om historische contexten te begrijpen die relevant zijn voor specifieke tijdsbestedingen en samenlevingen. De eerste groep woorden die we identificeerden zijn termen die antisemitische gebeurtenissen, mythen en legenden aanduiden, of woorden die verband houden met deze mythen en die een belangrijk deel van dergelijke verhalen vertegenwoordigen. Dit zijn woorden als “BloodLibel”die verwijzen naar een antisemitische mythe die afkomstig is uit het middeleeuwse Europa. Dit zijn woorden of woordcombinaties met belangrijke gevolgen die leiden tot vervolging, voorvallen van auto da fe (processen) in Spanje of Portugal, of de gebeurtenissen van Shoah in de twintigste eeuw.
De tweede groep termen houdt verband met de politieke rechten en perceptie van het Jodendom in Groot-Brittannië in de 18e en 19e eeuw. Dit zijn termen als “JewBill”(verwijzend naar de Jewish Naturalisation Act van 1753) en “Moses Gordon or Wandering Jew”(verwijzend naar de bekering van Lord George Gordon tot het jodendom in 1787). Deze woorden staan dicht bij de perceptie van Joden in het economische leven en het straatleven. Dergelijke percepties houden verband met woorden, zoals “Joodsegeldschieter”; bankier, „Joodse makelaar” of misschien zelfs „Hebreeuwse melodieën”, een parodie op een straatbeeld van een Jood. Deze termen worden meestal omringd door antisemitische tekstuele contexten of antisemitische stereotiepe visuele representaties.
Uitdagingen en complexiteiten in de semantiek
Uit onze analyse bleek dat er naast eenvoudige voorbeelden van problematische taal ook meer genuanceerde woordcombinaties zijn die stereotypen of antisemitische clichés op een minder eenvoudige manier gebruiken. Wanneer dergelijke woorden in andere contexten worden beschouwd, kunnen ze hun antisemitische betekenis verliezen en uitdagingen creëren terwijl ze werken met de semantiek van woorden of woordcombinaties.
Bijbelse contexten van het Oude Testament verbinden bijvoorbeeld de vermelding van Joden niet met antisemitisme, terwijl middeleeuwse mythen of legendes in Europa vaak uit gaan van schurken in Joden. Dergelijke termen die in meerdere contexten worden gebruikt, kunnen niet worden gemarkeerd met behulp van automatische of algoritmische methoden. Aan de andere kant kunnen visuele voorstellingen van Joden, vooral jonge vrouwen, romantisch exotisch of oosters worden, volgens 19e-eeuwse mode, zelfs in bijbelse contexten.
Een andere minder eenvoudige groep termen zijn titels als “Eenportret van een (oude) Jood”,waarbij visuele representaties kunnen variëren van stereotiepe representaties van een man met een baard, een haakneus en een hoed tot een representatie van een exotische oosterse persoonlijkheid tot portretten van Rembrandt met een verscheidenheid aan diepe en diverse betekenissen. Als “exotiek” in verband met Joodse portretten betrekking kan hebben op verschillende semantiek met een betekenis van de “andere”, zoals “vreemd”, “orientaal”, “ruw” of “primitief”, kunnen er portretten zijn die andere interpretaties bevatten, die niet noodzakelijkerwijs stereotiep of antisemitisch zijn.
Green’s Dictionary of Slang (2010) informeert ons dat “in slang, als gevolg van eeuwen van christelijke leer, de Jood grijpt, standvastig, rijk, onbetrouwbaar, bedrieglijk en gemeen is (evenals besneden en zich onthouden van varkensvlees). Vrijwel alle combinaties met Joods/Joods zijn dus denigrerend en spelen in op deze stereotypen.” Niet alle contexten waarin “Jood” in combinatie met andere woorden wordt gebruikt, zijn echter noodzakelijkerwijs bevooroordeeld. Het lijkt erop dat in de populaire cultuur van de 18e - 19e eeuw in Groot-Brittannië woordencombinaties als “Joodse wet” of “Joodse makelaar” bijna altijd vatbaar zijn voor vooroordelen, terwijl in andere contexten, zoals de beschrijvingen van bijbelse teksten of afbeeldingen, “Jood” en “Joods” geen verband houden met denigrerende contexten.
Complexiteiten aanpakken
Het is belangrijk om deze uitdagingen te erkennen, omdat in projecten, zoals DE-BIAS, het gebruik van automatische hulpmiddelen beperkt is tot het markeren van afzonderlijke woorden of woordcombinaties. Wanneer met tekstanalyse wordt gewerkt, is het mogelijk dat een algoritme niet in staat is om een vooringenomen weergave van een man met een baard, een haakneus en een kwaadaardige blik in combinatie met het woord “Jood” in de titel of beschrijving te detecteren.
Het ontwikkelen van technieken om om te gaan met dubbelzinnige gevallen waarin visuele representaties worden gecombineerd met tekstkenmerken valt buiten het bestek van het DE-BIAS-project. Ze kunnen echter worden beschouwd als verdere stappen en kunnen het doel worden van een vervolgproject dat wordt ontwikkeld door onderzoekers die werkzaam zijn in digitale geesteswetenschappen of grote culturele instellingen. Daarbij kunnen professionals en wetenschappers op het gebied van cultureel erfgoed bijdragen aan de kennis van culturele contexten en het begrip van het grote publiek verbeteren.
De resultaten van dit onderzoek kunnen ook meer gegevens toevoegen aan de indexering en metadata die in de geesteswetenschappen worden gebruikt voor de analyse van collecties van cultureel erfgoed als gegevens. De moeilijkheden van een dergelijke analyse kunnen een laag aantal afbeeldingen met vooringenomen weergaven omvatten die kunnen worden gebruikt om computervisiemodellen te trainen en de subjectiviteit van het definiëren van “kwaadaardige” of “excoticized” weergave van een Jood.
Meer informatie
Voor meer informatie over multimodale analyse en computervisie die wordt gebruikt voor de analyse van culturele gegevens, kunnen geïnteresseerde lezers de werkzaamheden raadplegen van conferenties over digitale geesteswetenschappen die worden gehouden door de Association of Organisations of Digital Humanities of peer-reviewed tijdschriften op het gebied van digitale geesteswetenschappen.
U kunt ook meer te weten komen over het DE-BIAS-project.