Jistgħu jiġu estratti xogħlijiet u data biex jitħarreġ algoritmu mingħajr ma d-detenturi tad-drittijiet jintalbu permess?
Is-sessjoni tagħna bdiet b’ħarsa ġenerali lejn is-salvagwardji legali l-ġodda li jagħmlu possibbli l-estrazzjoni tat-test u tad-data (TDM) mingħajr il-ħtieġa li d-detenturi tad-drittijiet jintalbu permess. Dawn is-salvagwardji ġew introdotti mid-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Awtur fis-Suq Uniku Diġitali (CDSM) fl-2019 skont l-Artikoli 3 u 4. Id-Direttiva CDSM ma tagħtix definizzjoni partikolari tat-TDM, iżda tirreferi għaliha bħala, “analiżi komputazzjonali awtomatizzata ta’ informazzjoni f’forma diġitali, bħal test, ħsejjes, stampi jew data.” Bħala tali, it-TDM huwa metodu li jiffaċilita l-analiżi u l-estrazzjoni, pereżempju mir-riċerkaturi, ta’ ammonti kbar ta’ data, inklużi xogħlijiet protetti bid-drittijiet tal-awtur. Din it-teknika hija parti integrali mill-algoritmi ta’ taħriġ u mill-mudelli tal-IA.
Id-Direttiva tippermetti attivitajiet TDM imwettqa minn “organizzazzjonijiet ta’ riċerka u istituzzjonijiet tal-wirt kulturali” għall-finijiet ta’ riċerka xjentifika. Dawn l-istituzzjonijiet jistgħu joħorġu xogħlijiet protetti mid-drittijiet tal-awtur jew jisiltu data minn bażi tad-data li għaliha jkollhom aċċess legali mingħajr ma jkollhom bżonn il-permess tad-detenturi tad-drittijiet, u mingħajr ma d-detenturi tad-drittijiet ikunu jistgħu jopponu tali użi, sakemm dawn jitwettqu għal riċerka xjentifika.
Id-Direttiva tippermetti wkoll li individwi u istituzzjonijiet lil hinn minn “organizzazzjonijiet ta’ riċerka u istituzzjonijiet tal-wirt kulturali” jagħmlu riproduzzjonijiet u estrazzjonijiet ta’ xogħlijiet li għalihom għandhom aċċess legali għat-TDM, irrispettivament mill-iskop wara l-attivitajiet tat-TDM (għalhekk, kwalunkwe skop kummerċjali huwa inkluż ukoll). Madankollu, hemm qabda: din id-dispożizzjoni usa’ tapplika bil-kundizzjoni li d-detenturi tad-drittijiet ma jkunux irriżervaw espressament id-drittijiet tagħhom, b’mod li jinqara mill-magni, u eskludew ix-xogħlijiet tagħhom mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-eċċezzjoni. F’dak il-każ, l-impriża TDM mingħajr il-permess tad-detentur tad-drittijiet tikkostitwixxi ksur tad-drittijiet tal-awtur tagħhom.
Hemm diversi inizjattivi li jħarsu lejn il-mezzi tekniċi għad-detenturi tad-drittijiet biex jirriżervaw id-drittijiet tagħhom f’konformità mat-tieni salvagwardja msemmija hawn fuq, bħall-inizjattiva mill-Grupp Komunitarju W3C, u Have I Been Trained? by Spawning.ai. Il-parteċipanti fl-avveniment tagħna identifikaw sfida sinifikanti dwar id-diffikultà li jiġi żgurat li dawk li jwettqu jew jużaw it-TDM japplikaw tali standards u jirrispettaw l-użu tagħhom.
Il-liċenzji tal-Creative Commons kif jinteraġixxu mas-salvagwardji legali l-ġodda għat-TDM?
Ir-rwol tal-liċenzji tal-Creative Commons (CC) fl-iffaċilitar tal-estrazzjoni tax-xogħlijiet li għalihom japplikaw ġie diskuss ukoll fis-sessjoni tagħna.
Il-liċenzji CC huma, essenzjalment, kuntratti li jippermettu ċerti użi ta’ xogħlijiet protetti mid-drittijiet tal-awtur. Madankollu, dawn mhumiex ogħla mis-salvagwardji legali pprovduti fil-forma ta’ eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet għad-drittijiet tal-awtur mil-liġi. Dan ifisser li ma jistgħux jintużaw biex ikomplu jirrestrinġu l-eċċezzjonijiet u l-limitazzjonijiet għad-drittijiet tal-awtur previsti mil-liġi u ma jistgħux jinftiehmu wkoll bħala mezz biex isir dan. Tali prattika tmur ukoll kontra l-iskop tal-liċenzji CC. Għalhekk, fil-kuntest tad-dispożizzjoni usa’ li tiddefinixxi s-salvagwardja legali għat-TDM fl-UE, is-CC tiddikjara b’mod ċar ħafna li t-termini tal-liċenzji tas-CC ma jistgħux jiġu interpretati u jiffunzjonaw bħala riżerva tad-drittijiet (opt-out) mid-detenturi tad-drittijiet minn din is-salvagwardja usa’ tat-TDM.
Barra minn hekk, f’konformità mar-raġunament ta’ hawn fuq, il-liċenzji CC ma jistgħux jintużaw ukoll biex jegħlbu ċerti eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet għad-drittijiet tal-awtur. B’mod speċifiku, il-liġi tipprojbixxi kwalunkwe preċedenza kuntrattwali tas-salvagwardja legali pprovduta lill-organizzazzjonijiet ta’ riċerka u lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali għat-TDM. Għalhekk, meta użu jaqa’ taħt din is-salvagwardja, it-termini tal-liċenzji CC ma japplikawx.
Fl-UE, output iġġenerat jew appoġġat mill-IA jista’ jkun soġġett għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-awtur?
Il-protezzjoni tad-drittijiet tal-awtur, bħala sistema ċċentrata fuq il-bniedem, tingħata biss meta jkun hemm oriġinalità (umana), mifhuma bħala “espressjoni intellettwali tal-awtur stess”. Xejn ma jeskludi l-possibbiltà li output assistit mill-IA jkun xogħol protett mid-drittijiet tal-awtur jekk l-awtur uman kien kapaċi jieħu deċiżjonijiet kreattivi, li jistgħu jiġu identifikati fl-output, u għalhekk l-output huwa espressjoni oriġinali tal-awtur.
Ġeneralment, l-ittajpjar ta’ prontezza ma jissodisfax ir-rekwiżiti ta’ hawn fuq. Għalhekk, jista’ jingħad li ħafna outputs assistiti jew iġġenerati mill-IA mhumiex soġġetti għad-drittijiet tal-awtur. Madankollu, għalissa hemm biss dibattitu dottrinali iżda ma hemm l-ebda każistika mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE li turi kif għandhom jitkejlu jew jiġu identifikati l-oriġinalità u l-involviment tal-bniedem fl-outputs iġġenerati jew assistiti tal-IA, jew min eżattament ikun is-sid tad-drittijiet tal-awtur f’xogħol purament iġġenerat mill-IA, jekk tali xogħlijiet jitqiesu li jistgħu jiġu protetti mid-drittijiet tal-awtur.
Ingħaqad magħna fis-sessjonijiet li ġejjin
Ħadt gost b'din il-kariga? Imbagħad ingħaqad mas-sigħat li ġejjin tal-Uffiċċju tad-Drittijiet tal-Awtur u tal-Politika tagħna! Tista’ tara ħarsa ġenerali lejn is-sessjonijiet kollha li ġejjin hawnhekk. L-avveniment li jmiss fid-19 ta’ Lulju se jiffoka fuq l-aċċess miftuħ, id-drittijiet tal-awtur u l-etika b’diskussjonijiet dwar l-intersezzjoni bejn in-nuqqas ta’ limitazzjonijiet tad-drittijiet tal-awtur u l-użu mill-ġdid etiku.
Jekk tixtieq tkompli din id-diskussjoni, tista’ tagħmel dan fil-pjattaforma tal-InDICEs.
Dikjarazzjoni ta' ċaħda ta' responsabbiltà: jekk jogħġbok innota li la d-diskussjonijiet mogħtija fis-Sigħat tal-Uffiċċju tad-Drittijiet tal-Awtur u lanqas f’din il-kariga ma jikkostitwixxu parir legali.