Gach sé mhí, óstálann Europeana comhdháil faoi Uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh. Bailíonn an t-imeacht comhaltaí ón nGrúpa Saineolaithe um Oidhreacht Chultúrtha Dhigiteach agus Europeana (DCHE), grúpa de chomhlachtaí na mBallstát agus an Coimisiún Eorpach a dhíríonn ar dhigitiú, ar inrochtaineacht ar líne ar ábhar cultúrtha agus ar chaomhnú digiteach agus ar phríomhábhair eile don earnáil.
An uair seo, rinne an t-imeacht, a bhí ar siúl faoi Uachtaránacht na Gearmáine ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus a chomheagraigh Europeana agus Leabharlann Náisiúnta na Gearmáine, iniúchadh ar ról an chóipchirt i gclaochlú digiteach earnáil na hoidhreachta cultúrtha.
Ghlac níos mó ná 30 abhcóide agus saineolaí cóipchirt ó 21 tír páirt san imeacht, ag glacadh páirte i sraith seisiún briseadh amach, plé comhchéime agus cur i láthair painéil. Mar an chéad imeacht uachtaránachta iomlán ar líne, bhí deis againn cuid de na seisiúin a oscailt don phobal.
Deis a bhí san imeacht ionadaithe na mBallstát a thabhairt le chéile agus tuairimí a mhalartú, cuir chuige rathúla, agus dúshláin choiteanna a bhaineann le cóipcheart faoi chuimsiú earnáil na hoidhreachta.
Cén ról atá ag cóipcheart i gclaochlú digiteach earnáil na hoidhreachta?
Is le cóipcheart a chinntear a mhéid is féidir le hinstitiúidí oidhreachta cultúrtha tairbhe a bhaint as na deiseanna a eascraíonn as dul chun cinn teicneolaíoch. Mar shampla, cé go n-éascaíonn an teicneolaíocht macasamhla digiteacha den oidhreacht a chomhroinnt le mic léinn, d’fhéadfadh roinnt dúshlán a bheith ann dá mbeadh orthu cead a fháil ar dtús ó shealbhóir cirt (nach eol uaireanta). De réir mar a dhírítear ar an digitiú agus ar an gclaochlú digiteach, is mian le hinstitiúidí oidhreachta cultúrtha deiseanna nua a thapú chun a mbailiúcháin a nascadh ar bhealach níos fearr lena lucht féachana.
Mar a dúirt Frank Scholze, Ard-Stiúrthóir Deutsche Nationalbibliothek, ‘Is é ár misean mar institiúidí glacadh go gníomhach leis na deiseanna a bhaineann leis an digitiú laistigh dár n-ardáin agus iad a mhúnlú agus an oidhreacht chultúrtha a dhéanamh infheicthe agus inrochtana don phobal i gcoitinne chun an ré dhigiteach dhorcha a sheachaint. Mar gheall ar na dúshláin seo ní mór an córas cóipchirt a choigeartú agus ní féidir é a dhéanamh ach amháin má aimsímid cothromaíocht cheart idir leasanna na bpáirtithe leasmhara, na sealbhóirí cirt agus na n-institiúidí go léir.
Tráth seo na sáinne, táthar ag súil go mór le cur chun feidhme an Chóipchirt sa Treoir maidir leis an Margadh Aonair Digiteach, agus in Europeana, tá súil againn go gcuideoidh na hathruithe a thiocfaidh as sin le tacú le taighde, oideachas agus rochtain ar eolas.
Plé ag an imeacht
Le linn an chéad lae, rinneamar iniúchadh ar chúlra an chlaochlaithe dhigitigh agus an chóipchirt, ar an áit a seasaimid, agus ar an méid a d’fhéadfadh teacht ina dhiaidh sin. Agus an méid sin á chur san áireamh, roinn Dorothea Zechman, Anne Bergman agus Paul Keller a gcuid smaointe ar an ábhar agus d’aontaigh siad go láidir gur gá comhoibriú ar fud na n-earnálacha chun an creat cóipchirt is fearr is féidir a bhaint amach don chlaochlú digiteach.
Le linn an dara lá, rinneamar iniúchadh ar shamplaí inláimhsithe de chóipcheart in earnáil na hoidhreachta. Chuir réimse cainteoirí tionscnaimh i láthair a raibh baint acu leo. Chuir Fred Saunderson an cur chuige bainistíochta riosca a d'fhorbair Leabharlann Náisiúnta na hAlban i láthair i gcomhpháirtíocht le Leabharlann Náisiúnta na Breataine Bige, a thug éifeachtúlacht agus comhsheasmhacht maidir leis an gcaoi a dtéann siad i ngleic le cóipcheart ar fud na hinstitiúide. Chuir Evelin Heidel síos ar an gcaoi ar féidir le líonraí cleachtóirí plé a chur chun cinn agus tacú le rochtain oscailte. Labhair Juozas Markauskas agus mé féin faoi iarrachtaí chun eolas ar chóipcheart a fhorbairt ar fud na hearnála, agus faoin gcaoi a bhféadfadh ráitis ar chearta agus ceadúnais agus uirlisí coimíneachta cruthaitheacha tacú leis an oidhreacht chultúrtha dhigiteach a thuilleadh.
Le linn phlé na ngrúpaí, mhalartaigh na Ballstáit cineálacha cur chuige a glacadh ar an leibhéal náisiúnta, agus scrúdaíomar na céimeanna nithiúla is féidir a ghlacadh chun tacú le hearnáil na hoidhreachta déileáil le cóipcheart go náisiúnta agus ar fud na hEorpa.
Cad é an chéad chéim eile?
Leis an ionchur a bailíodh le linn an imeachta, fiosróimid féidearthachtaí chun tuilleadh tacaíochta a thabhairt do réimsí ina raibh comhdhearcadh maidir lena dtábhacht agus chun na réimsí sin a fhorbairt, mar shampla maidir le conas iarrachtaí fothaithe acmhainneachta a dhéanamh níos inbhuanaithe. Oibreoimid leis an DCHE chun sraith moltaí a chur ar fáil agus chun a chinntiú go ndéanfar tuairimí cóipchirt na hearnála oidhreachta ar fud na hEorpa a mheas.
Tuilleadh eolais
Féach ar thaifeadadh na seisiún oscailte ag an imeacht.
Éist le gairmithe agus iad ag caint faoi na dúshláin agus an dóchas atá acu maidir le cóipcheart in earnáil na hoidhreachta cultúrtha sna hagallaimh ghearra seo.