Деколонизацията често се обсъжда в сектора на културното наследство като теоретична рамка или цел на политиката. Но на практика рядко е чист и никога не е удобен. Неотдавнашен уебинар, организиран от общността на комуникаторите на асоциацията Europeana Network, събра гледни точки от Бразилия и Европа, като предизвика необходимия размисъл относно разминаването между нашите намерения и нашите институционални реалности.
Дискусията ясно показа, че трябва да преминем отвъд извършването на деколонизация и да започнем да демонтираме структурите, които я предотвратяват. За тази цел трябва да преосмислим три основни области: връзката ни с конфликта, разбирането ни за обектите, които държим, и начина, по който управляваме времето.
Обитаване на зоната на конфликта
Склонни сме да гледаме на музеите като на неутрални контейнери за историята — тихи, подредени пространства, където се съхранява миналото. Но този неутралитет е илюзия. Истински деколониалният подход изисква от нас да приемем, че музеят е и може би трябва да бъде зона на конфликт.
Демокрацията не е липса на напрежение. става въпрос за способността да се ориентирате в нея. Когато институциите се опитват да дезинфекцират тези търкания, за да представят единен разказ, те често заглушават самите общности, които твърдят, че са ангажирани. Промяната, от която се нуждаем, е от музея като „крепост“ на властта към „пространство на преговори“. Това означава да разглеждаме уязвимостта не като професионален провал, а като методологична необходимост. Ако не се сблъскваме с разногласия, вероятно не споделяме властта.
„Териториалният орган“
Тази необходимост от преговори се простира до самите обекти. Западната консервация обикновено е съсредоточена върху запазването на „материята“ — физическата цялост на дървесината, керамиката или текстила. Но този възглед често е твърде тесен, за да улови реалността на коренното наследство.
По време на обсъждането беше изтъкнато понятието „териториален орган“. В много космологии един обект не може да бъде отделен от земята, от която е дошъл, или от тялото, което го е създало. Разказът, създателят и суровината са една жива система.
Това представлява предизвикателство за европейските институции: Не можете наистина да запазите даден обект, ако територията, от която идва, е унищожена или ако общността е възпрепятствана да практикува ритуалите, необходими за създаването му. Опазването, в тази светлина, трябва да се развие във форма на "грижа", която зачита духовното действие на обекта и здравето на околната среда от неговия произход. Това ни кара да се запитаме: Запазваме ли една култура, или само нейната издълбана черупка?
Прекратяване на манталитета „проект“
Може би най-структурната пречка пред тази работа е пристрастяването на сектора към „проекта“. Разчитаме на инициативи с твърди начални и крайни дати, обусловени от циклите на отпускане на безвъзмездни средства и фискалните години.
Но връзките не се придържат към диаграмите на Гант. Деколонизацията е непрекъснат цикъл на начало, развитие и връщане към началото. Когато институциите работят в краткосрочни срокове, те извличат знания и напускат, когато финансирането изсъхне, като активно увреждат доверието.
Истинското сътрудничество изисква постоянство, което „проектите“ не могат да предложат. Това изисква създаването на среда, в която партньорите смятат, че музеят е продължение на собствената им територия — пространство, което е толкова уважавано, че складовите помещения се третират със същото благоговение като свещената земя. Изграждането на това ниво на интимност отнема години и може да бъде унищожено в момент на бюрократична ригидност.
Меката сила на терминологията
Накрая размисълът засегна невидимата сила на езика. От метаданните, които използваме, до начина, по който маркираме времето (например преминаване от „BC/AD“ към „Обща ера“), всяка дума е избор. Използването на ИИ за откриване на предубеждения в каталозите е начало, но човешката работа по поставяне под въпрос на нашите настройки по подразбиране продължава.
Пътят напред не е в намирането на универсална рецепта. Става въпрос да се признае, че музеите притежават „мека сила“ и че тази сила е най-ефективна, когато е споделена, договорена и понякога нарушавана.
За събитието
Тази статия се основава на изводите, споделени по време на уебинара „Деколонизиране на музейните практики: „Диалог между Бразилия и Европа“. Благодарим на ораторите за тяхната откровеност и опит в насочването на този размисъл.
Оратори:
Сандра Бенитис: Куратор, педагог и активист (Guarani Nhandewa people), директор по визуални изкуства във Funarte.
проф. Marília Xavier Cury: Музей за археология и етнология, Университет на Сао Пауло (MAE-USP).
Грузински поляк: Министерство на културата и спорта на Гърция.
Изабел Бейриго (модератор): Комуникация & Експерт наследство, проект "De-Bias".
Клаудия Порто (Host): Музеолог, Консултативен съвет на ICOM, Europeana Communicators Community.
Можете да гледате записа на събитието в Youtube.
Включете се
За да продължите разговора и да чуете първи за още подобни прояви, Ви каним да се присъедините към Асоциацията на мрежата Europeana. Общността на комуникаторите планира още уебинари по тази тема през 2026 г., така че не пропускайте шанса си да се присъедините!
Conflitto, territorio e fiducia: узряват i meccanismi della decolonizzazione
Riflettendo su un recente dialogo tra professioniste brasiliane ed europee, Marianna Marcucci, член на групата за управление
на цифровите медии Curator e Communicators, esplora in questo articolo perché la
decolonizzazione richieda ai musei di abitare il conflitto, rispettare il "Corpo-Territorio" (Corpo-
Território) e guardare oltre il ciclo dei progetti a breve termine.
La decolonizzazione è spesso discussa nel settore del patrimonio culturale come un quadro teorico o un obiettivo politico. Ma nella pratica, raramente è un processo lineare e non è mai comodo. Un recente webinar che abbiamo organizzato come Europeana Network Association Communicators Community ha messo a confronto prospettive dal Brasile e dall'Europa, innescando una necessaria riflessione sul divario tra le nostre intenzioni e le nostre realtà istituzionali.
La discussione ha reso evidente che dobbiamo andare oltre la semplice "messa in scena" della decolonizzazione e iniziare a smantellare le strutture che la impediscono. Per farlo, dobbiamo maturensare treree fondamentali: il nostro rapporto con il conflitto, la nostra comprensione degli oggetti che custodiamo e il modo in cui gestiamo il tempo.
Abitare la zona di conflitto
Tendiamo a vedere i musei come contenitori neutrali per la storia: spazi silenziosi e ordinati dove il passato viene conservato. Ma questa neutralità è un'illusione (Неутрални куестове и илюзии). Un approccio veramente decoloniale ci impone di accettare che il museo è, e forse dovrebbe essere, una zona di conflitto.
„La democrazia non riguarda l'assenza di tensione, ma la capacità di navigarla“. Quando le istituzioni cercano di sanificare questi attriti per presentare una narrazione unificata, spesso silenziano proprio quelle comunità che sostengono di voler coinvolgere. Il cambiamento di cui abbiamo bisogno è passare dall'idea di museo come "fortezza" dell'autorità a quella di "spazio di negoziazione". Questo significa vedere la vulnerabilità non come un fallimento professionale, ma come una necessità metodologica. Se non incontriamo disaccordo, probabilmente non stiamo condividendo il potere.
Il „Corpo-Territorio“
Questa necessità di negoziazione si estende agli oggetti stessi. La conservazione occidentale si concentra tipicamente sulla preservazione della „materia“: l'integrità fisica del legno, della ceramica o del tessuto. Ma questa visione è spesso troppo ristretta per catturare la realtà del patrimonio indigeno.
La discussione ha evidenziato il concetto di „Corpo-Territorio“. В molte cosmologie, un oggetto non può essere separato dalla terra da cui proviene o dal corpo che lo ha creato. La narrazione, l'artefice e la materia prima sono un unico sistema vivente.
Ciò pone una sfida alle istituzioni europee: non si può conservare veramente un oggetto se il territorio da cui proviene viene distrutto, o se alla comunità viene impedito di praticare i rituali necessari per crearlo. La conservazione, in questa luce, deve evolutionrsi in una forma di "cura" che rispetti l'agire spirituale (agency) dell'oggetto e la salute ambientale della sua origine. Ci costringe a chiederci: stiamo conservando una cultura o solo il suo guscio svuotato?
Поре глоба alla mentalità del "Progetto"
Forse l'ostacolo più strutturale a questo lavoro è la dipendenza del settore dal „progetto“. Ci affidiamo a iniziative con date di inizio e fine rigide, guidate dai cicli dei bandi e dagli anni fiscali.
Ma le relazioni non aderiscono ai diagrammi di Gantt (Ма ле релациони нон адерисконо аи диаграмами ди Гант). La decolonizzazione è un ciclo continuo di inizio, sviluppo e ritorno all'inizio. Quando le istituzioni operano su tempistiche a breve termine, estraggono conoscenza e se ne vanno quando i finanziamenti si esauriscono, danneggiando attivamente la fiducia. Una collaborazione autentica richiede una permanenza che i "progetti" non possono offrire. Richiede la creazione di un ambiente in cui i partner sentano che il museo è un'estensione del proprio territorio: uno spazio così rispettato che i depositi vengono trattati con la stessa riverenza di un suolo sacro. Questo livello di intimità richiede anni per essere costruito e può essere distrutto in un attimo dalla rigidità burocratica.
Il мека сила della terminologia
Инфини, la riflessione ha toccato il potere invisibile del linguaggio. Dai metadati che utilizziamo al modo in cui scandiamo il tempo (passando da "a.C./d.C." all'Era Comune/Volgare), ogni parola è una scelta. Usare l'IA per rilevare i pregiudizi nei cataloghi è un inizio, ma il lavoro umano di mettere in discussione le nostre impostazioni predefinite è continuo.
La strada da percorrere non consiste nel trovare una ricetta valida per tutt ⁇ . Si tratta di riconoscere che i musei possiedono un "soft power" e che questo potere è più efficace quando è condiviso, negoziato e, occasionalmente, destabilizzato.
Informazioni sull'evento
Questo articolo attinge agli spunti condivisi durante il webinar „Деколонизиране на музейните практики: Диалог между Бразилия и Европа“ (Decolonizzare le pratiche museali: un dialogo tra Brasile ed Europa). Ringraziamo le relatrici per la loro franchezza e competenza nel guidare questa riflessione.
Relatrici:
Сандра Бенитис: Curatrice, educatrice e attivista (popolo Guarani Nhandewa), Direttrice delle Arti Visive presso la Funarte.
проф. Мария Ксавие Ксавие Кюри: Museo di Archeologia ed Etnologia, Università di San Paolo (MAE-USP).
Грузински поляк: Ministero della Cultura e dello Sport ellenico (Министерство на културата и спорта в Гърция).
Изабел Бейриго (Модератриче): Esperta di comunicazione e patrimonio culturale, progetto „De-Bias“.
Клаудия Порто (домакин): Museologa, Comitato consultivo ICOM, Europeana Communicators Community.
Партиципа
Questo evento è solo il primo che abbiamo organizzato sull’argomento, rimanete in contatto con noi
per avere informazioni sui prossimi! Per continuare la conversazione vi invito a unirvi alla Europeana Network Association. Europeana Network Association.
Conflito, território e confiança: repensando като dinâmicas da descolonização
Refletindo sobre um diálogo recente entre profissionais do Brasil e da Europa, a curadora de mídias digitais e membro do Communicators Steering Group, Marianna Marcucci, explora por que a descolonização exige que os museus habitem o conflito, respeitem o „Corpo Territorial“ e olhem além do ciclo de projetos de curto prazo.
A descolonização é frequentemente discutida no setor do patrimônio como um referencial teórico ou um objetivo de política institucional. Na prática, porém, ela raramente é organizada e nunca é confortável. Um уебинар recente organizado pela Communicators Community da Europeana Network Association reuniu perspectivas do Brasil e da Europa, provocando uma reflexão necessária sobre a distância entre nossas intenções e as realidades institucionais.
A discussão deixou claro que precisamos ir além de simplesmente „performar“ a descolonização e começar a desmontar as estruturas que preventm que ela ocorra. Para isso, é necessário repensar três áreas centrais: nossa relação com o conflito, nossa compreensão dos objetos que custodiamos e a forma como gerimos o tempo.
Habitar a zona de conflito
Costumamos ver os museus como recipientes neutros da história — espaços silenciosos e organizados onde o passado é preservado. Mas essa neutralidade é uma ilusão. Uma abordagem verdadeiramente descolonial exige que aceitemos que o museu é, e talvez deva ser, uma zona de conflito.
A democracia não se baseia na ausência de tensão, mas na capacidade de lidar com ela. Quando as instituições tentam higienizar esses atritos para apresentar uma narrativa unificada, acabam frequentemente silenciando justamente as comunidades que afirmam querer envolver. A mudança necessária é passar do museu como uma „fortaleza“ de autoridade para um „espaço de negociação“. Isso significa entender a vulnerabilidade não como uma falha profissional, mas como uma necessidade metodológica. Se não estamos encontrando disordâncias, provavelmente não estamos compartilhando poder.
O „Териториално Корпорация“
Essa necessidade de negociação se estende também aos próprios objetos. A conservação ocidental costuma concentrar-se na preservação da „matéria“ — a integridade física da madeira, da cerâmica ou do têxtil. No entanto, essa visão é frequentemente estreita demais para captar a realidade do patrimônio indígena.
A discussão destacou o conceito de „Corpo Territorial“. Em muitas cosmologias, um objeto não pode ser separado da terra de onde provém ou do corpo que o produziu. A narrativa, o autor e a matéria-prima formam um único sistema vivo.
Isso coloca um desafio às instituições europeias: não é possível preservar verdadeiramente um objeto se o território de origem está sendo destruído ou se a comunidade é impedida de praticar os rituais necessários para criá-lo. A conservação, sob essa perspectiva, deve evoluir para uma forma de „cuidado“ que respeite a agência espiritual do objeto e a saúde ambiental de sua origem. Isso nos obriga a perguntar (Исо нос обрига пергунтар): estamos conservando uma cultura ou apenas sua casca esvaziada?
Суперар а mentalidade de „projeto“
Talvez a barreira mais estrutural para esse trabalho seja a dependência do setor em relação aos „projetos“. Confiamos em iniciativas com datas rígidas de início e fim, guiadas por ciclos de financiamento e exercícios fiscais.
Mas като relações não seguem cronogramas de Gantt. А descolonização é um ciclo contínuo de começar, desenvolver e retornar ao começo. Quando as instituições operam com horizontes de curto prazo, extraem conhecimento e se retiram quando os recursos acabam, prejudicando ativamente a confiança.
Uma colaboração genuína exige uma permanência que os „projetos“ não conseguem oferecer. Exige a criação de um ambiente em que os parceiros sintam o museu como uma extensão de seu próprio território — um espaço tão respeitado que as reservas técnicas sejam tratadas com a mesma reverência que um solo sagrado. Esse nível de intimidade leva anos para ser construído e pode ser destruído em um instante de rigidez burocrática.
O мека сила da terminologia
Por fim, рефлексão abordou o poder invisível da linguagem. Dos metadados que utilizamos à forma como marcamos o tempo (por exemplo, a mudança de „a.C./d.C.“ para „Era Comum“), cada palavra é uma escolha. O uso de IA para detectar vieses nos catálogos é um começo, mas o trabalho humano de questionar nossos padrões e pressupostos é contínuo.
O caminho a seguir não consiste em encontrar uma receita única que sirva para todos. Trata-se de reconhecer que os museus detêm um soft power e que esse poder é mais eficaz quando é compartilhado, negociado e, ocasionalmente, tensionado.
Sobre o evento
Este artigo se baseia nos insights compartilhados durante o webinar „Деколонизиране на музейните практики: Диалог между Бразилия и Европа“. Agradecemos aos palestrantes por sua franqueza e expertise ao conduzir esta reflexão.
Палестанти:
Сандра Бенитис: Curadora, educadora e ativista (povo Guarani Nhandewa), Diretora de Artes Visuais da Funarte.
Профа, зам.-министър. Мария Ксавие Кюри: Museu de Arqueologia e Etnologia, Universidade de São Paulo (MAE-USP).
Грузински поляк: Ministério Helênico da Cultura e do Esporte (Министерство на културата и спорта).
Изабел Бейриго (Модерадора): Especialista em Comunicação e Patrimônio, projeto „De-Bias“.
Клаудия Порто (Анфитриа): Museóloga, Conselho Consultivo do ICOM, Europeana Communicators Community.
Você pode assistir à gravação do evento no YouTube.
Участие
Para continuar a conversa e ser o primeiro a saber sobre eventos como este, convidamos você a se juntar à Europeana Network Association. A Communicators Community planeja novos webinars sobre este tema em 2026 — não perca a oportunidade de participar! (Комуникатори в Общността равнини новос уебинари собре есте тема през 2026 г. — não perca a oportunidade de participar!)