Η τεχνολογία για 3D εμπειρίες αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς. Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης συνόδου κορυφής MuseumNext Digital Collections Summit, οι οργανισμοί πολιτιστικής κληρονομιάς παρουσίασαν μια σειρά έργων που αναδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο οι ψηφιακές εξελίξεις μας επιτρέπουν να δημιουργούμε, να εξερευνούμε και να βιώνουμε την κληρονομιά με νέους τρόπους. Χάρη στα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, τα ιδρύματα πολιτιστικής κληρονομιάς μπορούν να επιμεληθούν συλλογές με υλικά που διαφορετικά δεν θα ήταν εύκολα προσβάσιμα. Αυτό διευκολύνει την εισαγωγή της κληρονομιάς που υπό άλλες συνθήκες θα παρέμενε κρυφή ή απρόσιτη σε νέα ακροατήρια.
Με αυτή την ταχεία ανάπτυξη έρχονται τεράστιες φιλοδοξίες για αρχεία, μουσεία και ιδρύματα πολιτιστικής κληρονομιάς. Για να διερευνηθούν οι δυνατότητες της τρισδιάστατης τεχνολογίας για τον πολιτιστικό τομέα, το 5Dculture στοχεύει στην ανάπτυξη και την προβολή διαφορετικών σεναρίων όπου τα τρισδιάστατα περιουσιακά στοιχεία μπορούν να διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο. Τα επόμενα χρόνια, αυτά τα περιουσιακά στοιχεία θα δώσουν τη δυνατότητα στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς να ενσωματώσει διάφορα βασικά εργαλεία για χρήση και επαναχρησιμοποίηση 3D, καθώς και να δημιουργήσει μια κοινότητα πρακτικής γύρω από το 3D. Αυτό θα ενισχύσει περαιτέρω την ικανότητα των επαγγελματιών που εργάζονται με αυτά τα περιουσιακά στοιχεία στον κοινό ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων για την πολιτιστική κληρονομιά. Στόχος μας είναι να επιδείξουμε νέες δυνατότητες που επιτρέπουν στο κοινό όχι μόνο να επισκεφθεί ένα μουσείο, αλλά και να εξερευνήσει την κληρονομιά με διαδραστικό και νέο τρόπο.
Προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα ινστιτούτα πολιτιστικής κληρονομιάς
Για να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες που προαναφέρθηκαν, είναι αναγκαίο να γεφυρωθεί το χάσμα των τεχνολογικών γνώσεων σχετικά με τα τρισδιάστατα εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στον πολιτιστικό τομέα. Μία από τις προκλήσεις για το τρισδιάστατο υλικό των πολιτιστικών ιδρυμάτων έγκειται στη χρηστικότητα του νεοαναπτυχθέντος περιεχομένου. Πολλοί δεν έχουν αρκετή ικανότητα να διερευνήσουν τις δυνατότητες του τρισδιάστατου υλικού για τις συλλογές τους, πόσο μάλλον να ακολουθήσουν τις τελευταίες εξελίξεις στις τρισδιάστατες τεχνολογικές λύσεις που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν για να βελτιστοποιήσουν τις εκθέσεις τους και τις μεθόδους ανταλλαγής γνώσεων. Μια δυσκολία για ένα μουσείο θα μπορούσε να είναι η ανταλλαγή ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων και η εξεύρεση ενός τρόπου ενοποίησης του αρχικού υλικού για επεξεργασία.
Επιπλέον, με την ανάπτυξη του κοινού ευρωπαϊκού χώρου δεδομένων για την πολιτιστική κληρονομιά, η ΕΕ αναπτύσσει έναν κεντρικό ευρωπαϊκό χώρο ψηφιακών δεδομένων για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής ψηφιοποιημένου υλικού. Για την περαιτέρω προώθηση των δυνατοτήτων ανταλλαγής γνώσεων και εφαρμογής για τα μουσεία, θα χρειαστούμε εργαλεία που θα διευκολύνουν την ανταλλαγή και την περαιτέρω εξερεύνηση τρισδιάστατου υλικού για τους ανθρώπους στον πολιτιστικό τομέα.
Φέρνοντας την τεχνολογία 3D σε εκθέσεις
Για να καταστεί δυνατή αυτή η βελτίωση της πρόσβασης, το 5Dculture επικεντρώνεται στον εμπλουτισμό της προσφοράς 3D περιουσιακών στοιχείων πολιτιστικής κληρονομιάς ως μέρος του χώρου δεδομένων και στην επαναχρησιμοποίηση αυτών των 3D περιουσιακών στοιχείων.
Για να συμπεριλάβουμε ένα ποικίλο σύνολο πολιτιστικής κληρονομιάς, χρησιμοποιούμε διάφορες συλλογές, όπως κομμάτια μόδας, φορέματα, καπέλα και γιλέκα από τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα. Τα τρισδιάστατα εικονικά περιουσιακά στοιχεία (VR) προέρχονται από συλλογές μόδας που οι άνθρωποι δεν θα μπορούσαν να αγγίξουν και σίγουρα δεν θα φορούσαν. Μέσω της χρήσης εργαλείων 3D, τα αντικείμενα μπορούν να βιωθούν από νέα ακροατήρια. Οι άνθρωποι μπορούν να δοκιμάσουν διάσημα καπέλα ή άλλα κομμάτια ένδυσης χρησιμοποιώντας εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας (AR) και σε εκθέσεις, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να αλληλεπιδράσουν και να αποκτήσουν γνώση με νέους και συναρπαστικούς τρόπους.

Στο 5Dculture εργαζόμαστε σε στρατηγικές για την ενσωμάτωση ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων από τις ιβηρικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις σε μουσειακά προγράμματα, επιτρέποντας στα παιδιά να ασχοληθούν παιχνιδιάρικα με την πολιτιστική κληρονομιά. Επιπλέον, διερευνούμε μεθόδους για τη δημιουργία περιουσιακών στοιχείων εικονικής πραγματικότητας αρχαιολογικών χώρων που τα μουσεία, τα ιδρύματα και οι ερευνητές μπορούν να μοιραστούν μέσω του ψηφιακού χώρου δεδομένων. Στόχος μας είναι να διευρύνουμε το φάσμα των θεμάτων που τα ιδρύματα μπορούν να ενσωματώσουν στις εκθέσεις τους και να παρέχουν παγκόσμια πρόσβαση σε κατά τα άλλα δυσπρόσιτες τοποθεσίες.

Η τρίτη περίπτωση που αναπτύξαμε αφορά την ψηφιοποίηση των αστικών τοπίων με τη χρήση αρχειακού υλικού. Με το εργαλείο 3D, οι άνθρωποι όχι μόνο θα επισκεφθούν εικονικά μια πόλη από οπουδήποτε στον κόσμο, αλλά και θα δουν πώς η πόλη έχει εξελιχθεί σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Οι εφαρμογές AR μπορούν να επιτρέψουν στους επισκέπτες να δουν το αστικό τοπίο όπως ήταν στο παρελθόν. Σε ένα άλλο σενάριο με επίκεντρο τον τουρισμό, οι μικροί προορισμοί προσελκύουν επισκέπτες χρησιμοποιώντας φυσικές καρτ ποστάλ. Μια εφαρμογή AR ζωντανεύει τον προορισμό, αποκαλύπτοντας σε 3D τις πλήρεις λεπτομέρειες των μοναδικών τοποθεσιών που απεικονίζονται στην κάρτα. Αυτές οι καινοτομίες διευρύνουν το φάσμα των δυνατοτήτων για τουριστικές εμπειρίες.
Κατά την ανάπτυξη αυτών των περιπτώσεων στοχεύουμε στη δημιουργία ποικίλων σεναρίων που θα διευρύνουν τις δυνατότητες των ιδρυμάτων πολιτιστικής κληρονομιάς που χρησιμοποιούν εικονική πραγματικότητα. Οι επιμελητές θα είναι πιο εύκολα σε θέση να αναπτύξουν μια εμπειρία χρησιμοποιώντας υλικό από διάφορα μουσεία χωρίς την ανάγκη να ξεπεραστούν οι επιπλοκές ή το κόστος μεταφοράς. Είτε κάνουν μια έκθεση, μια εκδρομή ή έναν άλλο τρόπο για να μοιραστούν τη γνώση. Οι άνθρωποι θα μπορούν να δουν κομμάτια από αρχεία ή να επισκεφθούν χώρους στους οποίους διαφορετικά δεν θα ήταν δυνατή η πρόσβαση λόγω της ευθραυστότητας των αντικειμένων ή των τοποθεσιών. Στο 5Dculture, αναπτύσσουμε ενεργά τρόπους για να εμπλέξουμε τα άτομα στο αντίστοιχο περιβάλλον τους και να παρέχουμε πρόσβαση σε υλικά που διαφορετικά θα μπορούσαν να είναι απρόσιτα.
Προοπτικές για 3D εκθέσεις
Με την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού χώρου δεδομένων για την πολιτιστική κληρονομιά, προσπαθούμε να διευρύνουμε το πεδίο εφαρμογής των ινστιτούτων για τον επαναπροσδιορισμό και την προώθηση της καινοτομίας που εμπνέει νέα αφηγήματα και νέες προοπτικές για την ανάπτυξη ψηφιακού περιεχομένου. Εργαζόμαστε ως διεθνής ομάδα για να δημιουργήσουμε εργαλεία ώστε το κοινό να βιώσει την κληρονομιά σε πολλαπλές διαστάσεις. Για ινστιτούτα που ενδιαφέρονται για το μέλλον της χρήσης της εργασίας μας και των συνόλων δεδομένων 3D, σας ενθαρρύνουμε να συμμετάσχετε.
Το άρθρο αυτό γράφτηκε με βάση την παρουσίαση από τον Alexandru Stan (του IN2 Digital Innovations Gmbh) και την Camille Françoice (του Ολλανδικού Ινστιτούτου Ήχου και Εικόνας) και την ακόλουθη συζήτηση κατά τη διάρκεια του MuseumNext Collections Summit. Παρακολουθήστε το βίντεο της παρουσίασης.
