Cén chaoi a ndeachaigh tú le polaitíocht?
Chuaigh mé isteach i bPáirtí Sóisialta Daonlathach na Gearmáine (SPD), ag aois 18. Bhí tionchar ag forbairtí sa Ghearmáin agus san Eoraip araon ar mo spreagadh, eadhon an ghluaiseacht frith-núicléach agus cinneadh dériain ECAT. Theastaigh uaim cur go réamhghníomhach leis na díospóireachtaí sin agus é mar aidhm agam ár mór-roinn a dhéanamh níos sábháilte. Ba é an SPD, mar pháirtí na síochána, an cheartais shóisialta, na saoirse agus na dlúthpháirtíochta, an áit cheart chun é sin a dhéanamh.
An féidir leat do thuairimí maidir leis an bhfiontraíocht a phlé? An gceapann tú gur gá níos mó a dhéanamh chun tacú le fiontraíocht na mban?
Tá fiontraithe ban ríthábhachtach chun dlús a chur leis an bhfás eacnamaíoch agus leis an nuálaíocht shóisialta.
Mar sin féin, ní leor aitheantas a thabhairt dá rannchuidiú dearfach leis an tsochaí agus leis an ngeilleagar. I ndáil leis an méid sin, is iad noirm chultúrtha agus shochaíocha - is féidir linn claontacht a thabhairt orthu freisin - an chonstaic is mó. Laghdaíonn siad dlisteanacht na mban a bheith ina bhfiontraithe maithe agus na deiseanna atá acu a bheith ina bhfiontraithe maithe. Sin é an fáth gur réimse na bhfear fós í an fhiontraíocht, in ainneoin go sáraíonn mná leibhéil oideachais fhoirmiúil na bhfear cheana féin. Cur amú tallainne agus acmhainneachta cuid mhór dár ndaonra – rud a mbíonn tionchar diúltach aige ar gach saoránach!
Cad é an príomhdhúshlán do mhná gairmiúla sa lá atá inniu ann, dar leat? Cad is féidir a dhéanamh chun cúrsaí a fheabhsú?
D'fhonn an scéal bréagach nach féidir ach le fir a bheith ina bhfiontraithe rathúla a shárú, creidim go bhfuil oideachas ríthábhachtach. Is é oideachas ar ardchaighdeán an bealach is fearr chun róil agus noirm inscne atá as dáta a chomhrac agus chun cabhrú leis na glúnta atá le teacht a bheith níos íogaire ó thaobh inscne de. Ina theannta sin, is iad scoileanna an áit cheart chun aghaidh a thabhairt go réamhghníomhach ar scileanna fiontraíochta agus chun an fhiontraíocht a chur chun cinn go cothrom i measc buachaillí agus cailíní. Mar sin féin, ní hamháin go bhfuil gá le dearcadh an phobail ar fhiontraíocht na mban a athrú ach tá gá freisin le bacainní eile a tharlaíonn thar scéal saoil fhormhór na mban, go háirithe i gcás máithreacha atá ag obair. Ní mór dúinn bearta a ghlacadh go práinneach lena n-éascófar agus lena bhfeabhsófar cothromaíocht oibre is saoil amhail an ceart chun cúram leanaí saor in aisce agus saoire tuismitheora mhéadaithe a roinntear idir na tuismitheoirí.
An mbraitheann tú go bhfuil cumhacht leordhóthanach ag mná agus go bhfuil siad i láthair i bpoist cheannaireachta?
Is léir nach bhfuil! Is leor sracfhéachaint thapa a thabhairt ar chomhdhéanamh fhormhór na rialtas, na bparlaimintí nó na mbord stiúrthóirí i bhfiontair mhóra ar domhan chun a fheiceáil go bhfuil rannpháirtíocht na mban i bpoist cheannaireachta i bhfad ó bheith leordhóthanach. Mar sin féin, níor cheart dúinn an easpa paireachta inscne agus ionadaíochta cothroime sin a ghinearálú an iomarca. Urramaíonn mo pháirtí, Páirtí Daonlathach Sóisialta na Gearmáine (SPD), mar shampla, prionsabal an ailtéarnachta - fear a leanann bean - ar ár liostaí toghcháin, do thoghcháin Pharlaimint na hEorpa i mí na Bealtaine freisin. Is léir gur mian linn mná a chumhachtú sa pholaitíocht!
Cén teachtaireacht a roinnfeá le mná sa chultúr inniu?
Ní bhaineann mo theachtaireacht le mná sa chultúr amháin, ach le mná i gcoitinne. Dúirt Laurel Thatcher Ulrich, staraí cáiliúil Meiriceánach go luath i Meiriceá agus stair na mban: 'Is annamh a dhéanann mná dea-iompartha stair'. Ós rud é gur féidir linn breathnú ar fhrithfhreagairt i gcearta na mban i roinnt tíortha, san Eoraip freisin, is cinnte go bhfuil sé in am iarraidh Mrs Ulrich ar mhná teorainneacha a bhrú, dúshlán a thabhairt do chaidrimh chumhachta agus an domhan a athrú go bunúsach chun feabhais.
Ba cheart go mbeadh mná níos éilithí, níos follasaí, níos féindearbhaithe ná riamh.
Cad iad na tionscnaimh, dar leat, atá éifeachtach chun tacú le mná ar fud réimsí gairmiúla?
Ar an gcéad dul síos, ní mór dúinn idirphlé oscailte agus gan dochar a chur chun cinn. Ar deireadh, ní mór dár sochaí breathnú níos mó ar chomhionannas inscne mar dheis ná mar ualach. Ar an dara dul síos, ní mór dúinn deireadh a chur le bacainní struchtúracha. Sa réimse polaitiúil, ní mór dúinn paireacht inscne a chur chun cinn trí chuótaí agus liostaí toghcháin de réir phrionsabal an mhalartaithe, mar is léir gurb iad na huirlisí is éifeachtaí iad. Sa réimse eacnamaíoch, ní mór dúinn ar deireadh an treoir 'Mná ar Bhoird' a bhfuil na Sóisialaithe agus na Daonlathaithe i bParlaimint na hEorpa ag tacú léi a fhormheas. Ar an tríú dul síos, seachas idirghabháil rialála, ba cheart dúinn aird a tharraingt ar níos mó eiseamláirí ban agus deiseanna líonraithe agus meantóireachta na mban a chothú. Tá aithne ar fhir as cuidiú le fir. Ba chóir do mhná an rud céanna a dhéanamh!
Cé (nó cad) a spreagann tú?
Maidir liom féin, tá na heasnaimh uile maidir le comhionannas inscne sa pholaitíocht, sa tsochaí agus sa gheilleagar níos mó ná go leor inspioráide cheana féin chun leanúint de chearta comhionanna do mhná a éileamh. Ar deireadh, déarfainn go spreagann gach duine atá ag troid ar son an chomhionannais inscne nó - ar bhonn níos ginearálta - domhan níos fearr mé.
Ar mhaith leat níos mó? Tabhair cuairt ar ár dtaispeántas Ceannródaithe a leagann béim ar shaol agus ar éachtaí mhná stairiúla na hEorpa. Tabhair cuairt ar liosta iomlán na bpróifílí don tsraith Women in Culture and Tech - foilsímid trí phróifíl in aghaidh na seachtaine i rith mhí an Mhárta.