Tá baint ag Marinos le halgartaim nuálacha a fhorbairt lenar féidir athchruthú 3T a dhéanamh ar shéadchomharthaí oidhreachta. Tá níos mó i gceist lena shaothar ná dearadh agus samhaltú ailtireachta, agus déantar taifid dhigiteacha de bhloic inláimhsithe cloch - agus dá scéalta. Ní áibhéil é a rá go bhfuil an cumas ag an obair den scoth a dhéanann Marinos agus a fhoireann an Eoraip agus a cuimhne a atógáil.
3D - tá níos mó i gceist leis ná geoiméadracht
Bhí mé in earnáil na hoidhreachta cultúrtha ó dheireadh na 1980idí, nuair a thosaigh mé ag cur le tionscadail 3T agus digitithe den chéad uair le linn mo thréimhse mar mhac léinn iardhochtúireachta sa Ghearmáin.
Díríonn mo chuid oibre ar dhoiciméadú digiteach, ar chaomhnú agus ar chosaint na hoidhreachta cultúrtha - go háirithe struchtúir ailtireachta amhail déantáin, séadchomharthaí agus láithreáin. Baineann an luach eolaíoch is mó dár modheolaíochtaí núíosacha le doiciméadú iomlánaíoch oidhreachta na réad inláimhsithe sin. Cruthaímid taifid stairiúla luachmhara ar eolas an duine ag baint úsáide as sonraí geoiméadracha de na billiúin cloigeann pointe 3D agus raon 2D agus faisnéis eile a bhíonn i bhfolach go minic i scéalaíocht, leabhair, líníochtaí, íomhánna, léarscáileanna agus ábhar closamhairc.
Ceann de na dúshláin is mó atá roimh eolaithe ná nach bhfuil aon chaighdeáin ann a aithnítear go hidirnáisiúnta chun réada inláimhsithe san oidhreacht chultúrtha a dhoiciméadú go hiomlánaíoch. Tá géarghá leo sin. Cás i bpointe is ea an dúshlán atá os comhair na saineolaithe ildisciplíneacha ó gach cearn den domhan le hathchruthú cruinn 3D ar ardeaglais Notre-Dame.
Mar chuid de thionscadal ViMM (Músaeim Ilmhódacha Fhíorúla), chuireamar le Dearbhú Comhair an Choimisiúin Eorpaigh maidir le digitiú na hoidhreachta cultúrtha a chur chun cinn don Lá Digiteach 2019, atá sínithe ag 26 Bhallstát de chuid an Aontais. Anois, táimid ag obair leis an gCoimisiún Eorpach agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta amhail UNESCO, Europeana, ICOMOS, ICOM, Europa Nostra, ICCROM, EMA, NEMO, CEN, CLARIN, DARIAH, CARARE, Photoconsortium agus Michael-Plus chun dlús a chur lenár bplé agus chun caighdeán nua comhair inbhuanaithe a leagan síos de réir mheon an dearbhaithe seo maidir leis an Lá Digiteach.
An chéad réad 3D i mBailiúcháin Europeana
Bhí baint agam 15 bliana ó shin le forbairt an chéad réada 3D i mBailiúcháin Europeana - Eaglais Panagia Asinou sa Chipir, ar séadchomhartha liostaithe Oidhreachta Domhanda UNESCO é. Faoi láthair, is é seo an t-aon séadchomhartha atá ann cheana a taifeadadh go hiomlán don mhilliméadar agus atá ar fáil mar Shamhail Faisnéise um Thógáil Oidhreachta (HBIM). D’fhéadfadh grúpaí ildisciplíneacha gairmithe agus daoine aonair, amhail mic léinn agus turasóirí, torthaí ardcháilíochta den sórt sin a úsáid agus a athúsáid.
An chéad tionscadal 3T ar domhan san oidhreacht dhigiteach
Díreach tar éis athaontú na Gearmáine, chinn muintir Dresden a n-ardeaglais, an Frauenkirche, a athchruthú agus a atógáil, a bhí ina siombail d’fhulaingt shibhialtaigh na Gearmáine tar éis a scriosta sa Dara Cogadh Domhanda agus ansin ina siombail den athmhuintearas. Mar sin féin, ní raibh aon sonraí amhail líníochtaí ailtireachta ar fáil. Bhí gach rud caillte. Moladh cur chuige nuálach agus rinneadh sluafhoinsiú ar fud an domhain chun faisnéis, sonraí agus eolas a bhailiú faoin séadchomhartha - ach gan an t-idirlíon, ar ndóigh. Tharla sé trí chainéil thraidisiúnta na meán mór.
Athchruthú agus priontáil 3D ag The Louvre
Ar ais sa Chipir in 1996, chun comóradh a dhéanamh ar 150 bliain dá láithreacht sa Ghréig, thacaigh Acadamh Seandálaíochta na Fraince san Aithin leis an institiúid lena raibh mé ag obair ansin chun an pota cloiche is mó ar domhan a dhigitiú in 3D . Ba é seo an chéad uair a thrasnaigh foireann taighde le scanóir léasair 3D doirse Mhúsaem Louvre i bPáras. Rinneamar an tríú réad is mó de chuid Louvre a dhigitiú agus a mhacasamhlú go hiomlán – vása cloiche ollmhór (ón 6ú haois RC – Airde: ~ 1.90 m agus Trastomhas: ~3.20 m; meáchan ~ 14 tonna) a mhaisigh bealach isteach theampall Aphrodite ag barr an chnoic ag an Acropolis i gcathair ársa Amathus sa Chipir. Rinne m'fhoireann teampall Aphrodite a atógáil go digiteach agus a atáirgeadh sa Ghearmáin ag úsáid teicneolaíochtaí priontála 3D ar scála 1:500. Maidir leis na héachtaí an-uathúla seo, fuair mé Gradam Tartezos 2010 ó Chumann na Spáinne ar Seandálaíocht Fhíorúil.
Sonraí 3D ó láithreán seandálaíochta go Europeana ag brú cnaipe
Le saineolaithe ildisciplíneacha eile chun caighdeáin nua a fhorbairt, chomh maith leis an tionscal, táimid ag obair go dlúth le monaróir Léasair 3D Eorpach ar ghiniúint uathoibríoch meiteashonraí atá réidh do Europeana ó fhaisnéis 2D agus struchtúir scamall pointe 3D. Leis an bhfeidhmchlár ‘breiseán agus súgradh’ seo atá á fhorbairt anois, cuirfear dlús le bailiú meiteashonraí agus ábhair ardcháilíochta chuig Europeana. Thairis sin, tá feidhmchláir ríomhaireachta néalbhunaithe nua á bhforbairt againn le haghaidh arddigitiú i músaeim, cartlanna, leabharlanna agus láithreáin. Ar an gcaoi sin, táimid ag baint na mbacainní atá ann faoi láthair ar an gcaomhnú digiteach agus ag spreagadh páirtithe leasmhara beaga san oidhreacht chultúrtha chun dul chun cinn a dhéanamh agus a bheith mar chuid den ré dhigiteach.
Gairm bheatha inbhuanaithe chun an méid a cailleadh a chosaint
Is earnáil uathúil ildisciplíneach agus idirdhisciplíneach é doiciméadacht dhigiteach, caomhnú agus cosaint na hoidhreachta cultúrtha. Dá bhrí sin, an réimse taighde nuabhunaithe seo (Oidhreacht Dhigiteach, nó mar a shainmhínímid é inniu: Tá carachtar ar leith ag Faisnéisíocht Chultúrtha) chun tacú le taithí an duine sna daonnachtaí agus sna heolaíochtaí sóisialta agus chun cuidiú leis an taithí sin a shainiú.
Is í Ollscoil Teicneolaíochta nuabhunaithe na Cipire baile ár Saotharlainne Taighde ar Oidhreacht Chultúrtha Dhigiteach (DHRLab) ó 2013. Fuaireamar roinnt deontas an-iomaíoch ón Aontas Eorpach amhail an chéad tionscadal comhaltachta de chuid Líonra Oiliúna Tosaigh Marie S. Curie chun oiliúint a chur ar 20 comhalta PhD san oidhreacht chultúrtha dhigiteach (ITN-DCH), ar bronnadh an duais Nuálaíochta is fearr orainn ina leith ag Aonach Nuálaithe na hOidhreachta Cultúrtha le linn Bhliain an Aontais Eorpaigh atá tiomnaithe don Oidhreacht Chultúrtha in 2018. Dhearbhaigh an Coimisiún Eorpach / an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Taighde ITN-DCH i mí an Mheithimh 2019 mar cheann de na cúig thionscadal atá ag athrú saoil le deich mbliana anuas (2009-2019).
Is léir gur réimse é seo atá níos aibí d’infheistíocht amach anseo; tá sé spreagúil agus inbhuanaithe. Maidir le daoine óga a bhfuil 40 bliain rompu san ionad oibre, is réimse é a bhfuil gealladh faoi ina bhfuil poist ar éileamh agus deiseanna iontacha gairme, áit a bhfaigheann tú an oiread sin taithí agus eolais, trí chaighdeáin nua a leagan síos agus trí dhúshláin nua a bheith agat chun an stair a bhí ann roimhe seo a atógáil. Is iontach an rud é gach uair a fheiceann tú torthaí do chuid oibre: an méid a cailleadh le linn éabhlóid an chine dhaonna a athchruthú, a chaomhnú agus a chosaint.