Ο Μαρίνος ασχολείται με την ανάπτυξη καινοτόμων αλγορίθμων που μπορούν να δημιουργήσουν τρισδιάστατες ανακατασκευές μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο του πηγαίνει πέρα από τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και τη μοντελοποίηση και μετατρέπει απτούς λίθους - και τις ιστορίες τους - σε ψηφιακούς δίσκους. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι το εξαιρετικό έργο του Μαρίνου και της ομάδας του έχει τη δυνατότητα να ανοικοδομήσει την Ευρώπη και τη μνήμη της.
3D - είναι κάτι περισσότερο από γεωμετρία
Ασχολούμαι με τον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν άρχισα να συμβάλλω σε έργα τρισδιάστατης απεικόνισης και ψηφιοποίησης κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως μεταδιδακτορικός φοιτητής στη Γερμανία.
Το έργο μου επικεντρώνεται στην ψηφιακή τεκμηρίωση, τη διατήρηση και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς - ιδίως αρχιτεκτονικές δομές όπως αντικείμενα, μνημεία και τοποθεσίες. Η μεγαλύτερη επιστημονική αξία των καινοτόμων μεθοδολογιών μας έγκειται στην ολιστική τεκμηρίωση της κληρονομιάς αυτών των απτών αντικειμένων. Δημιουργούμε πολύτιμα ιστορικά αρχεία ανθρώπινης γνώσης χρησιμοποιώντας τόσο γεωμετρικά δεδομένα δισεκατομμυρίων τρισδιάστατων σημειακών νεφών όσο και μια σειρά δισδιάστατων και άλλων πληροφοριών που συχνά κρύβονται σε αφηγήσεις, βιβλία, σχέδια, εικόνες, χάρτες και οπτικοακουστικό υλικό.
Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιστήμονες είναι ότι δεν υπάρχουν διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα για την ολιστική τεκμηρίωση απτών αντικειμένων στην πολιτιστική κληρονομιά. Αυτά είναι επειγόντως απαραίτητα. Μια τέτοια περίπτωση είναι η πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι πολυεπιστημονικοί εμπειρογνώμονες από όλο τον κόσμο με την ακριβή τρισδιάστατη ανακατασκευή του καθεδρικού ναού της Παναγίας των Παρισίων.
Στο πλαίσιο του έργου ViMM (Virtual MultiModal Museums), συμβάλαμε στη δήλωση συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προώθηση της ψηφιοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς για την ψηφιακή ημέρα 2019, η οποία έχει υπογραφεί από 26 κράτη μέλη της ΕΕ. Τώρα, συνεργαζόμαστε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και διεθνείς οργανισμούς όπως οι UNESCO, Europeana, ICOMOS, ICOM, Europa Nostra, ICCROM, EMA, NEMO, CEN, CLARIN, DARIAH, CARARE, Photoconsortium και Michael-Plus για να εντείνουμε τις συζητήσεις μας και να θέσουμε ένα νέο πρότυπο βιώσιμης συνεργασίας στο πνεύμα αυτής της δήλωσης για την ψηφιακή ημέρα.
Το πρώτο 3D αντικείμενο στις συλλογές της Europeana
Συμμετείχα πριν από 15 χρόνια στην ανάπτυξη του πρώτου τρισδιάστατου αντικειμένου στις συλλογές της Europeana - της εκκλησίας της Παναγίας της Ασίνου στην Κύπρο, η οποία αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Επί του παρόντος, αυτό είναι το μόνο υπάρχον μνημείο που έχει καταγραφεί πλήρως στο χιλιοστό και διατίθεται ως Μοντέλο Πληροφοριών Κτιρίων Κληρονομιάς (HBIM). Υψηλής ποιότητας αποτελέσματα όπως αυτό έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν και να επαναχρησιμοποιηθούν από διεπιστημονικές ομάδες επαγγελματιών και ατόμων, όπως φοιτητές και τουρίστες.
Το πρώτο τρισδιάστατο έργο στον κόσμο για την ψηφιακή κληρονομιά
Αμέσως μετά την επανένωση της Γερμανίας, ο λαός της Δρέσδης αποφάσισε να ανακατασκευάσει και να ανοικοδομήσει τον καθεδρικό ναό του, τον Frauenkirche, ο οποίος είχε γίνει σύμβολο των δεινών των Γερμανών πολιτών μετά την καταστροφή του στον Β ́ Παγκόσμιο Πόλεμο και στη συνέχεια σύμβολο συμφιλίωσης. Ωστόσο, δεν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία, όπως αρχιτεκτονικά σχέδια. Όλα χάθηκαν. Προτάθηκε μια καινοτόμος προσέγγιση και πραγματοποιήθηκε παγκόσμιος πληθοπορισμός για τη συλλογή πληροφοριών, δεδομένων και γνώσεων σχετικά με το μνημείο - αλλά χωρίς το διαδίκτυο, φυσικά. Πραγματοποιήθηκε μέσω των συμβατικών καναλιών των μέσων μαζικής ενημέρωσης.
Αναδημιουργία και 3D εκτύπωση στο Λούβρο
Πίσω στην Κύπρο το 1996, για να τιμήσει τα 150 χρόνια παρουσίας της στην Ελλάδα, η Γαλλική Αρχαιολογική Ακαδημία Αθηνών υποστήριξε το ινστιτούτο με το οποίο συνεργαζόμουν στη συνέχεια για την ψηφιοποίηση σε 3D του μεγαλύτερου πέτρινου δοχείου στον κόσμο. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που μια ερευνητική ομάδα με 3D σαρωτή λέιζερ διέσχισε τις πόρτες του Μουσείου του Λούβρου στο Παρίσι. Ψηφιοποιήσαμε και αναπαράγαμε πλήρως το τρίτο μεγαλύτερο αντικείμενο του Λούβρου - ένα τεράστιο λίθινο αγγείο (από τον 6ο αιώνα π.Χ. - Ύψος: ~1,90 μ και διάμετρος: ~3,20 m· βάρος ~14 τόνοι) που είχε διακοσμήσει την είσοδο του ναού της Αφροδίτης στην κορυφή του λόφου της Ακρόπολης στην αρχαία πόλη της Αμαθούντας στην Κύπρο. Ο ναός της Αφροδίτης ανακατασκευάστηκε ψηφιακά από την ομάδα μου και αναπαράχθηκε στη Γερμανία χρησιμοποιώντας τεχνολογίες 3D εκτύπωσης σε κλίμακα 1:500. Για αυτά τα πολύ μοναδικά επιτεύγματα, έλαβα το βραβείο Tartezos 2010 από την Ισπανική Εταιρεία Εικονικής Αρχαιολογίας.
3D δεδομένα από έναν αρχαιολογικό χώρο στην Europeana με το πάτημα ενός κουμπιού
Με άλλους πολυεπιστημονικούς εμπειρογνώμονες για την ανάπτυξη νέων προτύπων, καθώς και με τη βιομηχανία, συνεργαζόμαστε στενά με έναν ευρωπαϊκό κατασκευαστή 3D Laser για την αυτόματη παραγωγή μεταδεδομένων έτοιμων για την Europeana από πληροφορίες 2D και δομές cloud 3D σημείων. Αυτή η εφαρμογή «plug and play» που βρίσκεται τώρα σε εξέλιξη θα επιταχύνει τη συλλογή μεταδεδομένων και περιεχομένου υψηλής ποιότητας στην Europeana. Επιπλέον, αναπτύσσουμε καινοτόμες υπολογιστικές εφαρμογές που βασίζονται στο υπολογιστικό νέφος για προηγμένη ψηφιοποίηση σε μουσεία, αρχεία, βιβλιοθήκες και ιστότοπους. Με τον τρόπο αυτό, αίρουμε τους υφιστάμενους φραγμούς στην ψηφιακή διατήρηση και ενθαρρύνουμε τους μικρούς ενδιαφερόμενους φορείς πολιτιστικής κληρονομιάς να προχωρήσουν και να αποτελέσουν μέρος της ψηφιακής εποχής.
Μια βιώσιμη καριέρα στην προστασία όσων χάθηκαν
Η ψηφιακή τεκμηρίωση, διατήρηση και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι ένας μοναδικός πολυεπιστημονικός και διεπιστημονικός τομέας. Έτσι, αυτή η νεοσύστατη περιοχή έρευνας (Ψηφιακή Κληρονομιά, ή όπως την ορίζουμε σήμερα: Πολιτισμική Πληροφορική) έχει ένα ξεχωριστό χαρακτήρα για να υποστηρίξει και να βοηθήσει στον καθορισμό της ανθρώπινης εμπειρίας στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες.
Το νεοσύστατο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου αποτελεί την έδρα του πρωτοποριακού Ερευνητικού Εργαστηρίου Ψηφιακής Πολιτιστικής Κληρονομιάς (DHRLab) από το 2013. Έχουμε λάβει αρκετές εξαιρετικά ανταγωνιστικές επιχορηγήσεις της ΕΕ, όπως το πρώτο έργο υποτροφιών του δικτύου αρχικής κατάρτισης Marie S. Curie για την κατάρτιση 20 υποτρόφων διδάκτορων στην ψηφιακή πολιτιστική κληρονομιά (ITN-DCH), για το οποίο μας απονεμήθηκε το καλύτερο βραβείο καινοτομίας στην έκθεση καινοτόμων για την πολιτιστική κληρονομιά κατά τη διάρκεια του έτους της ΕΕ για την πολιτιστική κληρονομιά το 2018. Το ITN-DCH ανακηρύχθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή / τον Εκτελεστικό Οργανισμό Έρευνας τον Ιούνιο του 2019 ως ένα από τα πέντε έργα που αλλάζουν τη ζωή την τελευταία δεκαετία (2009-2019).
Είναι σαφές ότι πρόκειται για έναν τομέα που είναι ώριμος για μελλοντικές επενδύσεις· είναι ενθαρρυντική και βιώσιμη. Για τους νέους που έχουν 40 χρόνια μπροστά τους στον χώρο εργασίας, είναι ένας πολλά υποσχόμενος τομέας με θέσεις εργασίας σε ζήτηση και μεγάλες ευκαιρίες σταδιοδρομίας, όπου αποκτάτε τόσο μεγάλη εμπειρία και γνώση, θέτοντας νέα πρότυπα και αντιμετωπίζοντας νέες προκλήσεις για την ανασυγκρότηση του παρελθόντος. Είναι εκπληκτικό κάθε φορά που βλέπετε τα αποτελέσματα της δουλειάς σας: Ανασυγκρότηση, διατήρηση και προστασία όσων χάθηκαν κατά τη διάρκεια της εξέλιξης της ανθρωπότητας.