Ο χώρος δεδομένων που υποστηρίζει το έργο DE-BIAS αποσκοπεί στην προώθηση μιας πιο συμπεριληπτικής και με σεβασμό προσέγγισης στην περιγραφή των ψηφιακών συλλογών και στην αφήγηση ιστοριών και ιστοριών μειονοτικών κοινοτήτων. Το έργο ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2023 και κατά τη διάρκεια δύο ετών θα αναπτύξει ένα διαδικτυακό εργαλείο για τον αυτόματο εντοπισμό προβληματικών όρων στα μεταδεδομένα πολιτιστικής κληρονομιάς και την παροχή πληροφοριών σχετικά με το προβληματικό ιστορικό τους. Καθώς το έργο αρχίζει να αναλαμβάνει αυτό το έργο, θεωρούμε σημαντικό να περιγράψουμε την κατανόηση του έργου όσον αφορά τις λέξεις, τις έννοιες, ακόμη και τα συνθήματα που χρησιμοποιούμε στο ταξίδι μας προς την πρόοδο.
«Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς»
«Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς» είναι ένα σύνθημα που λέγεται ότι προέρχεται από την πρώιμη ευρωπαϊκή πολιτική (που χρονολογείται ήδη από τον 16ο αιώνα) και το οποίο επικαλέστηκε για πρώτη φορά το νοτιοαφρικανικό κίνημα για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία στη δεκαετία του 1990. Χρησιμοποιείται για την κοινοποίηση της ιδέας ότι καμία πολιτική δεν θα πρέπει να αποφασίζεται από οποιονδήποτε εκπρόσωπο χωρίς την πλήρη και άμεση συμμετοχή των μελών της ομάδας ή των ομάδων που επηρεάζονται από την εν λόγω πολιτική. Οι λέξεις δηλώνουν έντονα τον κεντρικό ρόλο της συμμετοχής· αναγνωρίζουν τη σημασία της λήψης μέτρων για την ουσιαστική ενσωμάτωση της εκπροσώπησης των κοινοτήτων και μας ωθούν να προβληματιστούμε σχετικά με την ιδέα ότι οι υπηρεσίες και οι πολιτικές θα πρέπει να περιλαμβάνουν μέλη ομάδων και κοινοτήτων που επηρεάζονται από την εν λόγω πολιτική.
Στον πολιτιστικό τομέα, η συμμετοχή της κοινότητας - κάτι που θεωρούμε ως κεντρικό στο έργο DE-BIAS - γίνεται γενικά κατανοητή ως προσανατολισμός με επίκεντρο την κοινότητα που βασίζεται στο διάλογο. Στόχος του είναι να δώσει τη δυνατότητα στα μέλη της κοινότητας να κατανοήσουν καλύτερα τα θέματα και τα πλαίσια και, ως εκ τούτου, να διευκολύνει τις ισχυρότερες σχέσεις και τη συμμετοχή μεταξύ του πολιτιστικού τομέα και των μειονοτικών κοινοτήτων.
Αλλά τι γίνεται με τη σχέση μεταξύ αυτών των ιδεών και της ανάπτυξης κοινού, μιας άλλης κεντρικής έννοιας για τις ευρωπαϊκές πολιτιστικές πολιτικές; Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ανάπτυξη κοινού ορίζεται ως μια στρατηγική, δυναμική και διαδραστική διαδικασία που καθιστά τον πολιτισμό ευρέως προσβάσιμο. Στόχος του είναι να εμπλέξει άτομα και κοινότητες να βιώσουν, να απολαύσουν, να συμμετάσχουν και να εκτιμήσουν τις τέχνες με διάφορα μέσα που διατίθενται σήμερα για πολιτιστικούς φορείς.
Ο ορισμός είναι αρκετά ευρύς και ευθυγραμμίζεται με αυτόν της συμμετοχής της κοινότητας: αναφέρεται στην πρόσβαση, τη συμμετοχή και την εκπροσώπηση, η έλλειψη των οποίων είναι τα κύρια εμπόδια που εμποδίζουν τους ανθρώπους να συμμετέχουν στην πολιτιστική ζωή. Ωστόσο, ο όρος «κοινό» θα μπορούσε να υπονοεί παθητική στάση και ο όρος «ανάπτυξη» υπενθυμίζει την ιδέα των πολιτιστικών οργανισμών ως φορέων ανάπτυξης επισκεπτών ή θεατών, με πατερναλιστική προσέγγιση και προσέγγιση από την κορυφή προς τη βάση, οικοδομώντας μια ιεραρχία την οποία θα θέλαμε να δούμε να διαλύεται σύντομα.
Συμπράξεις και συνδημιουργία
Η στρατηγική που συνδέεται με τις προαναφερθείσες διαδικασίες ανάπτυξης κοινού υποδεικνύει συστημικές και οργανωτικές αλλαγές που οδηγούν τα πολιτιστικά ιδρύματα να θέτουν το κοινό —ή, καλύτερα, τους ανθρώπους— στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων τους. Αυτό μπορεί να γίνει με διάφορα μέσα. Η ανάπτυξη ουσιαστικών συνεργασιών είναι σίγουρα μία από αυτές. Οι εταιρικές σχέσεις σημαίνουν δικτύωση, δημιουργία ισχυρών σχέσεων με διάφορους ενδιαφερόμενους φορείς στην κοινωνία και επαφή με διάφορες ομάδες ανθρώπων ή κοινοτήτων μέσω διαμεσολαβητών, ο ρόλος των οποίων είναι κεντρικός για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και την αποφυγή προκαταλήψεων από την αρχή.
Η συνδημιουργία είναι άλλη. Οι διαδικασίες συνδημιουργίας συνεπάγονται την ενεργό συμμετοχή όχι μόνο σε δραστηριότητες αλλά και σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων· αυτό σημαίνει κατανομή της εξουσίας, και παρόλο που αυτή μπορεί να είναι μια νέα προσέγγιση για ορισμένα πολιτιστικά ιδρύματα, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πώς εξελίσσονται οι κοινότητες και πώς η εξέλιξή τους μπορεί να αντιστοιχιστεί (και να διατηρηθεί!) από τα ιδρύματα που τις περιβάλλουν.
Οι έννοιες των εταιρικών σχέσεων και της συνδημιουργίας συνεπάγονται αρκετά ριζοσπαστικές επιλογές για τους πολιτιστικούς θεσμούς και έχουν τις ρίζες τους στην ιδέα μιας βαθιάς οργανωτικής αλλαγής και μιας επανάστασης όσον αφορά την κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική λογοδοσία τους.
Μάθετε περισσότερα
Το τελικό αποτέλεσμα και των δύο εννοιών είναι η δημιουργία κοινωνικού κεφαλαίου και ισχυρότερων σχεσιακών δικτύων μέσα στην κοινωνία. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συμφωνήσαμε να αναπτύξουμε το έργο DE-BIAS γύρω από έναν ισχυρό πυρήνα: τη συνεργασία με τις κοινότητες, με στόχο την προώθηση μιας πιο συμπεριληπτικής και με σεβασμό προσέγγισης όσον αφορά την περιγραφή των ψηφιακών συλλογών από ιδρύματα πολιτιστικής κληρονομιάς. Μόνο αυτό το είδος συνεργασίας μπορεί να οδηγήσει σε μια εις βάθος κατανόηση της κληρονομιάς και, ως εκ τούτου, σε μια πιο ευχάριστη, πραγματική και με σεβασμό εμπειρία για όσους ασχολούνται με αυτήν.
Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για το έργο DE-BIAS στη σελίδα του έργου και να ακολουθήσετε το hashtag #DeBias στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να ενημερώνεστε για τις μελλοντικές μας δραστηριότητες.