Mar an chéad MT dá leithéid a síníodh riamh idir Fondúireacht Europeana agus Ballstát den Aontas, is é is aidhm don chomhpháirtíocht dlús a chur le rannpháirtíocht na hIodáile sa spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha agus lena rannchuidiú leis, faoi stiúir Europeana. Cuireadh an chomhpháirtíocht ar bhonn foirmiúil ag deireadh na comhdhála ardleibhéil ‘Connettere patrimoni, costruire futuri – Stati generali del Digitale nella Cultura’, a tionóladh sa Róimh an 10–11 Nollaig 2025.
I measc a phríomhfhorálacha, bunaítear leis an Meabhrán Tuisceana gealltanas cloch mhíle: cuirfidh Ard-Stiúrthóireacht Digitithe agus Cumarsáide Aireacht Cultúir na hIodáile 10 milliún taifead sonraí comhiomlánaithe ar fáil don spás sonraí faoi dheireadh 2026. Cuirfidh Fondúireacht Europeana comhairle theicniúil, saineolas speisialaithe agus fothú acmhainneachta ar fáil chun tacú le rannchuidiú na n-acmhainní luachmhara sin. Dá mbainfí an sprioc sin amach faoi 2026, bheadh an Iodáil ar an rannpháirtí náisiúnta is mó sa spás sonraí, rud a threiseodh a ról ceannaireachta i dtírdhreach oidhreachta digití na hEorpa. Beidh ról lárnach ag Leabharlann Dhigiteach na hIodáile san iarracht sin.
Fís chomhroinnte don spás sonraí don oidhreacht chultúrtha
Bunaithe ar an bhfís a leagtar amach sa Mholadh ón gCoimisiún Eorpach in 2021 maidir le spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha, déantar an comhar seanbhunaithe idir MiC agus Europeana a athnuachan agus a neartú leis an Meabhrán Tuisceana. Tá fís chomhroinnte uaillmhianach i gcroílár an Mheabhráin Tuisceana: feabhas a chur ar rannchuidiú na hIodáile leis an spás sonraí agus an leas is fearr is féidir a bhaint as na tairbhí a bhaineann sí as éiceachóras níos leithne an spáis sonraí. Tríd an iarracht chomhpháirteach sin, déanfar oidhreacht chultúrtha dhigiteach shaibhir éagsúil na hIodáile níos inrochtana, níos infhionnta agus níos in-athúsáidte, agus sroichfidh sí lucht féachana agus earnálacha éagsúla ar fud na hEorpa agus ar fud an domhain, agus coinneoidh sí beo í do na glúnta atá le teacht. Spreagfaidh an chomhpháirtíocht nuálaíocht freisin, go háirithe in ardteicneolaíochtaí amhail an intleacht shaorga agus digitiú 3T, lena gcumasófar bealaí nua chun an oidhreacht chultúrtha a fhiosrú, a athúsáid agus taithí a fháil uirthi.
Gealltanas garsprice: 10 milliún taifead faoi 2026
Colún lárnach den Mheabhrán Tuisceana is ea gealltanas na hIodáile 10 milliún taifead digiteach oidhreachta cultúrtha ar a laghad a chur leis an spás sonraí faoi dheireadh 2026.
Cuirfidh Fondúireacht Europeana tacaíocht theicniúil ar fáil chun comhiomlánú a bharrfheabhsú agus chun sreafaí sonraí idir-inoibritheacha a áirithiú, rud a réiteoidh an bealach do chóras náisiúnta comhiomlánaithe atá láidir, inbhuanaithe agus inscálaithe. Beidh an córas sin ina chuid lárnach de Leabharlann Dhigiteach na hIodáile agus cumasófar leis rannchuidiú rianúil oidhreacht chultúrtha na hIodáile leis an spás sonraí. Cuirfidh Fondúireacht Europeana eolas speisialaithe agus saineolas oibríochtúil ar fáil don Leabharlann Dhigiteach freisin, ag tacú lena creidiúnú mar chomhpháirtí oifigiúil den spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha.
‘Leis an Meabhrán Tuisceana seo, tá céim chinntitheach á glacadh againn chun an bonneagar digiteach a thógáil d’oidhreacht chultúrtha na hIodáile, i gcomhréir iomlán le Moladh 2021 maidir leis an spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha. A bhuí lenár gcomhoibriú le Fondúireacht Europeana, beimid in ann ról Ard-Stiúrthóireacht an Digitithe agus na Cumarsáide agus na Leabharlainne Digití a neartú mar mhol náisiúnta le haghaidh chomhiomlánú, cháilíocht agus idir-inoibritheacht sonraí, ag tógáil ar an obair a seoladh le CulturaItalia agus á tabhairt ar scála iomlán nua. Tá sé uaillmhianach deich milliún taifead nua ar a laghad a chur ar fáil faoi 2026 ach is féidir linn é sin a bhaint amach, agus beidh clár struchtúrtha tacaíochta teicniúla, oiliúna agus forbartha scileanna ag gabháil leis d’institiúidí cultúrtha ar fud na tíre. Leis an infheistíocht sin i sonraí, i ngairmithe agus i mbonneagair dhigiteacha, beidh ár n-oidhreacht níos inrochtana, níos inúsáidte agus níos in-athúsáidte, rud a fhreastalóidh ar an bpobal eolaíochta, ar an oideachas, ar an turasóireacht agus ar fheidhmchláir nua atá bunaithe ar ardteicneolaíochtaí amhail 3T agus an intleacht shaorga. Is dúshlán é atá romhainn le braistint láidir freagrachta agus leis an bhfeasacht gur féidir le saibhreas oidhreacht na hIodáile rannchuidiú go cinntitheach le spás sonraí a thógáil agus le todhchaí dhigiteach an chultúir’, a dúirt Andrea De Pasquale, Ard-Stiúrthóir Digitithe agus Cumarsáide in Aireacht Cultúir na hIodáile.
‘Seasaimid ag tráth cinniúnach, arna spreagadh ag spreagadh beartais nua i gclár oibre digiteach an Aontais agus ag an uaillmhian mór-roinn na hintleachta saorga a dhéanamh den Eoraip. Cumhachtaí iontaofa ilteangacha sonraí IS atá bunaithe san Eoraip, agus an spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha, tá sé beartaithe iad a chur ar fáil. Tá na Ballstáit fíor-riachtanach: is iad a gcuid sonraí agus a dtiomantas is bonn leis an spás sonraí, rud a spreagann a acmhainneacht nuálaíochta. Leis an gcéim uaillmhianach sin, déanann an Iodáil a hoidhreacht shaibhir inrochtana agus in-athúsáidte go forleathan ar fud na n-earnálacha — ón eolaíocht agus ón turasóireacht go dtí oiliúint IS. Tá súil agam go spreagfaidh sé tíortha eile chun leas a bhaint as oidhreacht dhigiteach na hEorpa mar acmhainn don todhchaí’ a dúirt Harry Verwayen, Ard-Stiúrthóir Fhondúireacht Europeana.
‘Is cúis bhróid don Iodáil cheana féin é go bhfuil sí i measc na ndeich mBallstát is fearr de chuid an Aontais a rannchuidíonn le Europeana agus leis an spás sonraí. Tá rath ar ár líonra institiúidí agus gairmithe oidhreachta cultúrtha ar fud na hIodáile, agus tríd an gcomhpháirtíocht sin, tá Fondúireacht Europeana agus Aireacht Chultúir na hIodáile ag teacht le chéile chun todhchaí chultúrtha dhigiteach na hEorpa a thógáil. Faoi 2026, beidh an Iodáil ar an ranníocóir is mó le Europeana agus leis an spás sonraí — cloch mhíle a fhágann go bhfuil mé thar a bheith bródúil aisti, agus cloch mhíle a chuirfidh borradh nithiúil faoin tacaíocht d’institiúidí cultúrtha ar fud na tíre agus faoin rannpháirtíocht uathu; ó nuálaíochtaí teicneolaíochta in 3D agus IS a dhéanamh níos inrochtana, go dea-chleachtais a roinnt agus réitigh chomhroinnte a aimsiú', a dúirt Martina Bagnoli, Cathaoirleach Bhord Maoirseachta Fhondúireacht Europeana.
Maidir leis an Aireacht Cultúir (MiC)
Comhordaíonn Ard-Stiúrthóireacht Digitithe agus Cumarsáide na hAireachta Cultúir beartais na hAireachta maidir le claochlú digiteach agus cumarsáid institiúideach. Agus í ag obair i sineirgíocht leis na lároifigí eile agus le hinstitiúidí cultúrtha stáit, sainíonn sí treoirlínte straitéiseacha, déanann sí maoirseacht ar chórais faisnéise agus ar na príomhardáin ar líne, rud a chinntíonn comhsheasmhacht, inrochtaineacht agus cáilíocht na seirbhísí a sholáthraítear do shaoránaigh agus do ghairmithe.
Tríd an bPlean Náisiúnta um Dhigitiú na hOidhreachta Cultúrtha agus trí bhearta an Phlean Náisiúnta Téarnaimh agus Athléimneachta (PNRR), cuireann sé cruthú agus bainistiú acmhainní digiteacha ar an oidhreacht chultúrtha chun cinn, tacaíonn sé le forbairt scileanna, cothaíonn sé glacadh teicneolaíochtaí nuálacha agus áirithíonn sé slándáil bonneagar. Agus an méid sin á dhéanamh aige, cuidíonn sé le bailiúcháin, sonraí agus ábhar cultúrtha a dhéanamh níos inrochtana agus níos in-athúsáidte sna réimsí oideachais, eolaíochta, gairmiúla agus cruthaitheacha.
Eolas faoi Fhondúireacht Europeana
Is eagraíocht neamhspleách, neamhbhrabúsach í Fondúireacht Europeana a dhéanann maoirseacht ar an spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha i gcomhar le cuibhreannas uile-Eorpach, agus a rannchuidíonn le tionscnaimh dhigiteacha eile lena mbaintear dea-úsáid as an oidhreacht chultúrtha ar fud an domhain. Oibríonn sé chun rochtain ar chultúr a dhaonlathú go digiteach, rud a chuireann ar chumas gach duine oidhreacht shaibhir na hEorpa a thaiscéaladh, foghlaim uaithi agus tairbhe a bhaint aisti. Trí thionscadail, comhpháirtíochtaí, agus seirbhísí, samhlacha agus creataí nuálacha, spreagann an Fhondúireacht claochlú digiteach agus inbhuanaitheacht earnáil na hoidhreachta cultúrtha, rud a fhágann go bhfuil bailiúcháin inrochtana, iontaofa agus in-athúsáidte ar fud na sochaí.
Teagmhálaithe leis na meáin
Ag MiC: Arianna Nastasi, Rúnaíocht agus Foireann an Ard-Stiúrthóra, Ard-Stiúrthóireacht an Digitithe agus na Cumarsáide, Aireacht Cultúir na hIodáile (MiC) < [email protected]>
Ag Fondúireacht Europeana: Lorena Aldana, Ceannaire ar Chaidreamh Seachtrach agus Abhcóideacht < [email protected]>
Tuilleadh léitheoireachta
Léigh an phreaseisiúint ó Ard-Stiúrthóireacht an Digitithe agus na Cumarsáide, Aireacht Cultúir na hIodáile (MiC).
Féach ar na taifeadtaí tríd an gcainéal YouTube MiC.