Πήγα σε ένα μπαρ για χρονοταξιδιώτες χθες το βράδυ, λίγα τετράγωνα από το γραφείο της Europeana στη Χάγη, για να πιω μερικά ποτά και να δω τι θα μπορούσα να μάθω.
«Γνωρίζουν για την Europeana στο μέλλον;» ρώτησα έναν προστάτη καθώς περιμέναμε τα ποτά μας.
«Europeana;» φώναξε, πάνω από το θόρυβο του πολυσύχναστου μπαρ. «Φυσικά! Στο μέλλον είναι αγαπημένη, μία από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες της ΕΕ!»
Μου μίλησε για την Europeana σε σχολεία, σπίτια και κοινότητες. Europeana σε κάθε χώρα και σε κάθε γλώσσα. Η Europeana ως κοινότητα, μια γιορτή του ανθρώπινου πνεύματος, ένα εργαλείο προβληματισμού, πολιτιστικής συνοχής και θετικής αλλαγής.
Και καθώς άκουγα με θαυμασμό, συνειδητοποίησα ότι η αποστολή της Europeana, να μεταμορφώσει τον κόσμο με τον πολιτισμό, είχε ως εκ θαύματος πραγματοποιηθεί.
«Μα πώς το κάναμε;» τραύλισα. «Τι κάναμε για να κάνουμε αυτό το όνειρο πραγματικότητα;»
Δεν το ήξερε.
Ρωτήσαμε όλους στο μπαρ. Όλοι γνώριζαν ότι η Europeana και η κοινή πολιτιστική μας κληρονομιά ήταν αγαπητές, αγαπητές, αλλά όχι το πώς πήραν αυτόν τον τρόπο ή ποιες αποφάσεις βοήθησαν στην πορεία.
Ένιωθα ζάλη καθώς αποχαιρετούσα και περπατούσα στον δροσερό νυχτερινό αέρα. Γνωρίζουμε ότι το μέλλον μπορεί να είναι όμορφο, αλλά πώς να το κάνουμε έτσι; Θα είναι τεχνολογία; Μια διορατικότητα; Χρηματοδότηση και ηγεσία; Μια νέα σχέση μεταξύ των θεσμών και των ανθρώπων που είναι υποχρεωμένοι να υπηρετούν;
Είναι δύσκολο να πω με βεβαιότητα. Αλλά καθώς σκέφτομαι τον χρόνο που συνάντησα χθες το βράδυ και τα 25 χρόνια που πέρασα δουλεύοντας για τον ψηφιακό μετασχηματισμό στον πολιτιστικό τομέα, είμαι αρκετά σίγουρος για αυτό: το μέλλον που επιθυμούμε —συμμετοχή των πολιτών σε μια υγιή και ανθεκτική Ευρώπη— θα πραγματοποιηθεί μόνο εάν έχουμε τη φαντασία και το θάρρος να επανεξετάσουμε παλιές παραδοχές, να ανυψώσουμε το όραμά μας και να κάνουμε τον κόσμο νέο.