Τι είναι το σήμα ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς;
Το Σήμα Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς (ΣΕΠΚ) θεσπίστηκε ως πρωτοβουλία της ΕΕ το 2011. Αποσκοπεί στην αξιοποίηση του δυναμικού των χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς για την ενίσχυση του αισθήματος των Ευρωπαίων πολιτών ότι ανήκουν στην Ένωση, καθώς και της εκτίμησής τους για την εθνική και περιφερειακή πολυμορφία, την αμοιβαία κατανόηση και τον διαπολιτισμικό διάλογο. Μέχρι σήμερα, 48 χώροι έχουν λάβει το σήμα σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Το σήμα απονέμεται σε χώρους που έχουν συμβολική ευρωπαϊκή αξία και αναπτύσσουν έργο για την προώθηση της ευρωπαϊκής σημασίας τους. Ειδικότερα, οι χώροι ΣΕΠΚ αποσκοπούν στην ευαισθητοποίηση και την κατανόηση της ιστορίας της Ευρώπης, ιδίως μέσω εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, και στη βελτίωση της προσβασιμότητας μέσω της προώθησης της πολυγλωσσίας και της αξιοποίησης των ευκαιριών που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες και τα ψηφιακά μέσα.
Στο πλαίσιο της δράσης για το σήμα ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς, οι χώροι μπορούν να είναι μνημεία· φυσικές, υποβρύχιες, αρχαιολογικές, βιομηχανικές ή αστικές περιοχές· πολιτιστικά τοπία· τόποι μνήμης· και πολιτιστικά αγαθά και αντικείμενα και άυλη κληρονομιά που συνδέονται με έναν τόπο, συμπεριλαμβανομένης της σύγχρονης κληρονομιάς.
Το δίκτυο των χώρων του ΣΕΠΚ καλύπτει πάνω από 100.000 χρόνια ευρωπαϊκής ιστορίας, ξεκινώντας με τον προϊστορικό χώρο και το μουσείο Krapina Neanderthal, όπου οι επισκέπτες μπορούν να ανακαλύψουν πώς έζησαν οι πρώτες ανθρώπινες κοινότητες στην Ευρώπη. Μεταξύ άλλων τόπων του ΣΕΠΚ, ο Χάρτης του Δικαίου για την Κατάργηση της Θανατικής Ποινής, η Λισαβόνα, και το Πανευρωπαϊκό Πάρκο Μνήμης για το Πικνίκ, για παράδειγμα, ενσαρκώνουν τις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των ελευθεριών, της ισότητας, της αλληλεγγύης, των δικαιωμάτων των πολιτών και της δικαιοσύνης στις οποίες βασίζεται η Ένωση. Το δίκτυο περιλαμβάνει επίσης χώρους που έχουν διαδραματίσει άμεσο ρόλο στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας του Στρασβούργου, του Χωριού Σένγκεν και της Συνθήκης του Μάαστριχτ.
Το σήμα ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς είναι ανοικτό σε χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς που βρίσκονται στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα ακόλουθα κράτη μέλη έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να συμμετάσχουν στο ΣΕΠΚ: Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Κροατία, Δανία, Φινλανδία, Γερμανία, Εσθονία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Ουγγαρία, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία και Σλοβακία. Εξερευνήστε τον χάρτη των τόπων του ΣΕΠΚ
Σήμα ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς και ψηφιακά εργαλεία
Βασικό στοιχείο του ΣΕΠΚ είναι η ενίσχυση της προβολής, της ελκυστικότητας και της προσβασιμότητας των χώρων σε ευρωπαϊκή κλίμακα μέσω των δυνατοτήτων που προσφέρουν τα ψηφιακά εργαλεία, ενώ οι χώροι του ΣΕΠΚ έχουν λάβει ποικίλα μέτρα για την ενσωμάτωση της ψηφιακής τεχνολογίας στις δραστηριότητές τους. Τα παραδείγματα που αναφέρονται στην έκθεση παρακολούθησης του 2020 επικεντρώνονται ιδίως στα εξής:
Ψηφιοποίηση των συλλογών, μεταξύ άλλων από τη Γενική Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Κοΐμπρα και το Αρχείο του Στέμματος της Αραγονίας
Παρουσίαση σύνθετης κληρονομιάς με χρήση εικονικής πραγματικότητας, για παράδειγμα στον Αρχαιολογικό Χώρο του Carnuntum και στο Αββαείο του Cluny
Εκπαιδευτικά έργα και υλικό, όπως αυτό που αναπτύχθηκε από το έργο The Heart of Ancient Athens’ Origins, τον εικονικό χάρτη ιστοριών ευρωπαϊκής κληρονομιάς του Πανεπιστημίου του Tartu και, πιο πρόσφατα, το διαδικτυακό μάθημα Back to Europe του Fort Cadine. Όλες αυτές οι δράσεις χρηματοδοτούνται μέσω του πλαισίου των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς στο πλαίσιο της κοινής δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Ένα άλλο σημαντικό επίτευγμα του σήματος ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς ήταν η προώθηση της πολυγλωσσίας στο διαδίκτυο, μεταξύ άλλων μέσω του χάρτη των τόπων του ΣΕΠΚ, που φιλοξενείται από το Münster και το Osnabrück – Τόποι της Ειρήνης της Βεστφαλίας, ο οποίος είναι διαθέσιμος σε όλες τις επίσημες γλώσσες των κρατών μελών που συμμετέχουν στη δράση.
Η δράση ΣΕΠΚ επιδιώκει την περαιτέρω αξιοποίηση των ευκαιριών που παρέχονται με την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων μέσω του αυξανόμενου δικτύου τοποθεσιών.
Συμμετοχή στο δίκτυο των τόπων του ΣΕΠΚ
Η προεπιλογή χώρων για το σήμα ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς διοργανώνεται από εθνικούς συντονιστές σε κάθε συμμετέχον κράτος μέλος. Η τελική επιλογή των χώρων για την απονομή του σήματος πραγματοποιείται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης ανά διετία.
Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επισκεφθείτε τον ιστότοπο του σήματος ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς ή να επικοινωνήσετε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης, Νεολαίας, Αθλητισμού και Πολιτισμού στη διεύθυνση [email protected].
Για περισσότερα παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη στήριξη και τον εμπλουτισμό της δομημένης κληρονομιάς, ανατρέξτε στη σελίδα της Europeana για το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους.