Konferencja Europeana jest wiodącym wydarzeniem w świecie cyfrowego dziedzictwa kulturowego i sztandarowym elementem wspólnej europejskiej przestrzeni danych dotyczących dziedzictwa kulturowego. Jesteśmy zaszczyceni, że tegoroczna edycja - Europeana 2025 - Preserve, Protect, Reuse - została zorganizowana we współpracy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowym Instytutem Dziedzictwa Kulturowego oraz Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Odbyło się ono pod patronatem Polskiej Prezydencji w Radzie UE, w tętniącej życiem stolicy Polski, Warszawie.
W Europeanie 2025 wzięło udział ponad 600 osób, w tym 275 osobiście w wielokrotnie nagradzanym Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Przyjęliśmy osobiście uczestników z ponad 33 krajów, a ludzie dołączyli do nas online z 65 krajów. Konferencja oferowała 36 sesji wypełnionych 62 prezentacjami, warsztatami, projektami i prelekcjami, prowadzonych przez fantastyczny skład 113 prelegentów.
W programie poruszono niektóre z największych kwestii kształtujących nasz sektor i wspólną europejską przestrzeń danych na potrzeby dziedzictwa kulturowego, od cyberbezpieczeństwa po złożone wybory związane z przyjęciem sztucznej inteligencji. Było jasne: praca, którą wykonujemy, ma znaczenie.
Jakie były wyjątkowe chwile?
Inspirujące wystąpienia
Europeana 2025 spotkała się z trzema inspirującymi wystąpieniami ekspertów w dziedzinie cyfrowego dziedzictwa kulturowego.
Począwszy od „Otwarcia przestrzeni danych”, Anne-Sophie Panzer i Stefan Marx z ZAUBAR zbadali, w jaki sposób dostęp do danych dotyczących dziedzictwa kulturowego napędza ponowne wykorzystanie, innowacyjne opowiadanie historii i wciągające doświadczenia w przestrzeni danych. Przygotowało to grunt pod wystąpienie przewodnie pt. „Efekt wehikułu czasu: innowacje dzięki danym dotyczącym dziedzictwa kulturowego” – dr Julia Noordegraaf, która dobitnie zilustrowała, w jaki sposób wykorzystanie danych historycznych może stymulować innowacje w dziedzinie badań naukowych, edukacji i zaangażowania publicznego. Brigitte Aga, szefowa ds. innowacji i badań w Muzeum MUNCH, podkreśliła również, w jaki sposób sztuczną inteligencję można starannie wykorzystać do wzbogacenia interpretacji kulturowej i odblokowania nowych narracji w swoim wystąpieniu przewodnim „Demystifying AI and unlocking the power of cultural heritage data”.
W głównych wystąpieniach podkreślono transformacyjny potencjał otwartych danych i powstających technologii w przestrzeni danych oraz możliwości, jakie oferują one w zakresie zachowania, ochrony i ponownego wykorzystania cyfrowego dziedzictwa kulturowego.
Podwójne! Część II
Cieszyliśmy się, że podczas Europeany 2025 Rehana Schwinninger-Ladak, kierownik działu ds. technologii interaktywnych, technologii cyfrowych na rzecz kultury i edukacji, DG CNECT, Komisja Europejska, ogłosiła uruchomienie inicjatywy Twin it! 3D dla kultury europejskiej, część II. Ten drugi etap kampanii digitalizacji 3D ma na celu zwiększenie skali przechwytywania i ochrony dziedzictwa kulturowego Europy w 3D poprzez dalsze wspieranie państw członkowskich UE w ich wysiłkach na rzecz digitalizacji i ochrony 3D – obecnie z większym naciskiem na sposób wykorzystania zdigitalizowanych zasobów.
Ogłoszenie dało nową energię wielu warsztatom, prelekcji, panelom i rozmowom oświetleniowym koncentrującym się na 3D i cyfrowym dziedzictwie kulturowym na konferencji.
Sztuczna inteligencja w centrum uwagi
Możliwości i wyzwania związane ze sztuczną inteligencją dla sektora dziedzictwa kulturowego były głównym tematem Europeany 2025. Sesje prezentowały narzędzia oparte na sztucznej inteligencji zaprojektowane w celu poszerzenia dostępu i zaangażowania, podczas gdy panele zagłębiły się w wciągającą opowieść przy użyciu XR, 3D i AI. Względy etyczne były widoczne w dyskusjach na temat przejrzystości danych, reprezentacji kulturowej i wyzwań związanych z prawami autorskimi w epoce sztucznej inteligencji. Warsztaty wyposażyły uczestników w praktyczne umiejętności odpowiedzialnego wykorzystywania sztucznej inteligencji, a w głównych wystąpieniach podkreślono potencjał sztucznej inteligencji w zakresie odblokowywania wartości danych dotyczących dziedzictwa kulturowego.
Program odzwierciedlał silne zaangażowanie na rzecz dostosowania innowacji technologicznych do wartości kulturowych i inkluzywności, a także zwrócił uwagę na to, w jaki sposób uczestnicy mogą dzielić się swoją wizją wykorzystania AI w sektorze dziedzictwa kulturowego za pośrednictwem niedawno uruchomionego Zgromadzenia ds. Dostosowania do AI. Europeana ogłosiła również naszą nadchodzącą współpracę z AI4LAM, siecią skoncentrowaną na przejrzystej, ukierunkowanej na człowieka sztucznej inteligencji. Wspólnie zobowiązujemy się przyspieszyć i propagować odpowiedzialną sztuczną inteligencję w kulturze.
Dziedzictwo zagrożone i cyberbezpieczeństwo
Europeana 2025 obejmowała forum polityczne wysokiego szczebla poświęcone „Ochronie dziedzictwa kulturowego: Ochrona zagrożonego dziedzictwa i zwiększanie cyberbezpieczeństwa. Decydenci z rządów krajowych i Komisji Europejskiej dołączyli do forum, aby przedstawić wyjątkowy wgląd w wyzwania stojące przed całym kontynentem i zająć się tematem, który szybko staje się krytyczny: ochrona dziedzictwa kulturowego przed zagrożeniami cyfrowymi. Najważniejsze wydarzenia obejmowały wystąpienie Liz Jolly (Brytyjska Biblioteka), wywiad z Anastazją Bondar (Wiceminister, Ukraina) oraz prowokujący do myślenia okrągły stół. Sesja zakończyła się wezwaniem do działania, którym wkrótce się podzielimy!
Ścisła współpraca z naszymi polskimi partnerami
W ciągu ostatniego roku ściśle współpracowaliśmy z naszymi partnerami w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowym Instytucie Dziedzictwa Kulturowego oraz Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie nad kształtem programu Europeana 2025.
Mieliśmy zaszczyt liczyć na osobisty wkład wysokiej rangi przedstawicieli naszych partnerów współorganizujących, w tym Sławomira Rogowskiego i Marty Cienkowskiej, Podsekretarzy Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dyrektora Muzeum POLIN Zygmunta Stępińskiego oraz Marleny Happach, dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa Kulturowego. Byliśmy również zachwyceni, widząc silną obecność wielu innych polskich uczestników i prelegentów.Ta angażująca i prowokująca do myślenia konferencja nie byłaby możliwa bez ciągłego wsparcia i inspirującego wkładu wszystkich partnerów.
Nieznani bohaterowie
Na targach Europeana 2025 mieliśmy przyjemność wyróżnić czterech kolegów nagrodą Europeana Unsung Heroes Award, przyznawaną członkom naszego ekosystemu, którzy niestrudzenie pracują nad Europeaną, cyfrowym dziedzictwem kulturowym i przestrzenią danych. W tym roku z przyjemnością nagrodziliśmy Valentinę Bachi, Altheo Valentini, Aleksandrę Nowak i Nienke van Schaverbeke za ich pracę ze społecznościami, agregację danych i postępy w ponownym wykorzystywaniu cyfrowego dziedzictwa kulturowego w całej Europie.
Przeżyj wydarzenie ponownie
Dziękujemy naszym partnerom, a także wszystkim, którzy uczestniczyli i wspierali konferencję!
Jeśli chcesz ponownie przeżyć to wydarzenie, nagrania z Europeany 2025 są już dostępne na naszym kanale Youtube - dostęp do nich już teraz!
Możesz również obejrzeć zdjęcia z wydarzenia w naszych dwóch albumach Flickr od fotografów Sebastiaana ter Burga i Michała Wandachowicza.
Aby jako pierwsi dowiedzieć się o przyszłych wydarzeniach w ramach inicjatywy Europeana, zapisz się do naszego biuletynu poświęconego wydarzeniom i szkoleniom.
I na koniec, jeśli zainspirowała Cię nasza praca w Europeana 2025, zapraszamy do członkostwa w Europeana Network Association, aby uzyskać więcej możliwości uczenia się, nawiązywania kontaktów i współpracy!