Waarom is een digitale openbare ruimte een belangrijk onderwerp voor de sector cultureel erfgoed?
De digitale ruimte is een integraal onderdeel van hoe we vandaag allemaal leven. Het is vaak de plek waar we werken, spelen en samenkomen. Het maakt evenzeer deel uit van ons dagelijks leven als van onze fysieke omgeving, en in toenemende mate is het ook de manier waarop we die fysieke ruimtes gebruiken en ervaren.
Hoe de culturele erfgoedsector werkt, deelt en verbindt met zijn gemeenschappen binnen die digitale ruimte is belangrijk, omdat toegang tot cultureel erfgoed van vitaal belang is voor de samenleving - voor onze kennis en begrip van wie we zijn, waar we vandaan komen en wat we kunnen worden.
De digitale ruimte en digitale technologieën kunnen helpen om die toegang te democratiseren op manieren die inclusiviteit, creativiteit, kritische betrokkenheid, onderwijs en kennisdeling bevorderen. Dit alles is essentieel om mensen mondiger te maken en eerlijkere samenlevingen te creëren.
We moeten er dus voor zorgen dat onze digitale ruimte dit soort doelen en activiteiten kan bevorderen.
De digitale ruimte is echter niet altijd een positieve omgeving. Ik denk dat we allemaal, of we nu burgers, professionals of publieke organisaties zijn, kunnen erkennen dat we steeds afhankelijker zijn geworden van de diensten van een klein aantal mediaplatforms met winstoogmerk en dat er een voortdurende discussie gaande is over kwesties als vertrouwen, privacy, vooringenomenheid en nepnieuws. Er is een groeiende vraag naar een open, vertrouwde omgeving en naar alternatieve platforms - voor een waardegeleide aanpak om die digitale ruimte vorm te geven.
Als sector moeten we deel uitmaken van deze gesprekken en hopelijk ook deel uitmaken van de oplossingen.
Welke activiteiten ontplooit Europeana op dit gebied?
De Europese Commissie heeft een visie voor digitaal in Europa geformuleerd waarin burgers, overheidsinstellingen en de commerciële sector ten volle gebruik kunnen maken van en kunnen profiteren van digitale kansen en technologieën. De hoop is dat dit het “digitale decennium” van Europa wordt.
De weg naar die visie omvat de digitale transformatie van bedrijven en overheidsdiensten, maar introduceert ook het idee van digitaal burgerschap - ervoor zorgen dat dezelfde rechten die offline van toepassing zijn, ook van toepassing zijn in de digitale ruimte.
Om dit mogelijk te maken, stelt de Commissie een aantal "digitale beginselen" voor, die gebaseerd zijn op bestaande offlinerechten, en raadpleegt zij deze. De voorgestelde beginselen omvatten universele toegang tot internetdiensten, een veilige en betrouwbare onlineomgeving, universeel digitaal onderwijs en universele digitale vaardigheden, en toegang tot digitale apparaten, systemen en diensten die het klimaat en het milieu eerbiedigen.
De Europeana Foundation, Network Association en Aggregators’ Forum hebben een gezamenlijke verklaring opgesteld en ingediend naar aanleiding van de raadpleging van de Commissie over digitale beginselen deze zomer. En we moedigden het netwerk en de bredere sector aan om ook te reageren.
Onze gezamenlijke reactie steunde in grote lijnen de voorstellen van de Commissie, maar met twee belangrijke toevoegingen:
Universele toegang tot cultureel erfgoed online
Uitbreiding van het beginsel van een veilige onlineomgeving tot een open, gedecentraliseerde en betrouwbare Europese digitale openbare ruimte.
We hebben ook de introductie gezien van het Nieuw Europees Bauhaus door de Europese Commissie – een belangrijk beleidsinitiatief op basis van waarde ter ondersteuning van haar ambities voor een groenere samenleving die gericht is op het creëren van mooie, duurzame en inclusieve ruimten. Wanneer u luistert naar de manier waarop de Europese Commissie haar visie op deze aanpak beschrijft, is het duidelijk dat cultureel erfgoed en digitaal cultureel erfgoed een belangrijke rol spelen bij de verwezenlijking ervan. Ze spreken over gemeenschappelijke ruimtes van werk en vrije tijd, over het overbruggen van kunst en cultuur aan de ene kant en wetenschap en technologie aan de andere kant, over het betrekken van de hele samenleving.
In de zomer heeft Europeana de oproep van de Commissie gepromoot om ideeën op te doen over hoe het Nieuw Europees Bauhaus er in de praktijk uit zou kunnen zien, en mogelijkheden geboden voor een gesprek over de rol die cultureel erfgoed kan spelen via onze Europeana Cafe-serie en interviews met professionals uit de culturele sector en pleitbezorgers van cultureel erfgoed.
Wat we daarna gaan doen zal belangrijk zijn. Het is aan ons als sector om ervoor te zorgen dat we verder gaan dan discussie en daadwerkelijk die bijdrage leveren die digitaal cultureel erfgoed biedt.
Naar wie zoek je best practices en inspiratie op dit gebied?
Onze sector is voor mij een constante bron van inspiratie.
In het kader van ons werk aan het Nieuw Europees Bauhaus hebben we een speciale ruimte voor Europeana Pro ontwikkeld om informatie uit te wisselen en de ontwikkelingen rond het initiatief onder de aandacht te brengen. Op de pagina worden voorbeelden gedeeld van hoe onze culturele instellingen digitaal cultureel erfgoed al gebruiken om vorm te geven aan een meer open, inclusieve en duurzame samenleving.
Dat varieert van projecten die verrijkende en inclusieve sociale ervaringen creëren tot bijdragen aan toegankelijke, gastvrije ruimtes en gedachten over hoe we als sector kunnen helpen een groenere, duurzamere wereld te creëren.
Het omvat voorbeelden van innovatieve samenwerking met andere sectoren, zoals onderwijs en slimme steden, en perspectieven van mensen in ons netwerk. Ik zou echt aanraden om de pagina te bezoeken - het is inspirerend!
Update augustus 2022: De totstandbrenging van een gemeenschappelijke Europese dataruimte voor cultureel erfgoed is het centrale thema van de conferentie Europeana 2022, “Making Digital Culture Count”.