Cloud Kollaborattiv għall-Wirt Kulturali
F’Ġunju 2022, il-Kummissjoni Ewropea ħabbret il-ħolqien tal-Cloud Ewropew Kollaborattiv għall-Wirt Kulturali. Il-Cloud Kollaborattiv se jiżviluppa infrastruttura diġitali mmirata speċifikament lejn il-professjonisti tal-wirt, ix-xjenzati u r-riċerkaturi biex jaċċessaw għodod u servizzi avvanzati tad-diġitalizzazzjoni għall-konservazzjoni u l-preservazzjoni.
Iffinanzjat taħt il-programm Orizzont Ewropa, il-ħolqien tal-Cloud Kollaborattiv għall-Wirt Kulturali ġie allokat baġit ambizzjuż ta’ EUR 110 miljun sal-2025. Fl-2023 tnedew żewġ sejħiet għal proposti, b’sejħiet addizzjonali ppjanati għall-2024 u l-2025.
Il-proġett ECHOES
Il-proġett Ewropew Cloud for Heritage OpEn Science (ECHOES), immexxi mis-CNRS (Centre national de la recherche scientifique) rebaħ is-sejħa ta’ Orizzont Ewropa tal-2023 biex jiġi żviluppat il-mudell ewlieni ta’ infrastruttura u governanza tal-Cloud Kollaborattiv Ewropew għall-Wirt Kulturali. ECHOES ingħata €24 miljun għal ħames snin ta’ xogħol (2024 – 2029).
Għall-proġett ECHOES, is-CNRS, flimkien mas-CNR (Consiglio Nazionale delle Ricerche) u l-FSP (Fondation des Sciences du Patrimoine), iffurmaw konsorzju ta’ 51 sieħeb Ewropew, inkluża l-Fondazzjoni Europeana bħala sieħeb sħiħ u l-Assoċjazzjoni tan-Network tal-Europeana bħala sieħeb affiljat. Sħab oħra tal-konsorzju jinkludu organizzazzjonijiet tar-riċerka, networks li jirrappreżentaw il-komunitajiet tal-wirt kulturali (mużewijiet, libreriji, arkivji), universitajiet u entitajiet tas-settur privat.
Bħala proġett pilota, ECHOES jaspira li joħloq l-infrastruttura u l-entità legali għall-Cloud f’kollaborazzjoni mal-komunitajiet tal-wirt kulturali u għalihom. L-ECHOES jippromwovi approċċ olistiku għat-trasformazzjoni diġitali, li jinkoraġġixxi l-kokostruzzjoni tal-għarfien.
L-ECHOES se jrawmu l-ħolqien ta’ Commons Diġitali: ambjent diġitali li janalizza u jarrikkixxi b’mod kollettiv l-oġġetti, il-fatti u l-fenomeni tal-wirt kulturali, fejn l-atturi — umani jew tal-IA — jistgħu jibnu l-interpretazzjonijiet tagħhom stess u b’hekk jikkontribwixxu għall-kostruzzjoni konġunta tal-għarfien. Il-kunċett ta’ Digital Commons huwa ankrat fuq il-prinċipji tal-Aċċess Miftuħ u x-Xjenza Miftuħa. Huwa jinkoraġġixxi l-parteċipazzjoni minn kulħadd, il-ħidma kooperattiva u l-kondiviżjoni sistematika tal-għarfien u l-għodod.
Bis-saħħa ta’ approċċ ta’ governanza trasparenti u l-applikazzjoni tal-prinċipji tax-xjenza miftuħa, l-ECHOES se jintegra wkoll proġetti Ewropej u nazzjonali oħra fi ħdan il-Cloud.
Ir-rwol tal-Inizjattiva Europeana fl-ECHOES
L-Inizjattiva Europeana hija rappreżentata formalment fil-konsorzju mill-Fondazzjoni Europeana u l-Assoċjazzjoni tan-Netwerk Europeana, li se jirrappreżentaw l-interess konġunt u l-viżjoni komuni tal-Inizjattiva Europeana. Flimkien, se niżguraw ukoll kollaborazzjoni u komplementarjetà bejn il-Cloud Kollaborattiv u l-ispazju komuni Ewropew tad-data għall-wirt kulturali.
Bħala sieħeb sħiħ, il-Fondazzjoni Europeana ġġib aktar minn 15-il sena ta’ għarfien espert li jagħtu s-setgħa lis-settur tal-wirt kulturali fit-trasformazzjoni diġitali tiegħu lill-konsorzju ECHOES, kif ukoll l-esperjenza tagħna bħala l-amministratur tal-ispazju tad-data.
Il-Fondazzjoni se tipparteċipa fl-attivitajiet kollha tal-proġett, iżda b’mod partikolari se tmexxi l-bini tal-kapaċità, it-taħriġ u l-isforzi għat-trasferiment tal-għarfien. Se nikkontribwixxu għall-bini u t-tisħiħ tal-komunità tal-Cloud, u nagħmlu rabtiet rilevanti mal-komunitajiet fl-Inizjattiva Europeana u fl-ispazju tad-data. Se nipprovdu l-għarfien espert tagħna f’oqsma li jinkludu l-istandards tad-data, l-interoperabbiltà tad-data, l-integrazzjoni tal-għodod u s-servizzi, l-istabbiliment tal-infrastruttura teknika u l-governanza u s-sostenibbiltà tal-Cloud.
Bħala sieħeb affiljat, l-Assoċjazzjoni tan-Netwerk tal-Europeana - b'5 000 membru, inklużi ħafna professjonisti tal-wirt - se tikkontribwixxi għall-immappjar u s-sensibilizzazzjoni tal-komunità, kif ukoll għall-iżvilupp u t-twettiq tal-isforzi tal-bini tal-kapaċità.
L-ispazju tad-data u l-Cloud Kollaborattiv
L-ispazju komuni Ewropew tad-data għall-wirt kulturali u l-Cloud Ewropew Kollaborattiv għall-Wirt Kulturali, filwaqt li huma distinti, jikkomplementaw lil xulxin, speċjalment f’termini ta’ kondiviżjoni tad-data, għodod u servizzi, u bini tal-kapaċità.
L-ispazju tad-data huwa l-punt tad-dħul ewlieni għall-aċċess u l-użu mill-ġdid tad-data dwar il-wirt mill-edukaturi, il-kreattivi, iċ-ċittadini u spazji oħra tad-data. Il-Cloud huwa spazju tax-xogħol kollaborattiv għall-professjonisti tal-wirt biex jaċċessaw id-data, l-għodod u s-servizzi biex javvanzaw ix-xjenza tal-wirt. Bis-saħħa ta’ oqfsa interoperabbli, id-data mill-ispazju tad-data se tgħaddi b’mod sigur lejn il-Cloud biex il-professjonisti jaħdmu miegħu, filwaqt li l-outputs tar-riċerka u l-prodotti tad-data ġġenerati fil-Cloud se jkunu aċċessibbli permezz tal-ispazju tad-data għall-użu mill-ġdid fis-setturi u bejniethom. Sabiex ikun jista’ jsir l-iskambju, l-għodod u s-servizzi tagħhom se jkunu bbażati fuq il-prinċipji tas-Sejba, l-Aċċessibbli, l-Interoperabbli u l-Użu mill-Ġdid (FAIR).
L-ispazju tad-data u l-Cloud se jingħaqdu wkoll biex jappoġġaw il-bini tal-kapaċità fis-settur, filwaqt li jrawmu ambjent ta’ wirt diġitali aktar inklużiv, sostenibbli u unifikat.
Skopri aktar
Segwi l-aħbarijiet ta’ Europeana Pro biex issegwi l-iżvilupp tal-ispazju komuni Ewropew tad-data għall-wirt kulturali, u aġġornamenti dwar il-ħidma tagħna madwar il-Cloud Kollaborattiv.