Ó mhí Eanáir 2015 i leith, tá Europeana ar cheann de Bhonneagair Seirbhísí Digiteacha an Aontais Eorpaigh (DSI). Tá roinnt acu ag an Aontas Eorpach, lena n-áirítear idirlíon níos sábháilte do leanaí, seirbhísí sláinte leictreonacha, agus bainistíocht gnó. Déanann Europeana DSI oidhreacht chultúrtha agus eolaíoch na hEorpa a chur ar taispeáint agus a chur ar fáil ar líne trí ardán Europeana Collections agus tacaíonn sé le hinstitiúidí oidhreachta cultúrtha agus iad ag dul in oiriúint don ré dhigiteach seo.
Anuraidh, d’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach meastóireacht ar Europeana, inar leagadh amach an méid atá bainte amach againn agus roinnt réimsí ar cheart díriú orthu amach anseo. Sa tsraith seo, breathnóimid ar chuid de ghníomhaíochtaí Europeana DSI ar tugadh tosaíocht dóibh sa mheastóireacht, rud a thabharfaidh tuiscint níos fearr duit ar na hiarrachtaí agus na dúshláin a bhfuilimid ag obair orthu faoi láthair.
Níor cheart go mbeadh an teanga a labhraíonn tú ina bacainn ar an méid a theastaíonn uait a fháil ar Bhailiúcháin Europeana ach faoi láthair, d’fhéadfadh sé a bheith. Faigh amach cad atá á dhéanamh againn chun é sin a chur ina cheart.
Tá ábhar i mBailiúcháin Europeana ó ghailearaithe, leabharlanna, cartlanna agus músaeim i ngach ceann de 28 mBallstát an AE - agus go leor eile. Is féidir leat nascleanúint a dhéanamh ar an suíomh gréasáin i 27 dteanga, agus is furasta cuardach a dhéanamh ar mhíreanna a bhfuil cur síos orthu i do theanga féin. Ach éiríonn rudaí níos casta nuair is mian leat míreanna a fheiceáil a mheaitseálann do chuardach ach a ndéantar cur síos orthu i dteanga dhifriúil.
San iomlán, úsáidtear 37 teanga chun cur síos a dhéanamh ar na bailiúcháin. Mar sin féin, úsáideann níos mó ná leath an ábhair (57%) ceann amháin de chúig theanga - Béarla, Gearmáinis, Ollainnis, Ioruais nó Fraincis.
Níl sé éasca mír a bhfuil cur síos uirthi i dteanga amháin a chur sna torthaí nó san ábhar gaolmhar nuair a dhéantar cuardach uirthi i dteanga eile. Agus tá a fhios againn go bhfuil bealach fada le déanamh againn ach tá sé ar cheann dár dtosaíochtaí athruithe dearfacha a dhéanamh sa réimse seo.
Ár gcuspóir
Is mian linn go bhfaighidh daoine an méid atá á lorg acu - fiú mura bhfuil an teanga ina bhfuil cur síos ar a sprioc-mhír in úsáid acu.
Ba mhaith linn an seans a mhéadú go dtiocfaidh torthaí a oireann do do chritéir i dteanga eile as cuardach a dhéanamh ar rud éigin i dteanga amháin.
Dúshláin
Tá an t-aistriúchán uathoibríoch ag dul i bhfeabhas ach níl sé amaideach mar a fheicfidh tú má bhain tú úsáid riamh as uirlis ar líne ar nós Google Translate. I gcás Bailiúcháin Europeana, tá deacrachtaí breise ann. Nílimid ag díriú ar theanga shonrach amháin a aistriú go teanga eile. Táimid ag obair le bailiúcháin a bhfuil cur síos orthu i 37 dteanga agus táimid ag iarraidh iad a mheaitseáil le téarmaí cuardaigh a d’fhéadfadh teacht in aon teanga. Anuas air sin, ní hionann meiteashonraí agus teanga nádúrtha ina bhfuil abairtí iomlána agus gramadach intuartha; is minic a chuirtear i láthair é i bhfrásaí gearra nó fiú i bhfocail aonair, rud a chiallaíonn gur deacair teacht ar an gcomhthéacs is gá chun aistriúchán cruinn a dhéanamh. Is éard atá i gceist le sraith castachta eile a chur leis ná gur féidir leis na téarmaí a úsáidtear a bheith an-sonrach - d'fhéadfadh cuma téarma coitianta a bheith orthu ach tá brí dhifriúil leo nuair a úsáidtear iad i gcomhthéacs cur síos a dhéanamh ar ábhar cultúrtha digiteach.
Ní féidir le próisis uathoibrithe oibriú ach amháin nuair a thugtar an fhaisnéis cheart agus iomchuí dóibh. Is léir sin ach mar a chonaiceamar sna poist roimhe seo sa tsraith seo, tá éagsúlacht mhór san fhaisnéis a chuirtear ar fáil do Europeana ó thaobh doimhneachta agus cáilíochta de.
Chun go n-aistreofaí aon rud, ní mór dúinn a fháil amach cén teanga ina gcuirtear an bhuneilimint ar fáil. Ní dhéanfaidh ár gcórais buille faoi thuairim. Mar sin, tá marcóir teanga de dhíth ar gach eilimint (cosúil leis an teideal agus an tuairisc). Sin sraith eile faisnéise nach mór d’institiúidí oidhreachta cultúrtha a chur ar fáil.
An méid atá á dhéanamh againn
Nuálaíochtaí nua
I mbliana, rinneamar athbhreithniú ar ár gcaighdeán cáilíochta, Creat Foilsitheoireachta Europeana, chun caighdeáin maidir le meiteashonraí a chur san áireamh sa bhreis ar na caighdeáin atá ann cheana maidir le hábhar. Anois, spreagann sé na daoine a oibríonn ar mheiteashonraí chun gnéithe cosúil le teidil a aistriú go teangacha éagsúla, agus comhthéacs cosúil le logainmneacha - atá ilteangach iad féin - a chur san áireamh ó fhoclóiríní comhthéacsúla (féach an mhír thíos). Spreagann an Creat freisin úsáid na gclibeanna teanga uile-thábhachtacha sin chun a thaispeáint cén teanga atá á húsáid. Tógann sé sin an buille faoi thuairim amach agus ciallaíonn sé gur féidir próisis nasctha agus aistriúcháin níos uathoibríche a chur i bhfeidhm.
Chomh maith le saineolas ó laistigh d’Fhondúireacht agus de Chomhlachas Líonra Europeana a úsáid, táimid ag brath ar obair daoine eile chun an t-ilteangachas i mBailiúcháin Europeana a fheabhsú. Le bliain anuas, rinneamar treoirthionscadal leis an bhfoireann eTranslation - tionscadal DSI eile arna mhaoiniú ag an Aontas Eorpach. Táimid ag tógáil anois ar an treoirthionscadal sin le tuilleadh gníomhaíochtaí turgnamhaíochta d’fhonn leas a bhaint as acmhainneacht aistriúcháin uathoibríoch an tionscadail do Europeana.
Gníomhaíochtaí leanúnacha
Nuair a thugtar an comhthéacs ceart d’abairt, bíonn sé i bhfad níos éasca í a aistriú. Leanaimid de shaibhriú meiteashonraí a úsáid chun tuilleadh comhthéacs a chur ar fáil don ábhar a aimsíonn tú ar Bhailiúcháin Europeana. I measc ár n-iarrachtaí anseo tá úsáid a bhaint as ‘foclóiríní comhthéacsúla’, go háirithe iad siúd atá ar fáil mar Shonraí Oscailte Nasctha. Tugann na tacair sonraí sin sonraí breise dúinn amhail lipéid ilteangacha, aistriúcháin ar phríomhchoincheapa, nó leaganacha éagsúla d’ainmneacha do dhaoine agus d’áiteanna. Fágann sé sin go bhfuil sé níos éasca do dhaoine míreanna a chuardach agus a aimsiú ar Europeana Collections. Is féidir le soláthraithe sonraí nó Europeana stór focal a úsáid mar chuid de phróisis éagsúla (leath-)uathoibríocha saibhrithe meiteashonraí.
Tá an Eoraip ilteangach. Ní mór dúinn a bheith chomh maith. Táimid buíoch dár gcomhpháirtithe agus dár gcairde as cuidiú linn gnéithe tábhachtacha amhail Creat Foilsitheoireachta Europeana agus na ráitis ar chearta a úsáideann Europeana (an fhaisnéis a insíonn duit cad is féidir leat a dhéanamh le mír a aimsíonn tú ar Europeana, e.g. an bhfuil sé i gcóipcheart nó san fhearann poiblí?) a aistriú go níos mó teangacha. Go dtí seo, tá seacht n-aistriúchán sna ráitis maidir le cearta agus tá sé cinn eile ar an mbealach.
Tá suíomh gréasáin Europeana Collections ar fáil i 27 dteanga, agus i mbliana, d'eisíomar taispeántas nua - Oidhreacht i mBaol - i seacht dteanga.
Cad ba chóir a bheith ag faire amach do ...
Is tosaíocht é Europeana a dhéanamh níos ilteangaí agus is ábhar d’imeacht dhá lá é i mí Dheireadh Fómhair faoi Uachtaránacht na Fionlainne ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh. Ag an ócáid, beidh Fondúireacht Europeana agus Aireacht Oideachais agus Cultúir na Fionlainne ag díriú ar riachtanais, ionchais agus bealaí chun cinn don ilteangachas san oidhreacht chultúrtha dhigiteach.
Is féidir leat cabhrú freisin. In éineacht lenár gcomhpháirtithe, reáchtálaimid imeachtaí ‘Transcribathon’ a thugann cuireadh d’aon duine páirt a ghlacadh iontu (sa bhaile ar líne, nó ag ócáid fhisiciúil) agus ábhar doiciméad téacs lámhscríofa a chlóscríobh ionas gur féidir iad a rochtain agus a chuardach ar bhealach níos éasca ansin, agus ionas gur féidir iad a mheaisínaistriú. Le bliain anuas, eagraíodh cúig thrascribathon i gcomhar le hinstitiúidí oidhreachta ar fud na hEorpa (an Ghearmáin, an Iodáil, an Bheilg, an Ostair, an Rómáin) agus tras-scríobhadh beagnach 3,000 doiciméad a bhain leis an gCéad Chogadh Domhanda.
Tuilleadh eolais
Faigh tuilleadh eolais faoinár saibhrithe uathoibríocha nó faoi ghníomhaíocht eTranslation an Aontais Eorpaigh.
Agus má tá suim agat i mionsonraí na gné teanga de Chreat Foilsitheoireachta Europeana, is féidir leat Treoir Foilsitheoireachta Europeana a fheiceáil freisin, ina sonraítear go díreach a bhfuil ag teastáil agus sonraí á gcur faoi bhráid Europeana.
Tá iarrachtaí déanta ag EuropeanaTech i réimse an ilteangachais, féach mar shampla na Dea-Chleachtais maidir le Rochtain Ilteangach agus na cuir i láthair éagsúla maidir le dul i ngleic le saincheisteanna teanga ag an gcomhdháil dheireanach EuropeanaTech.
Agus cuidigh le Europeana a dhéanamh níos ilteangaí trí pháirt a ghlacadh in Transcribathon.eu. Gheobhaidh tú ranganna teagaisc ansin chun cabhrú leat tosú i mBéarla, i bhFraincis agus i nGearmáinis chomh maith le heolas faoi na chéad imeachtaí eile a bheidh againn.