Sainmhínithe agus téarmaí le haghaidh IS
Is féidir le téarmaíocht AI a bheith casta, mar sin déanaimis roinnt sainmhínithe a shoiléiriú. Agus ár bpostálacha á léamh agat, b’fhéidir go bhfeicfeá téarmaí amhail ‘meaisínfhoghlaim’, ‘domhainfhoghlaim’, ‘samhlacha’ nó ‘oiliúint’. Is réimse coiteann mearbhaill í an mheaisínfhoghlaim vs an domhainfhoghlaim dóibh siúd nach bhfuil cur amach acu ar theicnící IS.
Is éard atá i gceist le foghlaim meaisín ná sraith halgartaim a fhoghlaimíonn go huathoibríoch ó shonraí. Is cineál foghlama meaisín í an fhoghlaim dhomhain a fheabhsaíonn fadhbanna a réiteach le toise ard (áit a bhfuil líon na ngnéithe i bhfad níos mó ná líon na dtuairimí). Tagann fís ríomhaire agus próiseáil teanga nádúrtha faoin gcatagóir seo. Úsáideann an domhainfhoghlaim teaghlach samhlacha a spreagann struchtúr agus feidhmiú na hinchinne (líonraí néaracha saorga) a fhoghlaimíonn go héifeachtach gnéithe ábhartha a bhaint as na sonraí. Is é an toradh a bhaineann le halgartam meaisínfhoghlama a oiliúint ná 'samhail' thuarthach is féidir a úsáid chun meiteashonraí breise a ghiniúint ó ábhar.
Faoin am seo tá a fhios againn go léir faoi shamhlacha sonraí, amhail an tSamhail Sonraí Europeana. Is meicníocht iad a chuidíonn le hinstitiúidí oidhreachta meiteashonraí a bhaineann le réada oidhreachta a struchtúrú. Ach cad atá i gceist againn nuair a labhraímid faoi shamhail IS? Is algartam é ar cuireadh oiliúint air chun tasc áirithe a dhéanamh - mar shampla, chun a fháil amach an bhfuil úll nó oráiste á fheiceáil aige. Cuirfear oiliúint air chun príomhthréithe úll agus oráistí a lorg agus cibé acu atá sé cruinn nó nach bhfuil. Is sampla bunúsach é seo ach tá an prionsabal mar an gcéanna agus tú ag méadú - níl de dhíth air ach i bhfad níos mó sonraí.
IS don oidhreacht chultúrtha
Le sampla na n-úlla agus na n-oráistí, is féidir leat tosú ag smaoineamh cheana féin ar an gcaoi a bhfuil IS luachmhar don oidhreacht chultúrtha. Tá sé d’acmhainn ag IS méideanna fairsinge sonraí a ghiniúint is féidir a úsáid chun bailiúcháin oidhreachta a shaibhriú – rud a fhágann go bhfuil sé níos éasca iad a fhiosrú, ionas gur féidir le daoine teacht ar a bhfuil á lorg acu, is féidir le hinstitiúidí nascadh le bailiúcháin eile agus go leor eile.
Agus ós rud é go bhfuil an oiread sin sonraí agus ábhar digitithe maidir leis an oidhreacht chultúrtha ann cheana féin a ndearna saineolaithe oidhreachta iontaofa cur síos orthu, tá cáilíocht na sonraí thar a bheith luachmhar. Mar shampla, seachas 100,000 pictiúr randamach a phiocadh ón idirlíon agus samhail a chur faoi oiliúint ina gcoinne chun ‘ealaín impriseanaíoch’ a aithint, is féidir leat ábhair oidhreachta a úsáid a bheidh in ann leideanna agus treoir a thabhairt maidir le cruinneas cheana féin. Ach tá níos mó i gceist leis an intleacht shaorga ná pictiúir - tá sí á cur chun feidhme faoi láthair i ngach réimse d’ábhar oidhreachta cultúrtha ó íomháú 3T, fuaim, físeán agus téacs.
IS agus Europeana
I gcás Europeana, d’fhéadfadh deiseanna spreagúla a bheith ann mar gheall ar an acmhainneacht atá ag an intleacht shaorga feabhas a chur ar cháilíocht sonraí, rud atá ina phianphointe leanúnach d’úsáideoirí bailithe. I Straitéis Europeana 2020 - 2025, cuirtear an intleacht shaorga i dtábhacht arís agus arís eile mar bhealach chun deireadh a chur le feabhsú cáilíochta sonraí. Luaitear an méid seo a leanas sa phlean:
‘Tá méid ollmhór ama agus acmhainní ag teastáil chun cáilíocht mheiteashonraí na milliún taifead ó fhoinsí éagsúla a fheabhsú de láimh. Le cur i bhfeidhm uirlisí intleachta saorga agus líonraí meaisínfhoghlama le haghaidh saibhriú uathoibríoch, in éineacht le heolas an duine arna sholáthar ag saineolaithe fearainn, cuirtear deis iontach ar fáil chun cáilíocht na meiteashonraí a fheabhsú.’
Ach le cumhacht mhór, tagann freagracht mhór. Is iomaí dúshlán eiticiúil a bhaineann leis an intleacht shaorga agus ní mór iad a chur san áireamh go mion. Tá roinnt tionscnamh ar fud na hEorpa faoi láthair ina bhféachtar ar ábhair imní eiticiúla na hintleachta saorga agus oibreoidh Europeana i gcomhréir le treoirlínte Eitice an Choimisiúin Eorpaigh maidir le IS iontaofa.
Sna seachtainí amach romhainn, beidh gníomhaíochtaí á gcomhroinnt againn lena n-áirítear na torthaí ó EuropeanaTech AI i ndáil le Tascfhórsa GLAManna agus dúshlán oscailte an Tascfhórsa maidir le tacair sonraí meaisínfhoghlama a chruthú bunaithe ar shonraí Europeana, chomh maith le tionscadail oidhreachta cultúrtha a bhaineann leis an intleacht shaorga a fhiosrú. Léifidh tú faoin obair a bhíonn ar siúl go hinmheánach ag Europeana Foundation, agus ós rud é gurb é mí an Mhárta Mí Staire na mBan, beimid ag cur béime freisin ar mhná atá i gceannas ar thionscadail agus ar thaighde i réimse na hintleachta saorga agus in earnáil na hoidhreachta cultúrtha agus ag cur agallaimh orthu.
Coinnigh ort ag seiceáil Europeana Pro news le haghaidh tuilleadh eolais agus bí páirteach i bpobal EuropeanaTech chun páirt a ghlacadh in obair Europeana!
