Το έγγραφο, το οποίο αναπτύχθηκε από την επαγγελματική κοινότητα του κοινού ευρωπαϊκού χώρου δεδομένων για την πολιτιστική κληρονομιά και την πρωτοβουλία Europeana ως διαχειριστή της, αντικατοπτρίζει τις συζητήσεις στο πλαίσιο της Συνέλευσης Ευθυγράμμισης σχετικά με τον πολιτισμό για την ΤΝ — μιας συλλογικής άσκησης συλλογής πληροφοριών στην οποία έχουν συμμετάσχει περισσότεροι από 400 επαγγελματίες μέχρι σήμερα. Διατυπώνει επίσης μια κοινή θέση για τον ευρύτερο τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη.
Η Συνέλευση Ευθυγράμμισης κατέδειξε ότι ο τομέας της πολιτιστικής κληρονομιάς επιθυμεί να διαμορφώσει ενεργά ένα δικαιότερο και υγιέστερο οικοσύστημα πληροφοριών, με βάση την εμπειρογνωμοσύνη και τις αξίες του. Αποκάλυψε την επιθυμία για διττό ρόλο σε σχέση με την ΤΝ. Αφενός, με τον καθορισμό ορίων για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα δεδομένα πολιτιστικής κληρονομιάς στην ΤΝ, εμποδίζοντας την απορρόφησή τους σε αδιαφανή, εξορυκτικά συστήματα που δεν ευθυγραμμίζονται με τις δημόσιες αξίες ή δεν επιστρέφουν στα θεσμικά όργανα που τα διαχειρίζονται. Από την άλλη πλευρά, με την ενεργό αξιοποίηση της ΤΝ για την απελευθέρωση νέων μορφών πρόσβασης, συμμετοχής και κοινωνικής αξίας, με γνώμονα την αποστολή και τις αξίες δημόσιου συμφέροντος. Το έγγραφο υποστηρίζει αυτή τη διττή προσέγγιση.
Η δημόσια ΤΝ και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να υλοποιηθεί η πολιτιστική κληρονομιά
Το παρόν έγγραφο τοποθετεί τη δημόσια ΤΝ στην πραγματικότητα του τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, περιγράφοντας τέσσερις συγκεκριμένους τρόπους με τους οποίους ο τομέας που υποστηρίζεται από τον χώρο δεδομένων μπορεί να συμβάλει στην υλοποίησή της με πρακτικούς επιχειρησιακούς όρους.
Οι τέσσερις συνεισφορές του τομέα μας στη δημόσια ΤΝ είναι οι εξής:
- Παροχή δεδομένων υψηλής ποιότητας και των γνώσεων που απαιτούνται για τη διατήρηση της ιχνηλασιμότητάς τους, της δυνατότητας ερμηνείας τους και της αξιοπιστίας τους. Με τον τρόπο αυτό, τα ιδρύματα πολιτιστικής κληρονομιάς συμβάλλουν στο να καταστούν τα αποτελέσματα της ΤΝ πιο ισχυρά, πλαισιωμένα και ανοικτά στον έλεγχο.
- Διαχείριση της πρόσβασης στα δεδομένα και της περαιτέρω χρήσης τους με δίκαιους και αμοιβαίους τρόπους. Τα ιδρύματα πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελούν αξιόπιστους ενδιάμεσους φορείς και θα πρέπει να επηρεάζουν τον τρόπο πρόσβασης και επαναχρησιμοποίησης των πολιτιστικών πληροφοριών από τους φορείς ανάπτυξης ΤΝ, συμβάλλοντας στην πρόληψη της εξόρυξης αξίας χωρίς αμοιβαιότητα και στην εξάντληση των δημόσιων υποδομών.
- Διαμορφώστε τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται και χρησιμοποιούνται μικρότερα συστήματα ΤΝ που σχετίζονται με τον τομέα. Αυτό περιλαμβάνει τη συμβολή στη διαμόρφωση της διακυβέρνησης της ανάπτυξης και της εφαρμογής τους, διασφαλίζοντας ότι η ΤΝ παραμένει διαφανής, διεκδικήσιμη και ευθυγραμμισμένη με τις δημοκρατικές αξίες και τα ρυθμιστικά πλαίσια.
- Ενίσχυση του δημόσιου γραμματισμού στον τομέα της ΤΝ σε όλα τα θεσμικά όργανα και την κοινωνία. Τα ιδρύματα πρέπει να αναβαθμίσουν τις δεξιότητες των επαγγελματιών, βοηθώντας παράλληλα το κοινό να κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ΤΝ και να ασχοληθεί κριτικά με τα συστήματα ΤΝ που συναντούν.
Ο ρόλος καταλύτη του χώρου δεδομένων
Το έγγραφο περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο ο κοινός ευρωπαϊκός χώρος δεδομένων για την πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να βοηθήσει τον τομέα να αναλάβει δράση στους τέσσερις τομείς που περιγράφονται ανωτέρω, ώστε να καταστεί η δημόσια ΤΝ πραγματικότητα. Αυτό υπερβαίνει την κοινοχρησία δεδομένων και περιλαμβάνει την υπεράσπιση, την ανάπτυξη ικανοτήτων και τη δημιουργία συμμαχιών εντός και εκτός του τομέα. Με τον χώρο δεδομένων ως καταλύτη, τα ιδρύματα πολιτιστικής κληρονομιάς μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός δημόσιου οικοσυστήματος ΤΝ στην Ευρώπη με βάση τις δημόσιες αξίες, τη λογοδοσία και την πολιτιστική πολυμορφία.
Διαβάστε την εφημερίδα
Τι άλλο υπάρχει για την τεχνητή νοημοσύνη στον χώρο των δεδομένων;
Ο χώρος δεδομένων θα δώσει το παράδειγμα, εφαρμόζοντας την ΤΝ σύμφωνα με τις αρχές της δημόσιας ΤΝ και τα μηνύματα που περιγράφονται στο έγγραφο. Αυτό περιλαμβάνει τη δημιουργία μιας πλατφόρμας ανάκτησης που βασίζεται στην ΤΝ για την ενίσχυση της αναζήτησης και των συστάσεων, τη χρήση της ΤΝ για τον εντοπισμό και τον μετριασμό των προκαταλήψεων στις συλλογές πολιτιστικής κληρονομιάς και την παροχή 30 εκατομμυρίων ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων για την κατάρτιση στον τομέα της ΤΝ σύμφωνα με τους στόχους της στρατηγικής για την Ένωση Δεδομένων.
Κατά τους προσεχείς μήνες, ο χώρος δεδομένων θα συνεχίσει να στηρίζει την ευρεία υιοθέτηση και συνιδιοκτησία του εγγράφου. Επιπλέον, μείνετε συντονισμένοι για περισσότερες εργασίες που σχετίζονται με την ΤΝ:
- Θα εκπονηθεί έγγραφο πολιτικής με το χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ έργο του Ευρωπαϊκού Κόμβου Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Το έγγραφο αυτό θα περιλαμβάνει συγκεκριμένες, εφαρμόσιμες συστάσεις και θα δημοσιευθεί τον Σεπτέμβριο.
- Ο χώρος δεδομένων θα αναπτύξει πρωτόκολλα και πλαίσια για την ανταλλαγή δεδομένων πολιτιστικής κληρονομιάς για χρήση ΤΝ, τα οποία θα βασίζονται σε αμοιβαία λογική.
- Θα αναληφθούν εργασίες των κοινοτήτων σύνδεσης του δικτύου Europeana και συνεργασία με το φόρουμ συσσωρευτών της Europeana για την ενίσχυση του γραμματισμού στον τομέα της ΤΝ σε ολόκληρο τον τομέα.
- Στις 2 Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθεί εργαστήριο για την ανάπτυξη εθνικής στρατηγικής για την πολιτιστική κληρονομιά στην Ιρλανδία υπό την καθοδήγηση της ΤΝ, κατά τη διάρκεια της ιρλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2026.
- Θα αναπτυχθούν εταιρικές σχέσεις και συμμαχίες, μεταξύ άλλων με την AI4LAM, την ECHOES, την Culture Action Europe και τον Ευρωπαϊκό Κόμβο Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ώστε να συνεχιστεί η διάδοση των μηνυμάτων του εγγράφου.
- Θα πραγματοποιηθούν συζητήσεις με εταιρείες τεχνολογίας για την ευθυγράμμιση των φιλοδοξιών και τη διασφάλιση υπεύθυνης ανάπτυξης της ΤΝ, με βάση τα μηνύματα του εγγράφου.