Id-dominju pubbliku u l-wirt kulturali diġitali
Id-dominju pubbliku jirrappreżenta materjali li qatt ma kienu jew ma għadhomx soġġetti għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-awtur. L-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jospitaw eluf u miljuni ta’ materjali li huma fid-dominju pubbliku. Ladarba tiġi diġitalizzata u ssir disponibbli għall-pubbliku, tista’ sseħħ il-maġija: l-ebda ostaklu legali jew teknoloġiku ma jxekkel (fil-prinċipju) l-użu mill-ġdid ta’ xogħlijiet fi sforzi kreattivi, fit-tagħlim jew fir-riċerka, pereżempju.
L-Inizjattiva Europeana, permezz tal-Karta tad-Dominju Pubbliku tagħha u t-Task Force tal-Artikolu 14 tagħha, tiddefendi ċerti prinċipji u tissalvagwardja prattiki li jsaħħu d-dominju pubbliku.
Il-Karta tad-Dominju Pubbliku ġiet żviluppata minn Europeana fl-2010. Hija fittxet li tħeġġeġ lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali kontribwenti biex iżommu l-istatus tad-dominju pubbliku tal-wirt kulturali fl-isfera diġitali, b’mod partikolari f’Europeana.eu, u b’hekk jiżguraw li l-wirt kulturali jkun jista’ jerġa’ jintuża bl-aktar mod wiesa’ possibbli. Minn dak iż-żmien ’l hawn hija aġixxiet bħala dikjarazzjoni ta’ politika mhux vinkolanti siewja għall-Inizjattiva Europeana.
Reviżjoni tal-Karta: ingħaqad mal-avveniment tagħna
Filwaqt li xi wħud mill-isfidi identifikati fil-passat jibqgħu llum, oħrajn ma għadhomx rilevanti u nqalgħu oħrajn ġodda. Dan iwassal għall-ħtieġa li tiġi evalwata mill-ġdid id-dikjarazzjoni tal-problema fil-Karta tad-Dominju Pubbliku, u li jittieħed iż-żmien biex naraw kemm qed nagħmlu tajjeb, bħala settur, fir-rispett tal-prinċipji espressi fil-Karta.
Ħu sehem f’din l-evalwazzjoni, billi tingħaqad mal-avveniment tal-Komunità Ewropea tad-Drittijiet tal-Awtur fl-20 ta’ Ġunju 2024, 14.00 - 15.00! Il-membri tat-Task Force tagħna tal-Artikolu 14 se jaqsmu xi konklużjonijiet inizjali u jikkonsultaw lill-membri tan-network sabiex jiksbu għarfien addizzjonali dwar l-impressjonijiet u l-ideat tas-settur. Irreġistra issa.
Il-Jum Internazzjonali tad-Dominju Pubbliku
Dan mhuwiex l-ewwel avveniment tad-Dominju Pubbliku tal-Komunità tad-Drittijiet tal-Awtur tas-sena!
F’Marzu, ingħaqadna mas-sħab tagħna Creative Commons, meemoo, Communia Association, The Netherlands Institute for Sound and Vision u l-Librerija Nazzjonali tan-Netherlands biex niċċelebraw iċ-ċelebrazzjoni tal-Jum Internazzjonali tad-Dominju Pubbliku fil-Librerija Rjali tal-Belġju. Il-Jum Internazzjonali tad-Dominju Pubbliku huwa ċelebrazzjoni annwali li tiġbed l-attenzjoni għall-materjali li jidħlu fid-dominju pubbliku kull sena. L-avveniment attendew għalih online u mhux fuq il-post il-prattikanti tal-wirt kulturali, l-avukati tad-dominju pubbliku, l-akkademiċi u l-konsulenti tal-politika minn madwar l-Ewropa.
Is-sessjonijiet ta’ filgħodu kienu mmexxija mill-ospitant Belġjan tagħna, u ffukaw fuq inizjattivi dwar is-salvagwardja tad-dominju pubbliku fil-Belġju. L-avveniment offra wkoll opportunità għall-Wikimedia Belgium biex tħabbar u tippreżenta premjijiet lir-rebbieħa tal-kompetizzjoni tar-Ritratti tal-Wiki Loves Monuments 2023.
Diskussjonijiet u dibattiti rikki dwar id-dominju pubbliku
Il-waranofsinhar beda bi preżentazzjoni ewlenija ta 'ispirazzjoni minn Paul Keller (Futur Miftuħ), segwita minn sett ta' preżentazzjonijiet li ġibdu l-attenzjoni għat-theddid attwali għad-dominju pubbliku. Connor Benedict (Creative Commons) irrefera għal linji gwida reċenti dwar kif l-utenti għandhom jiġu mħeġġa jirreferu għal istituzzjonijiet meta jużaw materjali ta’ dominju pubbliku, mingħajr ma dawn l-istituzzjonijiet ikollhom jużaw liċenzja b’mod skorrett biex igawdu l-element “BY”; Douglas McCarthy indika kwistjonijiet dwar il-monetizzazzjoni tad-dominju pubbliku, u d-dħul limitat iġġenerat meta mqabbel mal-impatt pożittiv tal-aċċess miftuħ; Giulia Dore (l-Università ta’ Trento) u Giulia Priora (l-Iskola tal-Liġi ta’ NOVA) ippreżentaw riċerka mwettqa f’isem Creative Commons dwar il-liġijiet dwar il-wirt kulturali li joħolqu ostakli għad-dominju pubbliku; u Ariadna Matas (Fondazzjoni Europeana) ingħaqdet mal-kelliema għal dibattitu dwar il-ħjut attwali għad-dominju pubbliku, immoderat minn Bart Magnus (Meemoo).
L-aħħar parti tal-ġurnata ffukat fuq diversi preżentazzjonijiet li ħarsu lejn il-futur tad-dominju pubbliku. Maarten Zeinstra (IP Squared) ippreżenta sforzi mat-Task Force tal-Artikolu 14 tal-Europeana biex jirrieżamina l-Karta tad-Dominju Pubbliku tal-Europeana, u tkellem dwar id-diversi bidliet legali u kuntestwali li dominju pubbliku li jibqa’ validu fil-futur jeħtieġ (flimkien mal-avveniment tagħna biex nisimgħu aktar!); Emine Yildirim (Ċentru KU Leuven għall-IT & Liġi IP) iddeskriviet kunsiderazzjonijiet etiċi li għandhom jinġiebu fi sforzi biex jinfetħu fil-kuntest post-kolonjali attwali; u Teresa Nobre (Communia) ingħaqdet mal-kelliema preċedenti fil-panel biex tiddiskuti l-objettivi ta’ politika tal-Communia dwar id-dominju pubbliku.
Skopri aktar
Interessat li titgħallem aktar dwar id-dominju pubbliku? Irreġistra għall-avveniment fl-20 ta’ Ġunju, u ssieħeb mal-Komunità Ewropea tad-Drittijiet tal-Awtur illum!