Nuacht

Open and reusable digital cultural heritage

Cultural heritage institutions can support use of their digital collections by making them available under open licenses and rights statements that allow other individuals to copy, redistribute and reuse another creator’s work. Discover how and why Europeana encourages you to open up collections for reuse.

le
Ariadna Matas (Europeana Foundation)
Maša Škrinjar (Europeana Foundation)

Na buntáistí a bhaineann le hoidhreacht chultúrtha dhigiteach atá oscailte agus in-athúsáidte

Is minic a chuireann srianta cóipchirt cosc ar lucht féachana réada oidhreachta cultúrtha digiteacha a úsáid agus a chomhroinnt. Mar sin féin, nuair a úsáideann tú ráitis chearta agus ceadúnais a cheadaíonn athúsáid, tugann tú cead don phobal an t-ábhar a roinnt, a chóipeáil agus a mhodhnú gan cead a lorg (fad is a leanann siad coinníollacha an cheadúnais a úsáidtear). Ní hamháin go gcuireann sé sin ar chumas daoine rudaí nua a chruthú tríd an oidhreacht chultúrtha dhigiteach a athmheascadh, ach d’fhéadfadh buntáistí a bheith ag baint leis sin do d’institiúid:

  • Cruthaíonn sé níos mó féidearthachtaí chun do bhailiúcháin a scaipeadh trí na meáin shóisialta, blaganna, ailt agus stórtha ar líne mar Wikimedia Commons. Cuidíonn sé seo le lucht féachana níos leithne a bhaint amach.
  • Méadaíonn sé agus neartaíonn sé rannpháirtíocht an lucht féachana le do bhailiúcháin.
  • D'fhéadfadh sé cabhrú leat do mhisean a chomhlíonadh trí ghníomhaíochtaí cruthaitheacha, oideachais agus taighde a spreagadh.
  • Cuidíonn sé le hinfheictheacht d’institiúide a neartú, rud a chuidíonn leat fanacht ábhartha i ndomhan ina bhfuil rochtain oscailte ar an oidhreacht chultúrtha dhigiteach ag éirí níos coitianta.
  • Is féidir leis deiseanna nua cistiúcháin a oscailt do thionscadail a iarrann ábhar agus meiteashonraí a bhfuil rochtain saor in aisce orthu.
  • Cuireann sé deireadh le bacainní ar rochtain, rud a d'fhéadfadh am agus airgead a shábháil do d'institiúid. Is minic nach gcumhdaíonn ioncam ó cheadúnú na costais a bhaineann leis an bpróiseas a bhainistiú, agus tá straitéisí ioncaim eile ann is féidir le hinstitiúidí a úsáid agus iad ag glacadh le cur chuige rochtana oscailte.

An chaoi a spreagann Europeana oidhreacht chultúrtha dhigiteach atá oscailte agus in-athúsáidte

Molaimid do sholáthraithe sonraí athúsáid ábhair a cheadú chomh forleathan agus is féidir trínár mbeartais agus ár gcreataí.

  • Tríd an gCairt um Fhearann Poiblí Europeana, molaimid go bhfanfadh ábhar san fhearann poiblí san fhearann poiblí tar éis an digitithe. Creidimid go gcumasaíonn rochtain ar an bhfearann poiblí cothromas eolais agus go spreagann sé cruthaitheacht. Mar institiúid oidhreachta cultúrtha, tá sé de chumhacht agat an tsochaí a nascadh le saibhreas an ábhair san fhearann poiblí trí chloí leis an bprionsabal nach gcruthaíonn digitiú ábhair san fhearann poiblí cearta nua ina leith.
  • Ina theannta sin, le Creat Foilsitheoireachta Europeana tugtar isteach ceithre shraith critéar chun cáilíocht ábhair a thomhas, ní hamháin trí cháilíocht na n-acmhainní digiteacha a chur san áireamh, ach trí na ráitis maidir le cearta agus na ceadúnais a chuirtear i bhfeidhm maidir leo a chur san áireamh freisin. Dá laghad srianta cóipchirt a chuireann tú orthu, is ea is airde athúsáid fhéideartha rudaí agus a luach do na húsáideoirí deiridh.

An leas is fearr is féidir a bhaint as do bhailiúcháin dhigiteacha

Nuair a roinneann tú réada digiteacha le ráitis chearta agus ceadúnais a cheadaíonn athúsáid le Europeana, cabhróimid leat do bhailiúcháin a nochtadh, a úsáid agus a scaipeadh:

  • Is féidir linn teacht ar bhealaí samhlaíocha chun do bhailiúcháin a thaispeáint agus a n-athúsáid chruthaitheach a spreagadh trí ghníomhaíochtaí amhail ár bpuzail , comórtas bliantúil UP TF GIF, agus leabhair dhathúcháin.
  • Is féidir linn cásanna foghlama a chruthú a chuirfidh ar chumas múinteoirí réada digiteacha atá ceadúnaithe go hoscailte ó Europeana a úsáid ina seomra ranga.
  • Is féidir linn taighde eolaíoch a neartú trí réada digiteacha a bhfuil athúsáid ceadaithe ina leith a ionchorprú i dtimpeallachtaí taighde amhail Faireachlann um Theanga Fhíorúil CLARIN.
  • Is féidir linn cabhrú leat nochtadh a bhaint amach lasmuigh dár n-ardán, mar shampla, trínár APInna.
  • Nuair a dhéanaimid ábhar eagarthóireachta a chruthú agus a chur chun cinn, cuirimid an oiread ábhar ceadúnaithe go hoscailte agus is féidir san áireamh ionas gur féidir le duine ar bith na míreanna a aibhsímid a athúsáid.

An chaoi ar oscail institiúidí a mbailiúcháin lena n-athúsáid

Tuilleadh eolais

An bhfuil níos mó ceisteanna agat? Féach ar ár gCeisteanna Coitianta maidir leis an oidhreacht chultúrtha dhigiteach agus coincheap na hoscailteachta, atá ar fáil trí Bhunachar Eolais Europeana.

Faigh amach ábhar gaolmhar