Sonraí nasctha a chomhiomlánú
Is bealach iad sonraí nasctha chun sonraí struchtúrtha a fhoilsiú ar an ngréasán lenar féidir meiteashonraí a nascadh agus a shaibhriú. Cinntíonn sé seo gur féidir uiríll éagsúla den ábhar céanna a fháil, agus naisc a dhéanamh idir acmhainní gaolmhara. D’fhéadfadh comhiomlánú sonraí nasctha tairbhí costais a thabhairt agus idir-inoibritheacht sonraí a fheabhsú ar scála domhanda, agus rinne tionscadal Europeana Common Culture imscrúdú ar a indéanta atá sé sonraí nasctha den sórt sin a úsáid le haghaidh comhiomlánaithe.
Tá samhail inscálaithe agus inbhuanaithe um chomhiomlánú meiteashonraí á feidhmiú ag Europeana cheana féin d’earnáil na hoidhreachta cultúrtha. Dá ndéanfaí sonraí nasctha a chomhiomlánú, bheadh sé níos éasca do sholáthraithe sonraí a meiteashonraí a chomhroinnt le comhbhailitheoirí oidhreachta cultúrtha a bhain úsáid as sonraí nasctha. I gcás soláthraithe nach bhfoilsíonn sonraí nasctha go fóill, dá gcuirfí chun feidhme iad le haghaidh rannpháirtíochta in Europeana, thabharfaí an buntáiste dóibh freisin a bheith in ann a gcuid sonraí nasctha a úsáid le haghaidh feidhmchláir eile, agus le fearainn eile seachas an oidhreacht chultúrtha, amhail innill chuardaigh idirlín.
Ag obair le soláthraithe sonraí
Bhí an scéim phíolótach seo ar siúl ó mhí na Bealtaine 2019 go dtí mí an Mheithimh 2020. Rinne Institiúid Fuaime agus Físe na hÍsiltíre (NISV) comhordú air agus seachadadh é i ndlúthchomhar le Líonra Oidhreachta Digití na hÍsiltíre (NDE) a thacaigh leis an tionscadal trí eolas, bogearraí agus bonneagar a sholáthar chun na tástálacha a reáchtáil. Bhí trí chineál rannpháirtithe in éiceachóras Europeana páirteach sa treoirthionscadal: soláthraithe sonraí, comhbhailitheoirí agus Fondúireacht Europeana. Chuaigh 12 sholáthraí sonraí isteach sa scéim phíolótach, ach ní raibh gach ceann acu go hiomlán ar an eolas faoi na dúshláin theicniúla a thiocfadh as an gcur chuige nua seo. Ní raibh ceithre cinn de na soláthraithe in ann tacar sonraí a sholáthar mar shonraí nasctha, agus sheachaid dhá sholáthraí eile tacair sonraí nach raibh sonraí leordhóthanacha acu lena gcomhiomlánú in Europeana.
Sna sé chás rathúla, bhí eolas inmheánach ag cúig sholáthraí cheana féin nó bhí cur chun feidhme sonraí nasctha ann cheana, agus i gcás ceann amháin, ba é an chéad iarracht a rinne sé sonraí nasctha a fhoilsiú. Is é ár gconclúid go bhfuil go leor spéise ann sonraí nasctha a chur i bhfeidhm i measc soláthraithe sonraí. Éilíonn sé leibhéal suntasach acmhainní, áfach, nuair nach bhfuil aon taithí ag eagraíocht roimhe seo.
Torthaí píolótacha
Chuir an treoirthionscadal cur chuige i bhfeidhm maidir le comhiomlánú sonraí nasctha bunaithe ar dhá shonraíocht chun tacar sonraí nasctha a sholáthar do Europeana. D’éirigh leo sin roimhe seo le haghaidh tionscadal píolótach ar scála beag sa tionscadal Rise of Literacy.
Is é an chéad sonraíocht gur cheart meiteashonraí ar leibhéal tacair sonraí a sholáthar trí stór focal mór le rá a úsáid. Áirítear ann na cineálacha dáiltí tacair sonraí is féidir le soláthraithe sonraí a úsáid, agus na meiteashonraí is gá le haghaidh gach ceann acu.
Tugtar aghaidh sa dara sonraíocht ar úsáid sonraí nasctha Schema.org chun cur síos a dhéanamh ar réada oidhreachta cultúrtha de réir riachtanais Europeana agus na Samhla Sonraí Europeana (EDM). Faoi láthair, ní thacaíonn Europeana ach le hionghabháil meiteashonraí in EDM. Mar sin féin, léirigh turgnaimh maidir le Schema.org a chur i bhfeidhm ar thuairiscí meiteashonraí ar réada oidhreachta cultúrtha gur féidir leis sonraí ar ardchaighdeán a sholáthar, atá in ann riachtanais Europeana a chomhlíonadh. Soláthraíonn an tsonraíocht seo leibhéal ginearálta treorach maidir le meiteashonraí Schema.org a úsáid, rud a fhágfaidh, tar éis iad a thiontú go EDM, go mbeidh meiteashonraí ann atá oiriúnach lena gcomhiomlánú ag Europeana.
Mar thoradh ar an treoirthionscadal sin freisin, bhí foireann uirlisí ann le haghaidh comhiomlánú sonraí nasctha atá deartha lena húsáid ag comhbhailitheoirí Europeana agus ag comhbhailitheoirí líonraí comhchosúla eile. Cé go bhfuil feidhmiúlacht na foirne uirlisí curtha in oiriúint do EDM, féadfaidh comhbhailitheoirí a úsáideann samhlacha sonraí eile a dtiontuithe agus a mbailíochtuithe féin a chur leis trí úsáid a bhaint as na caighdeáin a chuireann an fhoireann uirlisí i bhfeidhm. Tá an fhoireann uirlisí bunaithe ar choimeádáin Docker a chaomhnaíonn neamhspleáchas teicniúil a uirlisí, rud a fhágann go bhfuil an réiteach iniompartha do thimpeallachtaí éagsúla, agus inscálaithe, rud a thugann an deis an fhoireann uirlisí a chur i bhfeidhm ar bhailiúcháin bheaga nó mhóra. Tá an fhoireann uirlisí agus a cód foinseach ar fáil in Github.
Obair amach anseo
Sainaithníodh roinnt réimsí le haghaidh obair amach anseo. Bhainfeadh soláthraithe sonraí tairbhe as uirlisí chun a gcuid sonraí nasctha a ullmhú. Is féidir na huirlisí bailíochtaithe a chuirtear chun feidhme sa tacar uirlisí a úsáid freisin chun seirbhísí a chruthú do sholáthraithe sonraí, rud a chuirfidh ar a gcumas bailíocht a gcuid sonraí a sheiceáil ag céimeanna níos luaithe d’fhoilsiú sonraí nasctha. Rinneadh céim thosaigh sa treo sin trí thástáil a dhéanamh ar na sonraí nasctha comhiomlánaithe trí úsáid a bhaint as Bosca Gainimh Europeana Metis. Díreoidh an dara líne oibre a thosóidh in 2021 ar chomhpháirteanna don idir-inoibritheacht agus do chomhtháthú na foirne uirlisí i gcórais na gcomhbhailitheoirí. Is í Institiúid Fuaime agus Físe na hÍsiltíre i dtionscadal náisiúnta na hÍsiltíre Digitale Collectie a chomhordóidh an obair sin.
Chun tuilleadh eolais a fháil faoi shonraí nasctha, féach ar ár seimineár gréasáin ó mhí Dheireadh Fómhair 2020 faoi LODA - an Comhbhailitheoir Sonraí Oscailte Nasctha, agus má tá suim agat san ábhar agus más mian leat níos mó seans a bheith agat é a phlé, bí páirteach i bpobal EuropeanaTech.
Cuireadh an post seo in eagar an 21 Eanáir 2021 chun sonraí na hoibre atá beartaithe sa réimse seo amach anseo a nuashonrú.